فرانسه درحالي سياســتهاي نژادپرســتانه و اسلامستيزي را طي هفتههاي اخير تشديد كرده كه مسلمانان اين كشور همواره از تبعيضنژادي و فشارهاي اقتصادي و اجتماعي رنج بردهاند.
در طول تاريخ هر زماني كه غرب با حادثه تروريستي روبهرو شده انگشت اتهام و نوك پيمان حمله به سوي مسلمانان روانه رفته و با متهم كردن مسلمانان سعي در مقابله به مثل با اسلام داشتند. انتشار كاريكاتورهاي موهن عليه پيامبر اسلام و توهين به شعائر اسلامي اقداماتي است كه كشورهاي غربي در دهههاي اخير بارها مرتكب شدهاند. همچنين اعمال فشارهاي اقتصادي و اجتماعي و محروم كردن زنان مسلمان محجبه از تحصيل، جزء سياستهاي سختگيرانهاي است كه عليه اقليت مسلمان اين كشور دنبال ميشود.
مسلمانان فرانسه كه پس از مذهب كاتوليك به عنوان دومين اقليت ديني در فرانسه به شمار ميروند سالهاي سخت و دشواري را سپري ميكنند. فشارهاي مذهبي در كنار فشارهاي اقتصادي كه در دو دهه اخير عليه مسلمانان در كشورهاي غربي به خصوص فرانسه گسترش يافته نگرانيهاي بسياري را در ميان جامعه مسلمانان اين كشور به وجود آورده است.
دو حادثه تروريستي 10 روز قبل در پاريس كه 17 نفر را به كام مرگ كشاند و شوك بزرگي به فرانسويان وارد كرد، شرايط را براي بهرهبرداري سياسي رسانههاي فرانسه فراهم كرد تا از آن براي تخطئه كليت اسلام و مسلمانان سوء استفاده كنند. غربيها ضمن ترغيب تندروهاي تروريست، اين جنايات را به اسلام و مسلمانان نسبت ميدهند و از اين فضا جهت تشديد اسلامستيزي بهره ميبرند. بر اساس تخمين آماري سازمان سيا و وزارت خارجه امريكا، مسلمانان حدود ۱۰ درصد از جمعيت فرانسه يعني 6 ميليون نفر از جمعيت 60 ميليوني را تشكيل ميدهند. به دليل روابط تاريخي فرانسه با جهان اسلام، مسلمانان اين كشور بزرگترين جامعه مسلمانان در اروپا را در خود جاي داده است.
فرانسه بهرغم ادعاهاي فراوان در خصوص رعايت حقوق بشر و پيشتازي در تدوين و تبيين حقوق شهروندي، سالهاست كه به يكي از اصليترين ناقضان حقوق اقليتها و مهاجران در گستره جهاني مبدل شده است. روزنامه اينديپندنت هفته پيش در گزارشي اعلام كرد، براساس آمارهاي سازمان اسلامي فرانسه، حملات دولت عليه اسلام در سال 2014 در مقايسه با سال 2013، حدود 35 تا 50 درصد افزايش يافته است. فشارها بر مسلمانان فرانسه باعث شده كه اكثر آنان به صورت اعلام نشدهاي شهروندان درجه دوم تلقي شوند و در قسمتهاي فقيرنشين مشخص شهرها زندگي كنند. در سالهاي اخير بحثهايي درباره بازگرداندن مسلمانان مهاجر به آفريقاي شمالي مطرح شده است و هر روزه وحشت از آنچه «بنياد گرايي اسلامي» ناميده ميشود، تشديد ميشود. باتوجه به اينكه همه مسلمانان فرانسه مهاجر هستند و از كشورهاي مختلف آفريقايي به اين كشور مهاجرت كردهاند، نداشتن اصالت فرانسوي، توجيه خوبي بر افزايش فشارهاست. كارشناسان ميگويند تبليغات رسانهاي كه ريشه دركينههاي قديمي در غرب دارد سعي ميكنند چهرهاي خشن و تندرو از اسلام و مسلمانان ارائه نمايند و همين امر يكي از عوامل رشد اسلامستيزي در غرب و به ويژه فرانسه است.
حضور جامعه بزرگ مسلمانان در فرانسه كه به ويژه در سالهاي اخير سبب توجه و گرايش بيشتر از سوي فرانسويان به اسلام شده، حجم تبليغات و موضع گيريها عليه مسلمانان را افزايش داده است. بر اساس آمارهاي اعلام شده تنها حدود 40 هزار نفر در فرانسه در دهههاي اخير به اسلام گرويدهاند و برخي آمارهاي هرچند بزرگنمايي شده، ميگويند كه تا ۵۰سال آينده اكثر مردم اروپا را مسلمانان تشكيل ميدهند و اين امر تشديد فضاي اسلام هراسي اسلامستيزي را باعث شده است. در گزارشي كه پايگاه اطلاع رساني ون مينوت در سال 2012 به نقل از مسلمانان فرانسه منتشر كرد، يك زن مسلمان گفته كه مسلمان بودن در فرانسه يك مبارزه هر روزه است. مسلمانان بايد هر روز براي همه چيز از جمله روسري مبارزه كنند. يك مرد جوان مسلمان نيز ميگويد در فرانسه آنگونه كه در خارج اين كشور نسبت به آن تصور ميشود از آزادي فكر، بيان و پوشش خبري نيست ولي آزادي در نپوشيدن وجود دارد. او ميافزايد: ما مسلمانان در فرانسه در حالي در زيرزمينها نماز برگزار ميكنيم كه مكانهاي عبادت مسيحيان و يهوديان از وضعيت بهتري برخوردار است.
