حمله به دفتر مجله طنز شارلي ابدو حوالي ظهر چهارشنبه 7 ژانويه اتفاق افتاد و بيشك، اين اتفاق در چند دهه گذشته در فرانسه بيسابقه بوده است. سه تروريست مسلح در اين حمله مشاركت داشتند و توانستند 12 نفر را بكشند كه در ميان كشتهها استفان شربونيه، مدير شارلي ابدو، سهكاريكاتوريست ديگر مجله و همچنين دو پليس بودند كه يكي از اين دو پليس فردي به نام احمد مرابت از مسلمانان فرانسوي بوده است.
مسلم است كه اين حمله تنها محدود به واكنشهاي داخل و خارج از فرانسه نميشود و تا مدتها محل بحث خواهد بود و چه بسا سرمنشأ تحولاتي در اين كشور و در سطح بينالملل باشد. ماري لوژن، رئيس حزب راستگراي جبهه پيشروي ملي فرانسه، از همين حالا شروع به كار كرده و با بهانه قرار دادن اين حمله خواستار احياي مجازات اعدام در اين كشور شده و گفته كه اگر در انتخابات رياست جمهوري 2017 فرانسه پيروز شود يك همهپرسي در اين زمينه برگزار خواهد كرد. بنابر اين، حمله به مجله شارلي ابدو دستكم تا انتخابات دو سال بعد از سوژههاي مهم تبليغاتي و انتخاباتي است و الآن هم برخي شروع كردهاند به بحث و نظر در مورد اين اتفاق، چراكه جداي از وجه احساسي و غمبار آن براي جامعه فرانسه، اين حادثه پرسشهاي زيادي را به وجود آورده كه بايد دير يا زود به آن پاسخ داده شود.
نخستين پرسش در مورد هويت تروريستها است. خبرهايي كه پس از حمله منتشر شده يك نكته را روشن ميكند و آن اينكه شريف كواشي 32 سال و سعيد كواشي 34 ساله، افرادي ناشناخته براي دستگاههاي اطلاعاتي غرب نبودهاند.
اين دو برادر فرانسوي الجزايري تبار از چند سال قبل، حداقل از 2011 به اين سو، با گروه تروريستي القاعده ارتباط داشتهاند و شبكههاي تلويزيوني سي ان ان، ان بيسي و روزنامه نيويورك تايمز يك روز پس از حمله به نقل از يك مقام عاليرتبه امريكايي فاش كردند كه سعيد كواشي در سال 2011 و در يك اردوگاه القاعده در يمن دوره نظامي و چگونگي استفاده از سلاح را آموخته است.
علاوه بر اين، هر دو برادر در ليست سياه امريكا هستند كه حق ورود به اين كشور را ندارند و معلوم شده كه اين دو از سالها قبل با گروههاي تروريستي در عراق و سوريه مرتبط بودهاند و شريف كواشي در 2008 و به اتهامهاي تروريستي و اعزام تروريستها به عراق به 18 ماه حبس محكوم شده بود.
با وجود اين محكوميت اما فعاليت تروريستي دو برادر ادامه داشته تا اينكه به گروههاي تروريستي در سوريه ميپيوندند و هر دو برادر تابستان امسال از سوريه به فرانسه آمده بودند. حالا پرسش اين است كه چگونه دو فرد با اين پرونده سنگين تروريستي به دقت زير نظر نيروهاي اطلاعاتي و امنيتي فرانسه نبودند تا حمله تروريستي به آن مجله اتفاق نيفتد؟
سؤال ديگر در مورد اين مجله است كه با وجود حساسيتها ضريب امنيت آن پايين بوده است. بايد توجه داشت كه يك روزنامه سلفي در يمن چندي پيش فراخواني براي حمله به نهادهايي در كشورهاي غربي داده بود و مجله شارلي ابدو و رئيس آن هم در ليست سياه اين روزنامه بود. اين فراخوان چيزي نيست كه از ديد نهادهاي امنيتي غرب پنهان مانده باشد و بعد از آن فراخوان مشهور داعش در مورد حمله به نهادهاي غربي در سرتاسر دنيا، بايد ضريب امنيتي مراكزي مثل اين مجله را بالا ميبردند.
دستگاههاي امنيتي فرانسه اين كار را نكردند و تنها دو مأمور پليس، يكي براي مجله و يكي براي شخص رئيس مجله، تعيين كردند كه معلوم است اين دو پليس در مقابل حمله غافلگيرانه تروريستها شانس واكنش مناسب نداشتهاند و كشته شدند.
پرسش ديگر به ارتباط اين حادثه با ماجراجويي دولت فرانسه در كشورهاي اسلامي است، چنانكه حمله به اين دفتر يكي دو هفته بعد از اظهار نظر ژان ايو لودريان، وزير دفاع فرانسه، مبني بر لزوم تشكيل ائتلاف نظامي براي مداخله در ليبي انجام گرفت. بايد توجه داشت كه مسئله در دست داشتن يا حداقل اطلاع قبلي دولت فرانسه در اين حمله نيست بلكه مسئله در قصور اين دولت و مسئوليت آن در قبال اين حمله است كه پرسشهايي را ايجاد كرده و بايد زماني به آن جواب داده شود. نبايد فراموش كرد كه نزديك به 80 درصد از مطالب و كاريكاتورهاي شارلي ابدو در نقد حكومت فرانسه و رفتارهاي آن بود و شايد دولت فرانسه چندان هم بدش نميآمد كه مسئولان اين مجله توسط تروريستها گوشمالي بشوند، موضوعي كه تا اندازهاي قصور دولت فرانسه را در تأمين امنيت اين مجله توجيه ميكند.
حالا و پس از تكرار يك حمله تروريستي ديگر در همان روز چهارشنبه، بحث حملات تروريستي در فرانسه داغ شده و معلوم است كه افراطگراها بيشترين بهره را از اين داغي بحث ميبرند. يكي از آنها همان خانم لوپن است كه از چهار سال قبل كمپين عليه مهاجرين و به خصوص اقليت بزرگ مسلمانان در فرانسه به راه انداخته و مدعي اشغال خاك فرانسه توسط مسلمانان است. هر چند كه فرانسوا اولاند، رئيسجمهور فرانسه، براي تظاهرات عمومي روز يكشنبه از حزب ماري لوپن دعوت نكرده اما معلوم است كه اين حزب راستگراي افراطي با علم كردن حمله به شارلي ابدو برنامه گستردهپوپوليستي را تا دو سال بعد و براي فتح انتخابات 2017 اجرا ميكند و شايد اولاند با توجه به اين موضوع است كه خواسته از حالا مانع برنامه پوپوليستي اين حزب شود. اين هم يكي از پرسشهاي پيرامون اين حمله است كه احزاب فرانسه چه نفعي از حمله به شارلي ابدو ميبرند.
