كتاب جديد تعرفههاي سلامت به رغم رشد 120 تا 300 درصدي تعرفههاي درمان همچنان با حاشيههايي همراه است به گونهاي كه برخي از انجمنهاي پزشكي همچنان معتقدند تعرفههايشان واقعي نشده اما برخي منتقدان اين طرح كه اتفاقاً از بين جامعه دلسوز پزشكان هم هستند، ابلاغ و اجراي اين كتاب را بهانهاي براي پر كردن جيب قشر خاصي از پزشكان متخصص ميدانند. حالا بسيج دانشجويي ۱۵ دانشگاه علوم پزشكي كشور نيز با صدور بيانيهاي از افزايش نجومي درآمد پزشكان در طرح تحول سلامت انتقاد كرد.
طرح تحول نظام سلامت كه از نيمه ارديبهشت ماه امسال كليد خورد بنا بود تا قانوني قديمي را به اجرا در بياورد و پرداخت از جيب مردم را در بخش بستري به 10 درصد كاهش دهد اما در گام سوم اين طرح از كتابي رونمايي و براي اجرا ابلاغ شد كه كليت طرح را هم زير سؤال برد. زيرا به خاطر شماري پزشك جراح و چاقو به دست زيرميزي بگير، گوش ميليونها بيمار بريده ميشود. هم اكنون با سپري شدن حدود دو ماه از ابلاغ اين كتاب و پايان مهلت وزارت بهداشت براي برخورد با پزشكان زير ميزي بگير، مواضع انجمنهاي پزشكي بيانگر آن است كه حتي رشد نجومي تعرفههاي پزشكي، باز هم برخي پزشكان را راضي نميكند به گونهاي دكتر سيد حسن هاشمي در چهارمين همايش كشوري مسئولان انتظامي سازمان نظام پزشكي كشور با طرح اين موضوع كه نبايد زيادهخواهي كنيم، گفت: برخي انجمنها صرفاً خودشان را ميبينند و به باقي گروهها توجهي ندارند در حالي كه از ابتدا گفتيم اين كار زماني دو تا سه سال را نياز دارد. شايد همين واكنشها، بسيج دانشجويي ۱۵ دانشگاه علوم پزشكي كشور را بر آن داشت تا با صدور بيانيهاي، هشت سؤال كليدي خود را درباره گام سوم طرح تحول نظام سلامت- كه با افزايش دو و نيم برابري تعرفههاي پزشكي همراه بوده است- از متوليان نظام سلامت مطرح كنند.
افزايش همه تعرفهها؟!اين بيانيه با تأكيد بر بازبيني و به روزرساني تعرفههاي درمان ميافزايد: اين مهم به علت رويكرد غلط مجريان اين طرح، به سود ذينفعان بخش خصوصي مصادره شد. چرا بازبيني ارزش نسبي تعرفهها منجر به افزايش همه تعرفهها شده است؟ در حالي كه بالا بردن ارزش نسبي برخي خدمات در يك چارچوب منطقي لازم به نظر ميرسيد، اما بالا بردن ارزش نسبي همه تعرفهها اعم از خدماتي كه تا پيش از اين نيز تعرفههاي بالايي داشتهاند، اقدام صحيحي نيست. همچنين برخلاف اظهارات برخي مسئولان، افزايش نرخ تعرفههاي پزشكي همواره به صورت سالانه و معمولاً بيش از تورم عمومي جامعه و از طريق افزايش نرخ ضريب ارزش خدمات ضريبK صورت ميپذيرفت.
افزايش چند درصدي تعرفهها براي رضايت زيرميزيبگيران؟در بخش ديگري از اين بيانيه با اشاره به ادعاي مسئولان وزارت بهداشت، درباره زيرميزي گرفتن پزشكان به علت غير واقعي بودن تعرفههاي پزشكي آمده است: طلب زيرميزي چند ده ميليون توماني توسط پزشكان در بخش خصوصي كه تعرفههاي آنان چندين برابر تعرفههاي بخش دولتي است، اين سؤال را ايجاد ميكند كه تعرفههاي پزشكي تا چه ميزان بايد افزايش پيدا كند كه پاسخگوي ولع و زيادهخواهي زيرميزيبگيران باشد؟ از سوي ديگر با عنايت به اينكه مسئولان وزارت بهداشت و نظام پزشكي معتقدند عده قليلي از پزشكان زيرميزي بگيرند، اكنون به بهانه مبارزه با اين عده قليل هزينهاي گزاف به نظام سلامت و مردم تحميل شده است؛ به باور حسينعلي شهرياري، رئيس كميسيون بهداشت مجلس نيز نبايد اختلاف بين گروههاي تخصصي يا اصطلاحاً گروههاي چاقو به دست و گروههاي داخلي و اطفال زياد باشد و سقف پرداخت پزشكان بايد محدوديتي داشته باشد. اما اينكه بدون كار كارشناسي فقط هزينه كنند و كاري در جهت اصلاح صورت نگيرد، باز هم رواج كارهاي زيرميزي خواهد بود.
