همزمان با تلاشهاي ديپلماتيك روسيه براي يافتن راهحل سياسي جهت پايان دادن به جنگ چهار ساله، عراق و مصر نيز وارد عمل شدهاند و تلاش ميكنند تا مخالفان و دولت سوريه را براي رسيدن به توافقي ترغيب كنند.
در حالي كه قرار است كمتر از دو هفته ديگر، مخالفان و نمايندگان دولت سوريه در مسكو گردهم آيند تا درباره يافتن راهحلي مسالمتآميز براي پايان دادن به جنگ اين كشور گردهم خواهند آمد، منابع رسانهاي گزارش دادند مصر و عراق نيز براي پايان دادن به اين بحران تلاش ميكنند. به گزارش فارس، گزارشهاي رسانههاي مصري حاكي است كه در جريان سفر اخير «حيدر العبادي» نخست وزير عراق به مصر توافقي ميان بغداد و قاهره براي حل مسالمت آميز بحران سوريه با حضور دولت و معارضان صورت گرفته است. روزنامه دولتي «الاهرام» گزارش داد، العبادي در ديدار با سردبيران روزنامههاي مصري گفته است كه توافقي براي ايجاد «دولتي انتقالي و مشترك از معارضان و دولت» براي اداره مناطقي از سوريه حاصل شده كه از چنگ داعش خارج ميشود. بر اساس اين گزارش نخست وزير عراق ابراز اميدواري كرده كه اين موضوع از حمايت امريكا، ايران، روسيه و تركيه برخوردار شود.
العبادي درباره موضع عربستان درباره بحران سوريه گفته كه موضع اين كشور با شكلگيري ائتلاف امريكايي عليه داعش تغيير كرده و اين ائتلاف به دنبال سرنگوني بشار اسد، رئيسجمهور سوريه نيست و موضع عربستان نيز در همين راستا شاهد پيشرفت بوده است و تركيه نيز به دليل پافشاري و اصرار بيش از حد بر موضع خود عليه دولت سوريه اكنون براي عقبنشيني از اين اقدام با مشكل مواجه شده است و نميخواهد آشكارا به شكست خود اعتراف كند. هنوز مقامات مصر در اين باره اظهار نظر نكردهاند، اما اخيرا اين كشور تحركاتي براي حل و فصل سياسي بحران سوريه آغاز كرده است؛ در همين راستا گروههايي از معارضان داخلي سوريه و ائتلاف معارضان خارج نشين اين كشور در طول چند هفته گذشته به قاهره سفر كرده و با «سامح شكري» وزير خارجه مصر و «نبيل العربي» دبير كل اتحاديه عرب ديدار كردهاند و قرار است به زودي در مصر نيز نشستي با حضور همه گروههاي معارض دولت اين كشور برگزار شود.
اين تلاشهاي مصر و قاهره در حالي است كه روسيه طي روزهاي آينده ميزبان عدهاي، نمايندگان و مخالفان دولت سوريه خواهد بود. ميخائيل بوگدانف، معاون سرگئي لاوروف، وزير خارجه روسيه روز چهارشنبه اعلام كرد: مذاكرات ميان نمايندگان دولت سوريه و مخالفان از 26 ژانويه تا 29 ژانويه برگزار ميشود. وي جزئيات بيشتري در خصوص شركتكنندگان در اين مذاكرات و تعداد آنها را اعلام نكرد. اما ائتلاف مخالفان سوريه و برخي از ديگر مخالفان پيشتر مخالفت خود را با اين مذاكرات اعلام كردهاند و همين مسئله باعث شده تا احتمال موفقيت اين كنفرانس كاهش يابد. همچنين در حالي كه مسئولان روسي در حال گفتوگو با دولت سوريه و مخالفان براي مقدمهچيني مذاكرات جديد در مسكو هستند قرار است استفان دي ميستورا فرستاده ويژه سازمان ملل به سوريه به زودي با همراهي رمزي عزالدين رمزي، معاون خود به دمشق سفر كند. سخنگوي دي ميستورا نيز اخبار منتشر شده در خصوص درخواست دولت سوريه از وي براي به تأخير انداختن سفر خود به دمشق را تكذيب كرد و گفت كه دي ميستورا و عزالدين رمزي طي ماه جاري ميلادي در دمشق خواهند بود و هدف از اين سفر پيگيري اقدامات و مذاكراتي است كه براي توقف درگيريها در حلب و حل بحران اين كشور آن را آغاز كردهايم.
اين اظهارات سخنگوي دي ميستورا در حالي است كه روزنامه الاخبار لبنان به نقل از منابع سوري گزارش داد كه دمشق خيلي زود اعتماد خود به ديمستورا فرستاده سازمان ملل را از دست داد؛ زيرا عملكرد او به گونهاي است كه گويا در صدد فريب دادن دمشق به منظور جلب رضايت آن با طرحي مبهم است. به گفته اين منابع، هدف از اين طرح مبهم ايجاد منطقه حائل در شمال سوريه و به عبارت بهتر در محدوده ريف حلب تا مرزهاي تركيه است. هنوز معلوم نيست كه تلاشهاي ديپلماتيك مصر و عراق در تقابل با طرح روسيه قرار دارد يا نه اما آنچه مسلم است ديگر طرح روسيه تنها گزينه مطرح براي حل مسالمتآميز بحران سوريه نيست.
امريكا گزارش اشپيگل را تأييد نكردسخنگوي وزارت خارجه امريكا در يك پيام توييتري اعلام كرد كه واشنگتن نميتواند تأييد كند كه ايران در برنامه ساخت تسليحات هستهاي سوريه نقش دارد و به پيشبرد آن كمك ميكند. اظهارات سخنگوي وزارت خارجه امريكا در حالي مطرح شده است كه چند روز پيش، هفتهنامه آلماني اشپيگل به نقل از «منابع امنيتي» مدعي شد كه «بشار اسد» رئيسجمهور سوريه در حال ساخت تأسيسات هستهاي زيرزميني با هدف توليد تسليحات اتمي است. اين گزارش در ادامه مدعي شده بود كه ايران در ساخت اين تأسيسات به دولت سوريه كمك ميكند و تأكيد شده بود كه اين تأسيسات در دل كوههاي غير قابل دسترس غرب سوريه در حدود دو كيلومتري مرز لبنان ساخته ميشود.