- جرم عبارت است از فعل يا ترك فعلي كه براي آن در قانون مجازات تعيين شده است و جامعه با ابراز مجازات، آن را نكوهش ميكند. جرائم كلاسيك سايبري، جرائمي هستند كه در فضاي سايبري انجام ميشوند. جعل، كلاهبرداري و سرقت از طريق رايانه و اينترنت از اين نوع جرائم است.
- محيط سايبر به محيطي مجازي گفته ميشود كه اطلاعات در آن رد و بدل ميشوند. بنابراين جرائم سايبري در محيطي غيرفيزيكي عليه فناوري اطلاعات ارتكاب مييابند.
- استفاده از رايانه و اينترنت با سرعت بالا در حال افزايش است. تجربه نشان داده است كه اين روند شرايط مساعدي را براي ظهور بزهكاري نوين به وجود ميآورد. از آنجا كه اين جرائم مانند جرائم ديگر ملموس نيستند و در فضاي مجازي صورت ميگيرد، مراجع قضايي و انتظامي براي پيشگيري و كشف اين جرائم با مشكلات جديدي روبهرو ميشوند. سوءاستفاده از اين فناوريها، تأثيرات منفي بسياري بر زندگي افراد وارد ميكند و آسايش عمومي و موجوديت يك جامعه را به خطر مياندازد.
- توسعه رسانههاي الكترونيكي، مسائلي مانند ايراد خسارت به رايانهها، حمله ويروسها، سرقت و سوءاستفاده از دادهها و ورود غيرمجاز به وبسايتها و هككردن آنها انجام ميشود كه در محيط خارج از رايانه قابل ارتكاب نيستند.
- پيشرفت رايانهها هم شرايط مساعدي را براي سوءاستفاده از بازار سهام، سرقت اطلاعات، تهاجم فرهنگي و تكثير نرمافزارهاي غيرمجاز را فراهم آورده است.
- شبكههاي ارتباطي، جهان را به دهكدهاي شبيه ساخته كه اعضاي آن به راحتي ميتوانند با هم ارتباط برقرار كنند از همين رو جرائم اين حوزه اغلب به صورت بينالمللي انجام ميشود.
- بيشتر مرتكبان جرائم سايبري جوانان هستند. طمع، غرور و ديگر ضعفهاي شخصيتي، علت ارتكاب آنان ميباشد.
- بسياري از كساني كه در شرايط عادي زندگي، تصور سرقت را به ذهنشان راه نميدهند، در مواجهه با فرصتهايي كه رايانه و اينترنت برايشان فراهم ميكند به راحتي دست به سرقت ميزنند.
- يكي از مسائل مهم در جرائم سايبري بالا بودن هزينه كشف اين جرائم است و از طرف ديگر اختيارات قانوني براي بازرسي و دستيابي به سيستمهاي رايانهاي كافي نيست. مراجع قضايي در جرائم سايبري تخصصي كافي را ندارند، به خاطر همين مسائل تعقيب، كشف و رسيدگي اين جرائم با مشكل مواجه است.
- امروزه آن دسته از كاربران مجازي كه با عدم رعايت مقررات مربوط به طبقهبندي، قصد دسترسي به اطلاعات غيرمجاز را دارند، توسط نرمافزارهاي قدرتمند شناسايي شده و مشخصات آنها در اختيار پليس قرار ميگيرد.
- بسياري از سيستمها، اطلاعات مربوط به تلاشهاي موفق يا ناموفق افراد در ورود به سيستم را ثبت ميكنند و افراد غيرمجازي را كه به طور مكرر رمز عبور نادرست وارد ميكنند، شناسايي ميكند.
- براي اينكه پليس بتواند دادهها يا سيستمهاي رايانهاي را تفتيش و توصيف نمايد به دستور مقام قضايي نياز دارد مگر اينكه خود شخص رضايت كتبي براي تفتيش بدهد ولي در عين حال پليس ميتواند بنابر وجود دلايل و فوريت امر بدون دستور قضايي اقدام به تفتيش يا توقيف دادهها نمايد.
- مأموراني كه به كشف و بررسي جرائم سايبري ميپردازند بايد آموزشهاي تخصصي در مورد رايانه و اينترنت را فراگرفته باشند تا بتوانند جرائم را كشف كنند.
- «نت اسمارت» يك سند بينالمللي است كه در آن قواعدي براي حمايت از كودكان، نوجوانان و جواناني وضع شده كه كاربر اينترنت ميباشند و در آن توصيههايي براي اين اشخاص براي پيشگيري از وقوع جرائم سايبري نوشته شده است. توصيههاي سند بينالمللي «نت اسمارت» براي پيشگيري از وقوع جرائم سايبري عليه كودكان، نوجوانان و جوانان عبارت است از «هرگز نشاني خانه، شماره تلفن، اسم مدرسه و. . . خود را از طريق اينترنت به ديگري ندهيد» يا «هرگز عكس، مشخصات كارهاي اعتباري يا جزئيات حساب بانكي خود را از طريق اينترنت به ديگري ندهيد»، همچنين اين افراد از دادن گذرواژه خود به ديگران و گذاشتن قرار ملاقات از طريق اينترنت با ديگران منع شدهاند.