نقش كتاب جديد تعرفهها در اجراي قانون بر اساس اين بيانيه قانون برنامه پنجم توسعه نيز با تأكيد بر لزوم تفكيك پزشكان بخش خصوصي از دولتي، خواهان جبران قيمت خدمات به ميزان واقعي شده است. اما در جريان بازبيني ارزش نسبي تعرفهها، ارزش نسبي خدمات براي دو بخش خصوصي و دولتي به يك نسبت رشد كردهاند. حالا آيا ابلاغ كتاب جديد ارزشهاي نسبي كه بار مالي سنگين بيش از ۲۵۰۰ ميليارد توماني آن هم تنها براي پنج ماه انتهايي داشته، كمكي به كاهش فاصله درآمدي بين پزشكان بخش دولتي و خصوصي– كه منشأ اصلي تخلفاتي مانند زيرميزي، بيمار ربايي و كاهش كيفيت خدمترساني و آموزش نيروي انساني شده است ـ و اجراي قانون تماموقتي پزشكان خواهد كرد؟
جيب مردم محل هزينهكرد وزارت بهداشتبا توجه به اينكه مابه التفاوت دستمزد افزايش يافته، پزشكان متخصص از محل منابعي مانند افزايش قيمت حاملهاي انرژي (بنزين)، عدم افزايش يارانه نقدي مردم در مرحله دوم هدفمندي يارانهها، افزايش ماليات بر ارزش افزوده، حق بيمه پرداختي توسط مردم و بودجه عمومي دولت بوده است، آيا در پي ابلاغ اين كتاب و افزايش حدود 5/2 برابري تعرفه خدمات پزشكي، پرداخت هزينهها جز از جيب مردم است؟ بديهي است براي ادامه اِعمال تعرفههاي جديد، بيمهها نيز حق بيمه دريافتي از مردم را افزايش خواهند داد. در حالي كه منابع مذكور ميتوانست براي اقدامات اساسي مانند اجراي پزشك خانواده و نظام ارجاع و اجراي سياستهاي پيشگيرانه هزينه شود.
چالش استمرار تأمين منابع مالي و افزايش فاصله درآمدها نظر به روند وزارت بهداشت در هزينهكرد براي اجراي طرح تحول، احتمال دارد تأمين منابع مالي براي ادامه اين طرح در سالهاي آتي با چالش جدي مواجه شود و در نهايت منجر به افزايش فشار مالي بر مردم و كاهش دسترسي كمي و كيفي به خدمات و ساير مشكلات براي سيستم بهداشت و درمان كشور شود. برنامه دولت و وزارت بهداشت به عنوان متولي حوزه سلامت براي تأمين منابع مالي پايدار سلامت در سالهاي آتي بدون وارد آمدن فشار به مردم چيست؟ با اجراي تعرفههاي جديد، حداقل درآمد يك پزشك متخصص دهها برابر بيش از حداكثر درآمد ساير ارائهدهندگان خدمت شده است. آيا طرح به اصطلاح تعديل تعرفهها جز پر كردن جيب قشر خاصي از پزشكان متخصص، عايدي براي ساير ارائهدهندگان خدمت و به تبع آن افزايش كيفيت خدمترساني داشته است؟
كتاب جديد تعرفهها به رغم وارد آوردن هزينههاي گزاف به مردم و نظام سلامت، موفق به يكسانسازي تعرفههاي بخش خصوصي و دولتي نشد و حالا همچنان اين سؤال مطرح است كه برنامه دولت جهت يكسانسازي تعرفه (حقالزحمه پزشكان) در بخش دولتي و خصوصي بر مبناي اصول اقتصاد سلامت چيست؟ اتخاذ رويكرد منطقي و فعال و بررسي كارشناسانه طرح تحول و همچنين جلوگيري از هدر رفت منابع به نفع گروهي خاص انتظاراتي است كه دانشجويان در اين بيانيه از وكلاي مردم در مجلس شوراي اسلامي مطرح كردهاند؛ چراكه اجراي گام سوم طرح تحول نظام سلامت كه بيش از حقوق مردم، تأمينكننده منافع گروه خاص ـ به ويژه ذينفعان بخشخصوصي- است، اگرچه ممكن است به ظاهر داراي پيامدهاي مثبت مقطعي باشد، اما تبعات منفي آن در نظام سلامت كشور ماندگار خواهد شد.