ممنوعيت حجاب در فرانسه
يكي از اقدامات ضد اسلامي فرانسه ممنوع كردن حجاب دختران مسلمان در اين كشور است. حفظ حجاب در فرانسه از سال 1989 به يك مسئله جنجال برانگيز تبديل شده است. گفتوگو دراين رابطه به ويژه درباره اينكه آيا دختران مسلماني كه حجاب را انتخاب كردهاند از چنين حقي در مدارس دولتي برخوردار هستند يا خير از اهميت بسياري برخوردار بوده است. اسلام حجاب را به عنوان پوشش براي زنان مسلمان واجب كرده است و آن را نمادي براي نشان دادن تعلقات ديني در نظر نگرفته است اما دولت فرانسه حجاب را جزئي از نمادهاي ديني در نظر گرفته و آن را در مدارس دولتي ممنوع كرده است. فرانسه از آوريل سال 2011 قانوني را به اجرا گذاشته كه بر اساس آن به زن مسلمان اجازه داده نميشود تا در اماكن عمومي و اجتماع از روبند استفاده كرده و صورت خود را بپوشاند. اين قانون همواره از سوي زنان معتقد به استفاده از روبند در جامعه فرانسوي مورد اعتراض بوده است. طبق اين قانون زنان مسلمان استفاده كننده از برقع در اماكن عمومي، افزون بر پرداخت 150 يورو جريمه نقدي به شركت در يك دوره آموزشي شهروندي نيز محكوم ميشوند. ژاكوب كوهن از استادان و نويسندگان برجسته فرانسه معتقد است، در فرانسه كه داراي بيشترين جمعيت مسلمان بين كشورهاي اروپايي است، هر روز شاهد برخي اخبار مبني بر شدت اين اقدامات عليه مسلمانان بومي فرانسه هستيم، به گونهاي كه طبق گزارش منابع معتبر داخلي كشور فرانسه، 85 درصد قربانيان اين اقدامات اسلام ستيزانه، زنان هستند.
محدوديت حق فعاليت ديني مسلمانان
مسلمانان فرانسه براي اجراي فعاليتهاي ديني معمول در اين كشور نيز داراي محدوديتهايي هستند و اجازه فعاليتهاي بيشتر براي آنان داده نميشود. بر اساس قوانين فرانسه، فعاليت همه اديان در اين كشور آزاد شناخته شده است، ولي هيچ گونه حقوق يا مستمري يا كمكي به گروههاي ديني در نظر گرفته نشده است. بر اساس قوانين، دريافت هرگونه كمك يا مساعدتي از دولت، خصوصاً براي مسلمانان، غير قابل تصور است. با توجه به قوانين موجود و آزاديهاي قانوني در اين كشور، رفتهرفته مسلمانها دست به تشكيل سازمانها و مؤسسات ديني زدهاند. در سال 1976، بيش از 20 مؤسسه مختلف به ثبت رسيدهاند. طرح لائيسيته كه توسط ژاك شيراك، رئيسجمهور سابق فرانسه در سال 2004تصويب شد، خواستار اعمال محدوديتهايي عليه مسلمانان در اين كشور بود. يكي از مواد اين طرح محدوديتهايي در زمينه برگزاري نماز جماعت در خيابانهاي فرانسه است. مسلمانان در بعضي از شهرهاي فرانسه به دليل نبود اماكن و مساجد كافي براي برگزاري آئين عبادي نماز جمعه مجبور به برگزاري آن در خيابانها ميشوند.
در جمعبندي كلي در حالي كه به نظر ميرسد اسلام هراسي در اروپا رو به گسترش است و مسلمانان به بهانههاي مختلف مورد هجمههاي نژادپرستانه قرار ميگيرند، فرانسه در اين بين يك مورد خاص است. فرانسه كه كشوري اروپايي با بيشترين جمعيت مسلمانان است به دليل تلاش مقامات كشور براي سكولاريزه كردن نظام به بهانههاي برابري مذاهب و ايجاد صلح بين اديان، ظلمهاي بسياري بر مسلمانان روا داشتهاند و اكنون به نظر ميرسد گروهكهاي تروريستي تنها به بهانهاي در دست آنان، براي افزايش فشار به مسلمانان تبديل شدهاند. دولت فرانسه بسياري از دختران را به دليل حجاب از تحصيل منع كرده و زنان محجبه را مورد حمله و جريمههاي سنگين قرار داده است. دولت فرانسه به جاي سياست تقابل با اسلام و مسلمانان بايد سياست تعامل با مسلمانان و اسلام را در پيش گيرد. دولت فرانسه سياست ضديت با اسلام را اعمال كرده و البته از پيامدهاي اين سياست در امان نخواهد بود.
