سرانجام پس از يك سال زمينهسازي مقامات آنكارا براي حفاظت از مقبره شاه سليمان و انتقال آن به تركيه، نيروهاي نظامي اين كشور شنبه شب وارد خاك سوريه شدند و عمليات انتقال را انجام دادند. اين اقدام تركها بدون اجازه دمشق انجام شد.
به گزارش جوان، هر چند نگاه دولتهاي غربي به اوضاع سوريه، در ماههاي اخير تغيير يافته و آنها از مواضع سابق خود عليه دولت سوريه برگشتهاند اما در اين ميان تركيه در جبهه مخالف ايستاده و همچنان بر سياستهاي ضد دمشق ادامه ميدهد. تركيه كه در چهار سال شروع بحران سوريه از هر اقدامي براي مقابله با نظام سياسي سوريه فروگذار نكرده بود و همواره مترصد فرصت براي مداخله در اين كشور بود تا جبهه مخالفان دولت را تقويت كند و حتي همكاري با ائتلاف بينالمللي ضد داعش را نيز منوط به ايجاد منطقه حائل كرده بود، شنبه شب نيز از آخرين حربه خود براي نشان دادن مواضع ضد سوري خود استفاده كرد و ارتش تركيه به بهانه انتقال مقبره شاه سليمان، جد بنيانگذار سلسله عثماني با تجاوز به خاك سوريه تماميت ارضي اين كشور را نقض كرد. ارتش تركيه و دستگاه اطلاعاتي اين كشور براي اين عمليات مخفيانه سنگ تمام گذاشتند تا بدون هيچ مشكلي انجام شود. نخست وزير تركيه در كنفرانسي مطبوعاتي اعلام كرد كه نيروهاي ويژه اين كشور بامداد روز يكشنبه بقاياي پيكر «شاه سليمان»، را از سوريه خارج و به تركيه منتقل كردند. به گزارش ايسنا، به نقل از شبكه اسكاي نيوز عربي، احمد داوود اوغلو، نخست وزير تركيه با اعلام اين خبر گفت: «در جريان انتقال بقاياي پيكر شاه سليمان به داخل تركيه يكي از نيروهاي نظامي تركيهدر خاك سوريه كشته شد كه ناشي از يك حادثه بود». وي ادامه داد: «انتقال بقاياي پيكر شاه سليمان به تركيه براي صيانت از حرمت و جايگاه او و ديگر سلاطين خاندان عثماني است و پرچم تركيه و نيروهاي ما همچنان در خاك سوريه و در محل آرامگاه وي باقي خواهند ماند.» نخست وزير تركيه گفت: «اين اقدام به خاطر وضعيت موجود در سوريه است و پس از آرام شدن اوضاع، ما بار ديگر بقاياي پيكر سلطان شاه را به آرامگاه خود در تركيه باز خواهيم گرداند.» آنكارا براي اجراي اين عمليات 572نظامي را با 39 تانك و 57 نفربر زرهي و با هماهنگي با پيشمرگهاي كرد مستقر در كوباني راهي شمال سوريه كرد كه اين نفرات با بالگردهاي توپدار ارتش و هواپيماهاي بدون سرنشين حفاظت ميشدند. در اين عمليات همچنين يك هواپيماي هشدار سريع تركيه از نوع آواكس كار جمع آوري اطلاعات و مخابره آن به اتاق عمليات در مقر ستادكل ارتش تركيه را بر عهده داشت و دهها تن از نيروهاي ويژه ارتش در آن مشاركت داشتند اما با اين همه تمهيدات يك نظامي ترك كشته شد كه نخست وزير تركيه اعلام كرد كه مرگ وي بر اثر حادثه بوده است.
به نوشته روزنامه حريت، مقبره شاه سليمان در 30 كيلومتري مرز تركيه و در داخل سوريه واقع شده و تحت توافق با فرانسه در سال 1921 كه در آن زمان قدرت استعماري در سوريه بود، محوطه اين آرامگاه به عنوان خاك تركيه در نظر گرفته شد و آنكارا نيز حفاظت از آن را براي خود محفوظ دانسته است. شاه سليمان، رهبر نظامي قرن 12 امپراتوري سلجوقيان بود كه جزو اولين گروههاي ترك بودند كه وارد منطقه شده و در آناتولي ساكن شدند.
آزمايشي براي ورود احتمالي به سوريه
عمليات ارتش تركيه درحالي اتفاق افتاد كه در روزهاي اخير ارتش سوريه مخالفان سوري را محاصره كرده بود و اين احتمال وجود دارد كه در هفتههاي آينده پيروزيهايي نيز در اين منطقه به دست آورد. همچنين تجاوز تركيه به خاك سوريه ميتواند نوعي آزمايش براي ورود احتمالي به اين كشور نيز باشد. زيرا آنكارا بارها اعلام كرده است براي حمايت از مخالفان سوري بايد منطقه حائلي در سوريه ايجاد شود تا زمينه مداخله احتمالي تركيه و غرب در اين كشور فراهم شود. از طرفي تركيه و امريكا هفته گذشته اعلام كردند كه توافق نامه دوجانبهاي را براي آموزش مخالفان ميانه رو در سوريه امضا ميكنند. تجاوز تركيه به خاك سوريه در كمتر از يك هفته پس از اعلام اين توافق نامه، بيانگر اين است كه تركيه سعي دارد تا شرايط ورود احتمالي به سوريه را بسنجد. اما نكته مهم اين است كه تنها راه حل پايان دادن به بحران سوريه دست برداشتن از تجهيز مخالفان است، زيرا تجهيز مخالفان نه تنها از دامنه بحران در اين كشور نميكاهد بلكه بر تشديد بحران ميافزايد.
تبعات اقدام ارتش بر عهده آنكاراست
هرچند آنكارا گفته است كه اجراي اين عمليات را به اطلاع دولت دمشق رسانده اما مقامات سوري ميگويند كه بدون اجازه دولت صورت گرفته است. وزارت خارجه سوريه، ورود ارتش تركيه به خاك سوريه براي انتقال مقبره شاه سليمان را تجاوز آشكار توصيف كرد. به گزارش فارس، خبرگزاري رسمي سوريه (سانا) گزارش داد، وزارت خارجه سوريه روز يكشنبه در واكنش به تجاوز تركيه با انتشار بيانيهاي تأكيد كرد كه آنكارا با اين اقدام خود تجاوز آشكاري در خاك سوريه داشته است. يك منبع رسمي در وزارت خارجه سوريه اظهار داشت با وجود اينكه وزارت خارجه تركيه، به كنسولگري سوريه در استانبول ابلاغ كرده بود كه قصد دارد مقبره سليمان شاه را به مكان ديگري انتقال دهد، ولي منتظر موافقت طرف سوري نشد. به گفته اين منبع، آنچه درباره ماهيت مقاصد تركيه شك برانگيز است اين است كه مقبره شاه سليمان در منطقهاي در استان «رقه» قرار دارد كه عناصر گروهك تروريستي داعش در آن هستند؛ گروهكي كه مساجد و كنيسهها و مقبرهها را نابود ميكند ولي به اين مقبره تعرض نكرده است. در واقع اين مسئله از روابط موجود ميان دولت تركيه و اين گروهك تكفيري حكايت دارد.
