مصرف قليان آن هم قليانهاي ميوهاي روند رو به رشدي دارد، چراكه هرسال شاهد افزايش مراكز عرضه قليان هستيم. دراين ميان افراد بدون در نظر گرفتن انواع بيماريهاي خطرناك كه محصول و ارمغان مصرف قليانهاي ميوهاي است به اين مراكز مراجعه ميكنند و به اتفاق دوستان خود به مصرف قليان مشغول ميشوند.
اين همه در حالي است كه پزشكان و دوستداران سلامت تاكنون در خصوص مصرف قليانهاي ميوهاي هشدارهاي فراواني داده و بيماريهاي خطرناك و مزمني مانند سرطان را به عنوان ارمغان مصرف قليان، خصوصاً قليانهاي ميوهاي ذكر ميكنند.
با اين حال بسياري از نوجوانان و جوانان از روي ناآگاهي به مصرف اين مواد دخاني زيانآور روي آوردهاند.
دكتر عليرضا بيدخوري روانشناس، مدرس دانشگاه و مشاور خانواده مهمترين دليل گسترش مصرف قليان در ميان نوجوانان و جوانان را از بين رفتن و ريختن قبح آن ميداند و در اين باره به «جوان» ميگويد: ظاهراً زشتي و قبح مصرف قليان براي برخي از خانوادهها مشخص نشده، اما اگر يك خانواده، نوجوان خود را در حال مصرف سيگار ببيند خيلي سريع به اين موضوع واكنش نشان داده و سعي ميكند فرزند خود را از مصرف سيگار منع كند.
وي ميافزايد: از نظر برخي پدر و مادرها مصرف سيگار توسط فرزندان آنها خصوصاً نوجوانان بسيار كار زشت و ناپسندي است و سعي در پنهان كردن اين موضوع از آشنايان و اقوام دارند اما زماني كه پدر و مادرها شاهد استعمال قليان توسط فرزندان خود هستند واكنشها به مراتب كمتر و كمرنگتر است.
وي ميافزايد: شايد يك دليل مهمش اين باشد كه قليان خيلي وقتها در جمعهاي خانوادگي يا مهمانيها استفاده ميشود اما سيگار موضوعي است كه فرد سعي ميكند در حضور والدين خود آن را استعمال نكند.
بيدخوري ميافزايد: شما درنظر بگيريد خانوادهاي متوجه شوند دختر نوجوانشان سيگار ميكشد.
مسلم است كه با توجه به موقعيت و جايگاه اجتماعي خانمها در جامعه، اين خانواده خيلي سريع به اين موضوع واكنش نشان داده و تمام تلاش خود را براي ترك مصرف سيگار توسط دخترشان به كار ميبرند اما اگر اين خانواده در يك سفرهخانه سنتي يا رستوران يا جمعهاي خانوادگي و مهمانيها دختر كم سن و سال خود را در حال مصرف قليان ببينند معمولاً واكنش كمتري نشان دادهيا اصلاً واكنشي نشان نخواهند داد.
اين مشاور خانواده ميافزايد: اين درحالي است كه زيانها و ضررهاي مصرف قليان بسيار بيشتر از مصرف سيگار است، ضمن اينكه درحقيقت در مصرف اين دو هيچ تفاوتي وجود ندارد و سيگار و قليان به عنوان مواد دخاني هر دو ميتواند زمينهساز مشكلات بسيار زيادي براي مصرفكنندگان باشد.
اين روانشناس در ادامه ميگويد: بايد بدانيم كه خانوادهها نقش بسيار مهم و تأثيرگذاري در پيشگيري از مصرف مواد دخاني در فرزندانشان دارند و اگر پدر يا مادري به صورت جدي مراقب نحوه معاشرت و سبك زندگي فرزندان خود باشند ميتوانند در عدم گرايش آنها به مصرف قليان يا سيگار موفق باشند.
دكتر بيدخوري در ادامه صحبتهاي خود با اشاره به ضررها و زيانهاي بسيار زياد مصرف قليان خصوصاً مصرف قليانهاي ميوهاي ميگويد: قليانهاي ميوهاي حاوي مواد خطرناك و تنباكوهاي آنان آغشته به انواع سموم خطرناك است و مصرف آن عوارض بسيار زيادي را به دنبال دارد و بر همين اساس خانوادهها بايد در اين خصوص مراقبت بيشتري از فرزندان خود داشته باشند.
اين روانشناس ميافزايد: چگونه است كه خانوادهها مراقب هستد تا فرزندانشان به بيماريهاي پيش پا افتادهاي مانند سرماخوردگي دچار نشوند، اما در زمينه مراقبت از آنان در برابر انواع بيماريهاي خطرناك ناشي از مصرف قليان چندان جدي نيستند.
وي به سابقه و ريشه مصرف قليان در خانوادههاي ايراني اشاره ميكند و ميگويد: قليان ريشه طولاني در ايران ندارد و بيشتر اسناد مرتبط با قليان مربوط به دوران صفويه است و به نظر ميرسد قليان از اين دوران به خانوادههاي ايراني راه پيدا كرد.
وي اظهار ميدارد: قليان به اصطلاح كاشان و خوانسار و معمولي به دليل اينكه زيان كمتري نسبت به چپق داشت به راحتي جاي خود را در ميان ايرانيان باز كرد اما نه به اين صورت كه همه افراد مبادرت به مصرف قليان كنند بلكه بيشتر در مهمانيها به عنوان وسيله پذيرايي ارائه ميشد.
با اين حال قليان رفته رفته جاي خود را در ميان خانوادههاي ايراني باز كرد و پاي ثابت جمعهاي خانوادگي شد كه البته بازهم به عنوان يك بحران و مشكل جدي شناخته نميشد و مشكل زماني پيش آمد كه پاي قليانهاي ميوهاي به ايران باز شد.
بيدخوري اظهار ميدارد: مصرف قليان در گذشته به اين گستردگي و شدت نبود، بلكه بر اساس آداب و تشريفات خاص خود در مهمانيها و مراسم مختلف سرو ميشد، اما آنچه امروز ميبينيم با گذشته كاملاً متفاوت است و مصرف قليان افراد را دچار مشكلات عديدهاي كرده است به گونهاي كه براي جامعه پزشكان و دستاندركاران حوزه بهداشت و سلامت روند رو به رشد مصرف قليانهاي ميوهاي رفته رفته به يك چالش و معضل بزرگ تبديل ميشود و اگر به همين صورت پيش برود درآيندهاي نزديك شاهد جامعهاي با افراد بيمار خواهيم بود كه افراد آن به دليل مصرف قليانهاي ميوهاي دچار اين بيماريها شدهاند.
به گفته وي بايد زنگهاي خطر براي مصرف قليان آن هم قليانهاي ميوهاي با خطرات بسيار زياد با شدت بيشتري به صدا درآيد و عزمي جدي براي جمعآوري قليانهاي ميوهاي به وجود آيد.
