يك روزنامه انگليسي كه عموماً به جريان محافظه كار گرايش داشته و از اين نظر بايد با واشنگتن هماهنگتر باشد، رابطه مالي بانكهاي انگليسي با تهران را حق اين بانكها خواند و با انتقاد از رهبران لندن تأكيد كرد كه آنها در برابر فشار امريكا به بانكهاي انگليسي درباره همكاري با ايران سكوت كردهاند.
ديليتلگراف با اشاره به اينكه بانك «استاندارد چارتر» انگليس يكي از قديميترين بانكهاي اين كشور است كه در دو سال گذشته توسط مقامات وزارت خزانه داري امريكا 670ميليون دلار جريمه شده است و در هفته گذشته نيز تحت بررسيهاي جديد قرار گرفته است، نوشت: اين بانك بزرگ انگليسي حق دارد با ايران معامله كند و بايد به امريكا گفت دست از فشار به بانكهاي انگليسي براي توقف معامله با ايران بردارد. نويسنده تأكيد كرده كه بانك استاندارد چارتر حق تجارت با ايران را دارد و امريكا نميتواند اين بانك را به تبعيت از تحريمهاي وضع شده توسط كنگره و قوانين داخلي امريكا وادار كند. اين روزنامه انگليسي با اشاره به اينكه مقامات انگليسي در مقابل فشار امريكا به بانكهاي انگليسي سكوت كردهاند تأكيد ميكند كه مقامات بزدل ما جرئت مخالفت با واشنگتن را ندارند.
3 ساعت جلسه پارلمان درباره ايران
كميته بازرگاني مجلس عوام انگلستان روز پنجشنبه نشستي با موضوع روابط با ايران داشت.
در ابتداي اين نشست سه ساعته «جك استراو» رئيس مشترك گروه پارلماني دوستي ايران و انگليس گفت: «اينجا در انگليس، ما چيزهاي اندكي در مورد ايران ميدانيم و شناخت كمي از اين كشور داريم. اين كشور با جمعيت 77 ميليون نفري، پس از مصر در خاورميانه بزرگترين كشور است، با اين تفاوت كه اين كشور بسيار شكوفاتر از مصر است. اين كشور در فهرست توليد ناخالص ملي سازمان ملل در ميان كشورهاي با درآمد متوسط قرار دارد و از بلغارستان كه عضو اتحاديه اروپاست، پيش است.» وي با اشاره به سابقه 3 هزار ساله تمدن ايران و همچنين تفكر شيعي حاكم بر اين كشور گفت: اين مثل كه «پشت هر پردهاي يك انگليسي مخفي شده»، مثلي رايج در فارسي است. اگر از ديد ايرانيها نگاه كنيم، ميتوانيم دليل اين تفكر را بيابيم. از اواخر قرن 19 به بعد، ما روابط با ايران را تنها از ديد مركانتيليستي و استعماري نوين نگاه كرديم.»
استراو در ادامه با اعتراف به امتيازگيري از حكومتهاي ايران قبل از انقلاب، اشغال ايران در دوران جنگ جهاني دوم و توطئه كودتاي مشترك انگليس با امريكا در بركناري دكتر مصدق از نخستوزيري در سال 1332 و درنهايت حمايت از رژيم «رو به زوال و فساد» شاه گفت كه در جنگ ايران و عراق به اذعان عمومي، عراق تجاوزگر بود، «اما غرب، از جمله پادشاهي متحد، طرف تجاوزگر را گرفت.»
استراو سپس با اشاره به تبعات جنگ تحميلي و ديدگاه منفي جامعه ايران نسبت به غرب، مدعي شد كه با اين حال ايران همچنان براي آينده خود، به غرب مينگرد و انتخاب «حسن روحاني» به رياستجمهوري ايران نيز نشانهاي از همين موضوع است!
