همزمان با سي و ششمين سالگرد پيروزي شكوهمند انقلاب اسلامي، از انقلاب علمي ديگري در عرصه علوم پزشكي رونمايي شد. اين دستاورد علمي، نسل ارتقايافته سانتريفيوژ توليد واكسن و داروهاي نوتركيب است كه با حضور وزير بهداشت، رئيس سازمان انرژي اتمي و معاون علمي رئيسجمهور در انستيتو پاستور توان و دانش دانشمندان كشورمان را به نمايش گذاشت.
شايد نام سانتريفيوژ شما را به ياد غنيسازي اورانيوم و انرژي هستهاي بيندازد اما اين دستگاه در شاخههاي متعدد علمي كاربرد دارد و يكي از اين كاربردها در حوزه توليد دارو واكسنهاست. بنا به تأكيد رئيس انستيتو پاستور ايران براي توليد هر نوع محصول بيولوژيك و در حوزه زيست فناوري و براي خالصسازي و جداسازي به سانتريفيوژ نياز داريم اما كشورهاي غربي به بهانه كاربرد دوگانه اين دستگاه از ارائه آن به ايران خودداري ميكنند. به گفته مصطفي قانعي به همين علت محققان كشورمان دست به كار شدند و اين دستگاه را در داخل توليد كردند. سانتريفيوژ رونمايي شده، در واقع نسل ارتقا يافته سانتريفيوژ قبلي انستيتو پاستور ايران است و براي توليد محصولات نوتركيب (بيولوژيك يا زيستفناورانه) از جمله واكسن هپاتيت و برخي واكسنهاي توليدي در مؤسسه رازي كاربرد دارد.
محصول مشترك علوم پزشكي و هستهاي
يكي از كاربردهاي صلحآميز انرژي هستهاي و تكنولوژيهاي نوين در بخش سلامت است. به بيان ديگر با اتحاد دانشمندان هستهاي و دانشمندان عرصههاي پزشكي شاهد تحولات مهمي در نظام سلامت هستيم كه يك نمونهاش همين سانتريفيوژ توليد داروهاي نوتركيب است. به گفته رئيس انستيتو پاستور ايران، سانتريفيوژ قبلي كه در اين مركز براي خالصسازي و جداسازي در مسير توليد واكسن و داروهاي نوتركيب استفاده ميشود، اشكالاتي داشت از جمله اينكه ابزارهاي كنترلي لازم را براي تعيين ميزان درجه حرارت، ميزان دور دستگاه، شتاب و ارتعاشات آن نداشت و كار كردن با آن براي مشكل بود. قانعي تصريح كرد: ما اين مشكلات را به سازمان انرژي اتمي منتقل كرديم و اكنون شاهد اين هستيم كه محققان اين سازمان بعد از حدود يكسال تلاش توانستند، نسل ارتقا يافته سانتريفيوژ مورد نياز براي توليد واكسن و داروهاي نوتركيب توليد كنند.
نسلهاي جديد سانتريفيوژها در راهند
علياكبر صالحي، رئيس سازمان انرژي اتمي در اين مراسم گفت: سانتريفيوژ جديد نسبت به نسل قبلي آن كه در كشور براي توليد دارو استفاده ميشد، بسيار پيشرفتهتر است و به دستگاههاي مانيتورينگ و كنترل مجهز شده است. وي افزود: اين سانتريفيوژ توانايي چرخش 14 هزار تا 17 هزار دور را دارد و به سفارش انستيتو پاستور ايران و با همكاري دوجانبه طي يكسال گذشته در داخل كشور در سازمان انرژي اتمي توليد شد. به گفته صالحي هر مركز توليد داروهاي نوتركيب به 10 تا 12 دستگاه از اين سانتريفيوژها نياز دارد و براي هفت يا هشت مركز توليد اين داروها در كشور به بيش از 80سانتريفيوژ نياز است. وي از توليد سانتريفيوژهاي زونال يا پچي در آينده نزديك خبر داد و افزود: با تفاهمي كه با وزارت بهداشت داريم قرار است تا هشت ماه آينده نسل جديدتر اين سانتريفيوژها را كه اولتراسانتريفيوژ هستند و قدرت چرخش تا 100هزار دور را دارند نيز در كشور توليد كنيم و در تلاشيم اين سانتريفيوژها را به صورت يخچالدار توليد كنيم. بنا به تأكيد صالحي با توليد سانتريفيوژهاي يخچالدار زمينه توليد محصولات دارويي بيشتري كه مورد نياز بيماران خاص و صعبالعلاج است، در كشور فراهم ميشود. وي همچنين از تلاش براي معرفي اين دستاورد جديد در اجلاس سال آينده كنفرانس كشورهاي اسلامي خبر داد تا امكان صادرات آن به كشورهاي اسلامي فراهم شود.
راهاندازي بيمارستاني براي پزشكي هستهاي
بنا به تأكيد رئيس سازمان انرژي اتمي هنوز در زمينه پزشكي هستهاي، بيماران ما نيازمند اين هستند كه به خارج سفر كنند و مشكلاتي دارند اما در اين مراسم خبر خوشي هم براي اين دسته از بيماران اعلام شد. سيدحسن قاضيزاده هاشمي، وزير بهداشت از تفاهم با سازمان انرژي اتمي براي احداث بيمارستاني با حدود 800 تخت براي ارائه خدمات تشخيصي و درماني پزشكي هستهاي و پرتودرماني در كشور ايجاد خبر داد؛ بيمارستاني كه افقهاي روشنتري را در پيش چشم بيماران صعبالعلاج باز ميكند.
