بودجه با نفت 70 تا 72 دلاري به مجلس پيشنهاد شده و در بسياري موارد افزايش هزينههاي بخشهاي مختلف مندرج در بندهاي بودجهها بالاتر از نرخ تورم است، الا حقوق كارمندان. با اين حال تعبير درست دكتر نوبخت مبني بر «سال سخت» نشان ميدهد كه همه بايد كمربندها را محكمتر كنند و مسئولان پاشنههاي كفشهايشان را بكشند و اتاقهاي فكر براي گذران سال بعد چارهانديشي كنند.
واقعيت اين است كه نميتوان با نظرهاي تئوري منطبق با تفكر اقتصاد آزاد آن هم در جوامع توسعه يافته، نسخه منطقي را براي شرايط جنگ اقتصادي كشورمان با نقش پر رنگ اقتصاد دولتي پيچيد و انتظارات را فقط در تراز بودن اعداد و ارقام بودجه و نبود كسري محدود كرد. براي بودجه سال بعد درآمدهاي مالياتي و دولتي از محل عوارضها و جرائم و... به شدت بالارفته در حالي كه با كوچكتر شدن سبد هزينههاي مردم نميتوان بسياري از اين درآمدها را محقق كرد. درآمدهاي نفتي نيز بنا بر آخرين تحقيق مركز پژوهشهاي مجلس با احتساب هر بشكه 70 دلار، كسري 30 هزار ميليارد توماني را در پي خواهد داشت كه بايد به اين رقم لابد كاهش 15 دلاري در هر بشكه را نيز افزود. ( هم اكنون هر بشكه حدود 57 دلار است.)
اما اين تمام ماجرا نيست زيرا در سوي ديگر با كاهش مواد صادراتي نيز مواجه خواهيم شد و درآمدهاي دولت از محل واردات نيز با كاهش مواجه خواهد شد. واضحترين اين كاهش با راكد شدن بازار خودروهاي خارجي و اشباع اين بازار محقق خواهد شد. لذا نبايد دولت تنها دلخوش به تراز كردن رديفهاي هزينهاي با رديفهاي درآمدها باشد. دولت با واقع نگري و اطلاع رساني درست بايد از هم اكنون مردم را آماده شرايط سخت كرده و با فرض عدم توافق از اعمال تصميمات پوپوليستي در اقتصاد براي انتخابات مجلس به شدت پرهيز كند. ما نميتوانيم و حق نداريم در ماههاي باقيمانده و سال بعد اشتباهات دولتهاي قبل را كه درآمدهاي سرشار نفتي را بيمحابا خرج كردهاند، تكرار كنيم. ما نبايد مطامع و مقاصد سياسي خود را در تصميمگيريهاي اقتصادي دخيل كنيم و مواجهه با واقعيتهاي اقتصاد را به تأخير بيندازيم وگرنه تعويق شرايط سخت پيش رو، ما را با شرايط سختتر در آيندهاي نزديك مواجه خواهد كرد. از اين رو دولت و مجلس بايد با اتخاذ تصميمات درست در تدوين بودجه، ضمن چشمپوشي از لحاظ كردن نگاههاي سليقهاي، منطقهاي و جناحي تصميمات سخت نيز بگيرند و پاي تصميمات سخت خود بايستند. به عنوان نمونه با شرايط كاهش درآمدها نميتوان همچنان « سرك كشيدن به زندگي خصوصي» را بهانه براي حذف متولين يارانهبگير عنوان كرد. در شرايطي كه درآمدهاي نفتي ديگر قابل اعتنا نيستند نميتوان از يافتن فراريان مالياتي چشم پوشيد به بهانه اينكه ماليات بر ارزش افزوده افزايش درآمدهاي مالياتي را محقق خواهد كرد و...
به نظر ميرسد مجلس و دولت در اين ايام بايد تصميمات سختي را بگيرند كه لابد ميتواند بخشي از مقبوليت خود را در حوزه انتخابيه و جايگاههاي سياسيشان تقليل دهد. اما اگر به ايران اسلامي ميانديشيم و آيندهاي سرافراز و سربلند ميخواهيم بايد از خود گذشت، آنچنان كه مردم از خود ميگذرند و سختيها و تورمها و مشكلات را تحمل ميكنند.