در ادامه، «جان بارون» نماينده محافظهكار منطقه «باسيلدون» و «بيلريكي» گفت تهران پس از حوادث 11 سپتامبر، تلاش كرد تا به مبارزه با تروريسم كمك كند و «حقيقتا اين كار را هم كرد، اما آنها به عنوان نمونه، در پاسخ، با سخنراني «محور شرارت» رئيسجمهور (جورج) بوش مواجه شدند.» استراو به رغم اعترافات خود ادعاي تكراري نقض حقوق بشر در ايران را مطرح و تأكيد كرد كه با انجام توافق هستهاي ميتوان دولت را در برابر ديگر نهادها تقويت كرد و سپس به مسئله حقوق بشر پرداخت.
عدم توافق و پايان اجماع ضد ايران
استراو با ابراز اميدواري نسبت به حصول توافق هستهاي با ايران تا تاريخ سوم آذر، اذعان كرد كه ايران بر خلاف كره شمالي، پاكستان و هند، تحت نظر پيمان منع گسترش تسليحات هستهاي قرار دارد و به آن پايبند بوده است. استراو افزود: «ايرانيها نسبت به حق غنيسازي اورانيوم براي اهداف صلحآميز مدعي هستند و من اميدوارم كه پارلمان ما هم از آنها در اين مسير حمايت كند. توافق موقتي كه نوامبر سال گذشته به دست آمد، به صراحت اين امر را به رسميت شناخته است.»
وي سپس در پاسخ به سؤال «فيليپ هالوبون» نماينده محافظهكار منطقه «كترينگ» در مورد اظهارات «حسن روحاني» در سال 2004 كه گفته بود تهران همزمان با مذاكرات، در حال نصب قطعات در تاسيسات اصفهان بود، گفت: ايران هم نظير هر كشور ديگري، تلاش ميكند تا در عين پايبندي به مفاد توافقات، نهايت بهره را از آن ببرد.
استراو در ادامه تصريح كرد: «واضح است كه دولت ايران نميتواند توافق كند، مگر آنكه آن توافق شامل ادامه غنيسازي براي اهداف صلحآميز باشد و ابعاد برنامه به قدري محدود نشود كه ايران مجبور به كنار گذاشتن بخش قابل توجه دانشمندان خود باشد... توافق كمك خواهد كرد تا ايران بار ديگر به عنوان يك شريك كامل به جامعه بينالملل بازگردد.» استراو گفت: «اگر توافقي صورت نگيرد و مذاكرات به دليل خط قرمزهاي غيرقابل قبولي كه از سوي برخي اعلام شده، شكست بخورد، شش كشور دخيل در مذاكرات، از هم جدا شده و به مرور اجماع بينالمللي هم از ميان ميرود. اول چين و سپس روسيه، دور خواهند شد و سپس احتمالا ما در اتحاديه اروپا نيز در سياستهاي خود در قبال ايران، بازنگري خواهيم كرد. اين بازنگري، تا حدي به واسطه اين باور خواهد بود كه اثر تحريمهاي ايالات متحده عليه ايران، بيش از آنكه بر نهادهاي داخلي امريكا باشد، بر بانكها و مجموعههاي تجاري اروپايي است. اين باور، باور درستي هم است، چراكه مقامات ايالات متحده اطلاعات بيشتري داشته و بنابراين از بانكها و نهادهاي امريكايي محافظت بيشتري در برابر تجارت با ايران ميكنند تا از نهادهاي خارج از ايالات متحده.» وي افزود: «همين امر ميتواند واقعيت غريب و مضحك در مورد صادرات به ايران طي سالهاي اخير را توضيح دهد. در حالي كه طي يك دهه اخير صادرات اتحاديه اروپا به ايران كاهش داشته، ميزان صادرات ايالات متحده به ايران افزايش يافته است. 10 سال قبل صادرات ايالات متحده به ايران يك نهم ما بود، اما الان آنها دو برابر ما به ايران صادرات دارند. يكي از دلايلي كه موجب شده صادرات ما به ايران، بيش از هر كشور غربي ديگري كاهش يابد، اين است كه پادشاهي متحد به تنهايي سياست عدم حمايت از هرگونه تجارت با ايران را در دستور كار قرار داده است. من هيچ توضيح قانعكنندهاي در اين بار نشنيدهام و از وزير ميخواهم اين مسئله را مورد بازنگري قرار دهد.»
