انتخابات روز 4 نوامبر در امريكا براي تعيين تكليف كرسيهاي مجلس نمايندگان و نزديك به يك سوم از كرسيهاي مجلس سنا است اما از طرف ديگر، اين انتخابات به نحوي تكليف رياست جمهوري باراك اوباما را هم در اين حدود دو سال پاياني مشخص ميكند. كمتر كسي نسبت به پيروزي جمهوريخواهان در فتح كرسيهاي مجلس نمايندگان شك دارد و از قبل پيروزي اين جناح حتمي به نظر ميرسيد اما مشكل كار در همان يك سوم كرسيهاي مجلس سنا است و اينكه جمهوريخواهان ميتوانند در آن مجلس هم به اكثريت برسند. جمهوريخواهان هشت سال قبل اكثريت دو مجلس و در نتيجه، اكثريت كنگره امريكا را در دست داشتند اما سياستهاي دولت جمهوريخواه بوش باعث شكست آنان شد و ديگر نتوانستند به طور كامل بر كنگره تسلط داشته باشند. آن شكست مقدمهاي براي شكست آنها در انتخابات رياست جمهوري 2008 بود و در مقابل، دموكراتها از پيروزي خود در انتخابات مياندورهاي كنگره استفاده كردند تا در نهايت با اوباما كاخ سفيد را به صورت چشمگيري فتح كنند.
كمتر از دو ماه به هفت سالگي اقامت اوباما در كاخ سفيد مانده و او كه زماني با حمايت رأي شهروندان امريكايي و آن هياهو راهي اين كاخ شد، حالا از سوي آنان و با برگه رأي مجازات ميشود. نظرسنجيهاي اخير در پرسشهاي خود نگرش مخاطبين نسبت به اوباما و سياستهاي او را هم مطرح كرده بودند كه رنگ باختن اميد شهروندان امريكايي به اوباما و «اسارت او در سياستهاي روزمره واشنگتن» از نكات قابل توجه در پاسخ مخاطبين بود و حتي برخي گفته بودند در انتخابات براي اين شركت ميكنند تا «اوباما را به خاطر سياستهايش مجازات كنند». به نظر ميرسد اوباما هزينه كوتاه آمدن خود در برابر قدرتسالاران واشنگتن را بپردازد كه نتوانست وعدههاي 2008 را برآورده كند. جالب اينجا است كه تلقي منفي نسبت به اوباما تا آن حد است كه حتي نامزدهاي همحزبي او در اين انتخابات هم در مورد شخص او و سياستهايش با احتياط رفتار ميكنند. يكي از اين افراد خانم كي هگن دموكرات است كه براي كرسي ايالت كاروليناي شمالي در مجلس سنا با تام تيليس جمهوريخواه رقابت دارد.
او در سال 2008 و به لطف موج به راه افتاده در حمايت از اوباما به سنا راه يافت اما حالا حتي حاضر نيست نام او را به زبان بياورد از ترس اينكه هواداران دموكرات هم حاضر نشوند به او رأي بدهند. اين شايد وضعيتي فاجعهبار براي تنها رئيسجمهوري سياهپوست امريكا باشد كه به نام تغيير به قدرت رسيد اما متوجه نشد كه انجام تغييري در سازوكار امريكايي به دست او نيست، بلكه اين قدرتسالاران در سايه هستند كه هر تغييري تنها با موافقت آنها امكانپذير است.
بدون ترديد اين مجازات اثر خود را قبل از هر چيز در همين انتخابات نشان ميدهد كه ميتواند به پيروزي رقباي جمهوريخواه اوباما در هر دو مجلس بينجامد. اين نه تنها امر بعيدي نيست، بلكه تقريبا تمام نظرسنجيها و تحليلهاي قبل از انتخابات چنين نتيجهاي را پيشبيني ميكردند چراكه دموكراتها در دو سال گذشته اكثريت مجلس نمايندگان را از دست داده بودند و در مجلس سنا هم با 53 كرسي به همراه دو كرسي مستقل بود كه توانسته بودند اكثريت سنا را حفظ كنند. امكان از دست دادن اين اكثريت در همين انتخابات نظر غالب است چراكه از يك طرف تعداد قابل توجهي از يك سوم كرسيهاي انتخاباتي سنا متعلق به دموكراتها بوده كه به احتمال زياد در همين انتخابات از دست ميدهند و از طرف ديگر، حاميان دموكرات آنان ديگر چندان تمايلي براي پشتيباني پرشور از نامزدهاي انتخاباتي ندارند. در هر صورت، اوباما دو سال پاياني خود را بايد با يك اكثريت جمهوريخواه در كنگره سر كند و اين يعني دو سال پر درد سر براي او. بايد توجه داشت كه او براي تأمين بودجه فدرال در همين سال جاري مجبور شد دولت فدرال را تعطيل كند تا رقباي جمهوريخواه را مجبور به پذيرش لايحه بودجه و مقدار استقراض مورد نظر خودش كند. همين مسئله پايان نيافته و او بايد اين بار بر سر بودجه با اكثريت جمهوريخواه رودررو بشود، گذشته از آن كه اين اكثريت نه سياست بيمهدرماني او را قبول دارند و نه آنكه با كاهش بودجه نظامي موافق هستند و همين طور با بسياري مسائل ديگر. سياست خارجه زمينه ديگري است كه اين اكثريت اوباما را در آن به مبارزه ميطلبد و بايد منتظر چالش سنگين كاخ سفيد و كنگره در اين حوزه بود. در هر حال، به نظر ميرسد كه اوباما بر خلاف سالهاي اوليه كار خود در اين دو سال باقيمانده با چالش سنگين حزبي درگير بشود و نتواند دوران رياست جمهوري را با خيالي راحت تمام كند.
