عمليات نامنظم ظفر3 در تاريخ 25 آبان ماه 1366 به انجام رسيد. سالروز اين عمليات ايذايي فرصتي به دست داد تا تأملي در خصوص مجموعه عملياتهاي نامنظم دوران دفاع مقدس داشته باشيم. استراتژي جنگ نامنظم، روشي بود كه از ابتداي تحميل جنگ توسط صدام به كشورمان در دستور كار عموم رزمندگان قرار گرفته بود، چراكه آمادگي و البته برتري ارتش منظم عراق، نيروهاي نظامي كشورمان را كه در مقاطع اوليه شروع جنگ هنوز انسجام لازم را نداشتند، برآن ميداشت تا براي مقابله با موج اول حملات دشمن، از عملياتهاي ايذايي و نامنظم بهره ببرند.
شهيد چمران و ستاد جنگهاي نامنظمي كه او در همان ماه اول جنگ، مقرش را در استانداري شهر اهواز بنانهاد، مشخصترين و مشهورترين حركتي بود كه در مقاطع نخستين جنگ توسط جبهه خودي به نمايش درآمد. البته ستاد جنگهاي نامنظم شهيد چمران، متشكل از نيروهاي مردمي، سپاهي و حتي ارتشي بود كه احساس ميكردند براي غلبه بر نيرويي كه از ادوات زرهي و واحدهاي منظم بهره ميبرد، بهترين شيوه عملياتهاي نامنظم است. اتفاقاً اين شيوه نتيجهبخش نيز بود و باعث شد تا ماشين جنگي عراق از همان ماه اول جنگ از كار بيفتد و غير از مناطقي چون سوسنگرد كه سه بار دست به دست شد، در اغلب نقاط، دشمن به متصرفات اوليه قناعت كرده و متوقف شود.
تقريبا از اواسط سال 60 كه سپاه تيپهاي خود را تشكيل داد و ارتش نيز توانست نظمي به روند سربازگيري خود بدهد، عملياتهاي بزرگ و سازمان يافتهتر رزمندگان نظير شكست حصر آبادان (ثامنالائمه)، آزادسازي بستان (طريقالقدس)، آزادسازي دشت عباس (فتحالمبين)، آزادسازي خرمشهر(الي بيتالمقدس) و... انجام شد. اين فصل از دفاع مقدس در واقع اتمامي بر دوران جنگهاي پارتيزاني و چريكي بود كه نظيرش را گروههايي چون ستاد جنگهاي نامنظم (شهيد چمران)، فدائيان اسلام (شهيد سيد مجتبي هاشمي)، دستمال سرخها(اصغروصالي) و... انجام ميدادند. از اين پس اغلب اين گروهها در سپاه ادغام شدند و تقريباً تا اواخر سال 60 دو نيروي عمده ارتش و سپاه كه نيروهاي مردمي در قالب بسيج را در خود جاي ميداد، جنگ را اداره ميكردند. بنابراين شيوه عملياتهاي رزمندگان نيز از حالت چريكي به رزم منظم تغيير يافت.
هرچند عمليات در شب كه يكي از وجوه نيروهاي نامنظم است، همچنان در عملياتهاي بزرگ نيز رعايت ميشد، اما نحوه حفظ و تثبيت مناطق فتح شده يا مقابله با پاتكهاي دشمن از اصول منظم رزمي بهره ميبرد. وضعيت جبههها از اوايل سال 61 تا اواخر سال 66 شكل ثابت شدهاي به خود گرفت و زين پس شاهد حملات كشورمان و فرورفتن نيروهاي بعثي در لاك دفاعي بوديم، اما اين وضعيت هرگز باعث نشد كه عملياتهاي نامنظم به فراموشي سپرده شوند بلكه اين دست از عملياتها همواره مورد تأكيد يگانهاي كماندويي ارتش و همچنين نيروهاي ويژه سپاه قرار داشتند. خصوصا در جبهههاي غرب و شمالغرب كه وضعيت كوهستانيشان باعث ميشد از ادوات زرهي كمتر استفاده شود و يگانهاي نامنظم و سبك بار بهتر بتوانند مانور بدهند. قرارگاه رمضان در شمالغرب از جمله قرارگاههايي بود كه همواره عملياتهاي نامنظم را انجام ميداد و با اعزام نيروهاي نخبه به كردستان عراق، ارتباطهاي مؤثري نيز با اكراد مخالف صدام برقرار كرده بود.
سلسله عملياتهاي نامنظم ظفر از جمله تكهاي نظامي كشورمان در اين راستا بودند كه خصوصا از سال 66 و پس از قفل شدن جبهه جنوب توجه فرماندهان را به خود جلب كردند. در توضيح بايد گفت بعد از آنكه عمليات كربلاي 5 انجام گرفت، تقريبا ديگر نقطهاي از جبهه جنوب باقي نمانده بود كه براي وارد كردن ضربهاي اساسي به دشمن از آن استفاده نشده باشد. از سوي ديگر عراق از سال 66 دوباره جنگ نفتكشها را در خليج فارس راه انداخته و همزمان جنگ شهرها را نيز پيش ميبرد. لذا نفوذ به عمق شمال عراق با هدف فرسايشي كردن جنگ در اين خطه براي دشمن و از سوي ديگر قطع يا مختل كردن صادرات نفت عراق از طريق تركيه در دستور كار قرار گرفت. با هم نگاهي گذرا به شش عمليات نامنظم در اين مقطع (عمليات ظفر 1 تا 6) مياندازيم.
عمليات ظفر1 (27/6/66) در عمق 200 كيلومتري خاك عراق با هدف انهدام مراكز نظامي دشمن، عمليات ظفر2 (12/7/66) در شهر كفري از استان كركوك با هدف انهدام تأسيسات شهر كفري در پاسخ به شرارتهاي عراق در بمباران مراكز اقتصادي كشورمان، عمليات ظفر3 (25/8/66) در داخل استان سليمانيه و كركوك عراق با هدف انهدام تأسيستان نظامي و اقتصاد دشمن، ظفر4 (27/866) در عمق 250 كيلومتري استان دهوك عراق با هدف انهدام تأسيستان نظامي و اقتصاد دشمن، ظفر5 (22/10/66) در عمق 200 كيلومتري خاك دشمن با هدف انهدام تشكيلات نظامي دشمن و بالاخره ظفر6 (5/12/66) با هدف آزادسازي ارتفاعاتي در شرق استان كركوك.