همچنين سر ريچادر اوتاوي، نماينده محافظهكار منطقه كرويدون جنوبي گفت: ايرانيها پيچيده و مفتخر هستند و نميخواهند تحقير شوند. نبايد از ياد برد كه آنها پارسي هستند و نه عرب. وي در عين حال مدعي شد كه رگههاي قدرتمند ليبرالي در جامعه ايران وجود دارد و با اشاره به نسل جوان تحصيلكرده در ايران، ابراز اميدواري كرد كه اين افراد «چهره ايران را تغيير دهند.» «هنري بلينگهام» نماينده محافظهكار منطقه «نورفلك شمال غربي» توافق موقت ژنو را «گشايشي فوقالعاده» توصيف و تصريح كرد كه بنا بر اعلام آژانس بينالمللي انرژي اتمي، ايران به تعهدات خود در اين توافق، پايبند بوده است. وي با بيان اينكه به عقيده او نيز مذاكرات هستهاي بايد تمديد شود، در مورد روند مذاكرات گفت: «روشن است كه پيشرفتهاي مهم و قابلملاحظهاي در اين زمينه صورت گرفته است.» بلينگهام علاوه بر دو مورد فوق رشد گروه تروريستي داعش و سفر اتباع انگليس براي پيوستن به اين گروه در سوريه و عراق، را سومين دليل لزوم تعامل با ايران مطرح كرد.
وي افزود: «پنجمين دليل براي آنكه ما بايد با ايران وارد تعامل شويم، نياز ما به مسئله تجارت است. چشمانداز اينكه پادشاهي متحد تجارت بيشتري با ايران داشته باشد، واقعا قابل توجه است. ما بايد در جهان به دنبال منافع خود باشيم. اينكه سطح تجاري ما خارج از اتحاديه اروپا افزايش يافته و همچنان نيز در حال افزايش است، خبر بسيار خوبي است، اما تراز تجاري ما با ايران، متأسفانه تنها 200 ميليون دلار است. همانطور كه نماينده محترم بلكبرن اشاره كرد، با وجود تحريمها، حجم تجارت ايالات متحده با ايران، حدود چهار برابر اين رقم است.»
بلينگهام با اشاره به مسئله بانك «استاندارد چارتر» گفت: اين بانك به دليل اقدام كاملاً قانوني كه جهت تسهيل تجارت انگليس با ايران انجام داده بود، جريمه شد. اين بانك هيچيك از تحريمهاي اتحاديه اروپا يا پادشاهي متحد را نقض نكرد و به واقع هيچيك از تحريمهاي ايالات متحده را، بلكه درگير برخي قوانين داخلي امريكا شد. مسئله اين بود كه بخش زيادي از اين تجارت با دلار كه پول رايج جهاني است، صورت گرفته بود و مقامات امريكايي هم همين مسئله را بهانه و تهديد كردند كه مجوز بانك را باطل ميكنند، كه اين اقدامي كاملاً ظالمانه است.
ساز صهيونيستي مؤسسان اسرائيل
در ادامه «فيليپ هالوبن» نماينده محافظهكار منطقه «كترينگ» اظهاراتي مطرح كرد كه نشان ميدهد بسياري از مقامات لندن كه موسس اسرائيل بوده است اكنونه به راحتي به ساز تل آويو ميرقصند. هالوبن گفت انگليس بايد موضع اسرائيل در قبال ايران را جدي بگيرد و آن را در دستور كار قرار دهد. وي گفت: «آنچه كه امروز صحبتي از آن نشنيديم، نقطه نظر اسرائيل بود... از ديد اسرائيل، ايران بزرگترين عامل تهديدكننده در ميدان به شمار ميآيد.»
هالوبن تصريح كرد دليلي براي اعتماد به ايران وجود ندارد، چراكه اين كشور «تهديدي حياتي» براي اسرائيل به شمار ميآيد. وي افزود: «واقعاً مهم نيست كه مجلس چه فكر ميكند، اسرائيل به درستي خواهد گفت كه «ما اين را قبول نميكنيم.»»
