پيشنويس قطعنامهاي از سوي اردن و به نمايندگي از كشورهاي عربي در جلسه روز سه شنبه 30 دسامبر در شوراي امنيت سازمان ملل به رأي گذاشته شد كه با وجود هشت رأي مثبت نتوانست مقدار رأي لازم را براي تصويب به دست آورد. از ميان 15 عضو شوراي امنيت، كشورهاي روسيه، چين و فرانسه از اعضاي دائمي بودند كه به اين قطعنامه رأي مثبت دادند و دو كشور از پنج عضو دائم يعني بريتانيا و امريكا به ترتيب رأي ممتنع و مخالف دادند. اين قطعنامه دو محور مهم داشت؛ اول رسيدن به توافق صلح پايدار بين رژيم صهيونيستي و حكومت خودگردان فلسطيني تا 12 ماه آينده و دوم خروج تمام نيروهاي اين رژيم از سرزمينهاي اشغالي تا دو سال آينده.
رژيم صهيونيستي يك ماه پيش و زمان طرح اين قطعنامه عليه آن موضع تندي گرفته بود اما جان كري، وزير امور خارجه امريكا، نسبت به اين موضوع واكنش شفاف و صريحي از خود نشان نداد و گفته بود كه كشورش با تصويب قطعنامه مشكلي ندارد اما نبايد به وخيم شدن نزاع اسرائيلي- فلسطيني بينجامد. اين حرف كري باعث ايجاد ترديدهايي نسبت به رأي امريكا در جلسه شوراي امنيت شده بود و حتي برخي گفته بودند كه امكان دارد امريكا به آن رأي مثبت دهد.
امريكا اين موضع غيرشفاف خود را در جلسه شوراي امنيت به نحو ديگري دنبال كرد و تلاش داشت نگذارد قطعنامه آراي لازم را به دست آورد تا آن كه مجبور به وتوي آن بشود. به همين جهت بود كه فشار زيادي براي متقاعدكردن ديگر اعضاي شوراي امنيت به خصوص اعضاي غير دائم وارد كرد و در نهايت توانست رأي نيجريه را تغيير دهد.
منابع ديپلماتيك از رأي مثبت نيجريه گفته بودند اما فشارهاي امريكا باعث شد تا اين كشور به قطعنامه رأي منفي بدهد تا 9 رأي لازم براي تصويب به دست نيايد. در واقع، امريكا اين فشار را بر نيجريه وارد كرد تا هزينه سنگين وتوي قطعنامه را متحمل نشود به خصوص اينكه قطعنامه به نوعي از سوي بيشتر كشورهاي عربي به شوراي امنيت داده شده بود و رأي وتوي امريكا جداي از سرخوردگي طرف فلسطيني از امريكا، به معناي رد درخواست اين كشورها از سوي امريكا بود.
اين هزينهاي سنگين براي امريكا است چراكه اين كشور در مبارزه فعلي خود عليه داعش به حضور كشورهاي عربي در ائتلاف خود نياز دارد و از سوي ديگر، كشورهاي عربي در سالهاي اخير به حد كافي از امريكا نااميد شدهاند كه وتوي اين قطعنامه هم به نااميدي و رويگرداني آنها از امريكا كمك ميكرد.
در هر صورت، امريكا تمام تلاش خود را كرد تا قطعنامه در همان گام اول سقوط كند كه همين جور هم شد كه نتيجه اين كار خشنودي سران رژيم صهيونيستي و البته سرخوردگي طرف فلسطيني است. محمود عباس، رئيس تشكيلات خودگردان، قبل از جلسه شوراي امنيت خط و نشان كشيد كه در صورت عدم تصويب قطعنامه و حتي وتوي آن، تمام روابط خود را با رژيم صهيونيستي قطع خواهد كرد كه تعليق روابط امنيتي يكي از آنها است.
اين خط و نشان كشيدن بيشتر دلالت به عدم توجه او به نحوه بازي در شوراي امنيت داشت چراكه او تصور نميكرد امريكا نيجريه را وادار به چرخش تمام و كمال در موضع و رأي خود بكند. اين بيتوجهي محمود عباس به ساختاري است كه سالها از حملات و تجاوزات رژيم صهيونيستي به فلسطينيها حمايت كرده و تاكنون اجازه نداده اين رژيم حتي مورد سرزنش قرار بگيرد تا چه رسد محكوميت يا ممنوعيتي.
حالا حماس به محمود عباس به علت اميد بستن به صدور قطعنامه از سوي شوراي امنيت انتقاد ميكند و سامي ابوزهري، سخنگوي حماس، به او ميگويد: «شكست رايگيري طرح تشكيلات خودگردان در شوراي امنيت به شكست مذاكرات سازش اضافه شد» و به او توصيه ميكند تا از بازي كردن با سرنوشت ملت فلسطين و كوتاه آمدن از حقوق آن تا اين حد خطرناك دست بردارد. نكته جالب توجه اينجا است كه نيجريه عضوي از سازمان همكاريهاي اسلامي است كه به گفته مهند العكلوك، نماينده فلسطين در سازمان همكاريهاي اسلامي، اين سازمان از اساس براي حمايت از فلسطين تاسيس شده است.
از اين جهت، نيجريه بايد به اين قطعنامه رأي مثبت ميداد و شايد محمود عباس و نمايندهاش در سازمان ملل، رياض منصور، همين انتظار را از نيجريه داشتند اما روشن است كه امريكا با قريب به 40 وتو در شوراي امنيت اجازه تصويب اين قطعنامه را در شورا نميدهد حتي اگر شده با كارت همين كشور آفريقايي بازي بكند. در هر صورت، محمود عباس ناكام اصلي در جلسه شوراي امنيت است كه هم دستش از قطعنامه خالي مانده و هم بايد سرزنشهاي داخلي مثل انتقادهاي ابوزهري را تحمل كند و اين وضعيت نتيجه استراتژي او و اميدهايي است كه به ابزارهايي مثل مذاكرات و شوراي امنيت بسته است.
