در شرايطي كه برخي از تجهيزات پزشكي با كيفيت وطني با برچسب برندهاي اروپايي و با حضور شركتهايي در كشورهاي واسط به كشورهاي جهان سوم فروخته ميشوند، بنا به تأكيد رئيس دانشگاه بقيهالله سهم ايران از بازار مالي ۲۶۰ ميليارد دلاري تجهيزات پزشكي، ۱۰ ميليون دلار يعني ۴ هزارم درصد است. اين در شرايطي است كه مديركل نظارت بر ارزيابي تجهيزات و ملزومات پزشكي وزارت بهداشت از رشد 300 درصدي صادرات تجهيزات پزشكي در سال گذشته خبر ميدهد.
تجهيزات پزشكي هم مانند دارو به دليل سودآوري و نقشآفريني دلالها و داشتن زمينههاي لازم براي قاچاقي پرسود به عنوان يكي از بخشهاي پرچالش نظام سلامت مطرح است. يكي از مشكلات مهم در اين عرصه نسبت نامتناسب صادرات و واردات تجهيزات پزشكي به رغم توانايي خوب كشورمان در اين عرصه است. به باور سيدحسين صفوي، مديركل نظارت بر ارزيابي تجهيزات و ملزومات پزشكي وزارت بهداشت يكي از مشكلات عرصه تجهيزات پزشكي كاربردي نبودن پايان نامههاي رشته تجهيزات پزشكي در داخل كشور است. وي در اولين كنفرانس رويكردهاي نوين مهندسي پزشكي در حوزه بيماريهاي قلب و عروق افزود: پاياننامههاي اين رشته براساس نيازهاي داخل كشور تأمين نميشود و در نتيجه منجر به ارزش افزوده در كشور نخواهد شد.
پاياننامههاي خيالي سودآور نيستبنابه تأكيد صفوي ارتباط بين صنعت و دانشگاه و رشد تجهيزات پزشكي از دغدغههاي وزارت بهداشت در سالهاي متمادي بوده است اما متدولوژي اين كار وجود ندارد، بنابراين به هدف خود دست نيافتهايم و بايد متدولوژي ساير كشورها بررسي شود تا بتوانيم اين مشكل را حل كنيم. مديركل نظارت بر ارزيابي تجهيزات و ملزومات پزشكي وزارت بهداشت تصريح كرد: در انگليس روشي وجود دارد كه براساس آن پاياننامههاي رشته تجهيزات پزشكي بايد در حوزه پزشكي كاربردي و اجرايي شود اما متأسفانه اين ارتباط بين صنعت و دانشگاه و حوزه درمان وجود ندارد. بنا به تأكيد وي، صنعتگران با نيازهاي حوزه درمان آشنايي ندارند و از پتانسيلهاي دانشگاه استفاده نميكنند.
ورود بانكها به بساز و بفروش به جاي حمايت از توليدمديركل نظارت بر ارزيابي تجهيزات و ملزومات پزشكي وزارت بهداشت با اشاره به وسعت 302 ميليارد دلاري بازار تجهيزات پزشكي در جهان تصريح كرد: ارزش افزوده در اين حوزه از بسياري صنايع ديگر بيشتر است و سرمايهگذاران به اين حوزه علاقهمند هستند اما متأسفانه سهم كشور در اين مورد بسيار ناچيز است.
به باور جعفر اصلاني، رئيس دانشگاه علوم پزشكي بقيهالله نيز با عنايت به بازار تجهيزات پزشكي و سهم 10 ميليون دلاري ايران از اين بازار، بايد صادرات خود را 250 برابر افزايش دهيم تا تنها به يك درصد اين بازار دست پيدا كنيم.
وي با مقايسه ميان واردات و صادرات تجهيزات پزشكي كشور گفت: واردات اقلام پزشكي در سال 1380، 397 ميليون دلار و در سال 1389، هزار ميليون دلار بود. اين مقادير در حالي است كه صادرات اقلام پزشكي در سال 1380، 6/1 ميليون دلار و در سال 1387، 10ميليون دلار بوده است.
به گفته اصلاني، در برابر اين وضعيت در ايران، چين كه در سال 2011، 9 ميليارد دلار صادرات داشته براي سال 2016 برنامهريزي كرده است 22 ميليارد دلار درآمد از صادرات اقلام پزشكي كسب كند. همچنين روسيه، برزيل و هند كه اكنون به ترتيب 6 ميليارد دلار، 4 ميليارد دلار و 3 ميليارد دلار از صادرات اقلام پزشكي كسب ميكنند، پيشبيني كردهاند در سال 2016 اين ارقام را به ترتيب به 12 ميليارد دلار، 10 ميليارد دلار و 6 ميليارد دلار برسانند.
رئيس دانشگاه بقيهالله يكي از مشكلات اصلي نامناسب بودن صادرات اقلام پزشكي را سرمايهگذاري نكردن صاحبان سرمايه به ويژه بانكها دانست و افزود: متأسفانه بانكها فقط وارد بورسبازي، ساختمانسازي و نظاير اينها ميشود. بنا به تأكيد اصلاني تمام صاحبان سرمايه به علت سود بالاي توليد و صادرات اقلام پزشكي، تمايل به سرمايهگذاري در اين بخش دارند، ولي شرايط براي اين اقدام مهيا نيست.
