عمليات ارتشيهاي تركيه براي ورود به خاك سوريه تا حدود 40كيلومتري اين كشور مصداق و نمونه روشني از تجاوز ارضي به يك كشور مستقل است كه نميتوان بر اساس قوانين و قواعد بينالمللي، هيچ تأييدي بر اين عمل پيدا كرد.
دولت سوريه به اين جهت حق دارد كه اين عمل دولت تركيه را محكوم كرده و مسئوليت عواقب اين عمل را به عهده دولتمردان آنكارا بداند. در مقابل، به نظر ميرسد كه دولتمردان آنكارا خود را موظف به رعايت عرف و قواعد بينالمللي نميدانند و احمد داووداغلو به نحوي از اين عمليات گفته كه گويا به طور كلي هيچ وظيفهاي در اصول و قواعدي مثل حق حاكميت ملي ندارد. او گفته كه كشورش براي اين كار از هيچ كس درخواست مجوز نكرده و دستور اين عمليات را دولت تركيه صادر كرده كه بعد از تأييد توسط رئيسجمهور، رجب طيب اردوغان، نيروهاي مسلح تركيه آن را اجرا كردهاند. درست است كه وضعيت فعلي سوريه و جنگ خانمانسوز آن امكان رسيدگي سريع به اين امور را از دولت سوريه گرفته اما آيا اين مسئله توجيهي به دولت تركيه ميدهد تا آنكه بدون موافقت كشور همسايه، نيروهايش را وارد خاك اين كشور كنند و خود را مجاز به چنين تجاوزي بداند؟ اين نحو عمل دولت تركيه نشانهاي است از ميل سرخورده تاريخي اين دولت كه ريشههايش به دوران امپراتوري عثماني و دستاندازي آن امپراتوري بر سرزمينهاي عربي برميگردد. از سر تصادف، اين عمليات دست كم از لحاظ نمادين حكايت از اين ميل و ريشههاي تاريخي دارد چراكه نيروهاي ارتش تركيه به خاك سوريه رفتند تا با ورود به مقبره سليمان شاه، پدربزرگ عثمان شاه بنيانگذار امپراتوري عثماني، هم 38 سرباز تركيه مستقر در آن را خارج كنند و هم اينكه مقبره سليمان شاه به منطقهاي نزديكتر به مرز منتقل بشود. توجه خاص دولت تركيه به اين مقبره و مانوري كه دائم بر سر آن انجام ميدهد وابستگي دولتمردان امروز تركيه به امپراتوري عثماني را نشان ميدهد كه به همين دليل از آنها به عنوان نوعثمانيها ياد ميشود و اين نحو از عمل دولت تركيه در تجاوز به خاك يك كشور همسايه هم يادآور آن دوران امپراتوري است و هم آن كه حكايت از برنامهاي در آينده دارد.
داووداغلو ميگويد اين عمليات براي امنيت بيشتر مقبره سليمان شاه انجام شده و در حالي چنين ادعايي ميكند كه به نظر نميرسد تهديد جدي متوجه اين مقبره و سربازان ترك مستقر در آن باشد. اين مقبره در شمال استان رقه سوريه قرار دارد كه تحت كنترل داعش است و داعش هم در ماه مارس سال گذشته يا حدود يك سال قبل تهديد كرده بود كه اگر محافظان ترك مقبره طي سه روز از محل خارج نشوند، به اين آرامگاه حمله خواهد كرد. داعش در اين مدت مساجد و مراكز مذهبي زيادي را نابود كرد اما هيچگاه حاضر نشد كوچكترين اقدامي عليه مقبره سليمان شاه انجام دهد. خودداري داعش از تخريب اين مقبره طي يك سال اخير ثابت ميكند كه اين گروه تهديدي براي اين مقبره به شمار نميرود و از اين جهت، دولت تركيه نيازي در اصل نيازي به اين عمليات نداشته است. گذشته از اين، نيروهاي ارتش تركيه در طي اين عمليات مشكلي از جهت داعش نداشتهاند و به جز يك كشته آن هم به دليل اشتباه خود اين نيروها، هيچ مسئلهاي ديگر در طول عمليات پيش نيامده است. همين نكته به روشني حكايت از هماهنگي كامل بين دولت تركيه و داعش دارد كه يك گروه تروريستي مثل داعش شمشير عليه تمام جهان ميكشد اما آن را در برابر دولت تركيه غلاف ميكند. ميتوان پرسيد كه دولت تركيه چه توجيهي براي عمليات بيدرد سر نيروهايش ميتواند داشته باشد جز اينكه تروريستهاي داعش كمال همكاري با اين نيروها داشتهاند؟ مشكل اصلي در موضوع اين است كه دولت تركيه از اين عمليات مستمسكي براي عملياتهاي بعدي بسازد تا تجاوز به خاك سوريه را بعد از اين ادامه داده و در عمل، نيروهاي تركيه به صورت مستقيم در بحران داخلي سوريه دخالت كنند.وقوع اين اتفاق در صورت سكوت مجامع بينالمللي بعيد به نظر نميرسد و نبايد مسئله تنها محدود به محكوميت از سوي دولت سوريه بشود. به اين جهت، لازم است تا اقدام تركيه جداي از محكوميت توسط دولتها و به خصوص دولتهاي منطقه، در مجامع بينالمللي و به ويژه شوراي امنيت محكوم شود. چنين محكوميتي به دولت تركيه متذكر ميشود كه هنوز اصول و قواعد بينالمللي اساس قاعده بازي است و نبايد با صرف اتكا به ريشههاي تاريخي و حفظ يك مقبره اين اصول و قواعد زير پا گذاشته شوند.
