دكتر معصومه ابتكار، رئيس سازمان محيطزيست در حاشيه جلسه هيئت دولت، از ورود آب به شاهرگ زايندهرود و شهر اصفهان خبر داد و گفت: انشاءالله آب تا فردا (پنج شنبه) به تالاب گاوخوني هم خواهد رسيد و احياي رودخانه و تالاب ارزش فوقالعادهاي براي شرايط زيست محيطي و جاذبههاي گردشگري دارد.
وي در خصوص پرسشهاي طرح شده خبرنگاران به ارائه توضيح پرداخت و به مصوبه دولت براي احياي درياچه اروميه اشاره كرد و گفت: در اين مصوبه اصلاح الگوي كشت مدنظر است و كشت از چغندر به گندم تغيير خواهد كرد؛ البته خسارتهايي كه به كشاورزان وارد ميشود، پيشبيني شده است و به آنها پرداخت ميشود. گرچه تلاش دولت اين است كه در منطقه اطراف درياچه اروميه با آموزشهاي لازم و جلب مشاركتهاي مردم، روشهاي نويني را براي كاهش مصرف آب داشته باشيم كه اين كار در 41 روستاي اطراف درياچه اروميه شروع شده است كه اجراي آن در چند روستا موفق بوده است و پيشبيني ميشود با اين اقدام شاهد كاهش مصرف آب تا 30 درصد و افزايش بهرهوري كشاورزي تا 20 درصد باشيم البته اين طرحها بلندمدت است و بايد به كل كشور تعميم داده شود تا الگوي مصرف آب كشاورزي اصلاح شود.
جان كلام اينكه:
يك: توفيق در تغيير الگوي رويه كشت روستاهاي اطراف درياچه اروميه اتفاق فرخنده و البته ديرپا است. اما هر چه كه هست، تغيير الگوي رويه كشت در مناطقي چون زمينها و مزارع همجوار درياچه اروميه كه با معضل كم آبي مواجه بوده و هستند، روشي است كه در نهايت ميزان قابلتوجهي آب را ذخيره و مانع از هدر روي اين مايع حياتبخش ميشود. حجت موجه اين مدعا در خصوص درياچه اروميه كه از كلام دكتر ابتكار هويدا است «كاهش مصرف آب تا 30 درصد و افزايش بهرهوري كشاورزي تا 20 درصد» ميباشد كه اين دستاورد در گرو تغيير الگوي رويه كشت است.
دو: كساني كه دستكم دو دهه گذشته از مسير اصفهان به سمت چهار محال و بختياري سفر كردهاند، با خروج از اصفهان و رد كردن كوه «آتشگاه» و شهر «درچه» كمكم شاليزارهاي سر سبز و صد البته فراواني را ديدهاند كه به گونهاي پلكاني در شهر «لنجان» به حداكثر ممكن رسيدهاند. فعاليت و توليد اين شاليزارها در نهايت استحصال محصولي است به نام «برنج لنجان» كه به لهجه محلي به «برنج لنجون» مصطلح است. مهمترين شاخصه اين محصول ارزشمند مصرف بيحد و حصر «آب» است. آب يا همان اكسير غايبي كه چهره زيبا و عروس وار زاينده رود را به عجوزهاي جذامي تبديل كرده است. از طرفي در اواسط دهه 80 برنجهاي توليدي اين منطقه ( لنجان) اجازه عرضه و فروش را كسب نكردند. علت اين مشكل هم آلودگيهاي صنعتي ـ شيميايي بود كه به واسطه ورود فاضلاب صنعتي كه از ذوب آهن اصفهان و صنايع ديگر منشعب ميشد به بستر زاينده رود ميريخت و بنا بر قول پزشكان مصرف برنجهايي كه با اين شيوه بار آمده بودند، بيماريهايي چون «ام- اس» را در پي داشت. اوضاع توصيف شده به علاوه كم آبي. چندين ساله به خودي خود باعث شد كه برخي از شاليكاران منطقه لنجان الگوي كشت خود را تغيير دهند. اما هنوز با كم آبيهاي موجود و صرفاً بهخاطر استحصال منافع مرقوم به صرفه بسياري از شاليكارها به كار خود ادامه ميدهند.
با اين اوصاف به نظر ميرسد كه با لحاظ چنين پيشينهاي اگر سازمان محيطزيست و ساير متوليان امر كشت و كشاورزي در پي تغيير الگوي رويه كشت در منطقه زاينده رود باشند، بيشك ميتوان در فصول مختلف سال شاهد جريان معقولي از آب در شاهرگ حياتي زاينده رود باشيم كه گذشته از ساماندهي به اوضاع زندگي كشاورزان، زيبايي زايندهرود را به اين شهر بازگردانيم و صنعت توريسم را رونقي دو چندان ببخشيم.
