پيچيدگي زندگي شهري از يكسو و رفتارهاي ترافيكي شهروندان از سوي ديگر سبب شده است به رغم تلاشهاي صورت گرفته بازهم شاهد نابساماني در بحث كنترل ترافيك باشيم، با اين حال برخي صاحبنظران حوزه ترافيك معتقدند كه با تكميل و به روزرساني فعاليتهاي شبكه حمل و نقل عمومي ميتوان شهروندان را به استفاده از اين شبكه تشويق كرد تا بخش زيادي از مسائل و مشكلات ترافيكي برطرف شود با اين حال عدهاي هم معتقدند نگاه صرف سختافزاري مشكل ترافيك را حل نميكند و بايد به كيفيت بيشتر از كميت توجه شود.
اِعمال محدوديت در محدوده مركزي شهر از راهكارهاي مورد استفاده در بسياري از كلانشهرهاي جهان به منظور روانسازي ترافيك و كاهش آلودگي هواست.
در اين زمينه قائم مقام معاونت حمل و نقل و ترافيك شهرداري تهران معتقد است بازنگري در افزايش هزينه ورود به منطقه مركزي شهرها، از جمله سياستهاي محدودكننده در بسياري از شهرهاي بزرگ دنيا محسوب ميشود اما فراموش نكنيم زماني ميتوانيم براي مردم محدوديت ايجاد كنيم كه حمل و نقل عمومي مناسب و به ميزان تقاضاي شهروندان را براي آنها فراهم كرده باشيم.
سيدجعفر تشكري هاشمي با اشاره به اينكه اجراي محدوديت ورود به هسته مركزي شهرها در نقاط مختلف جهان بر اساس اِعمال هزينههاي بازدارنده براي ورود به نقاط مركزي شهر يا وضع تعرفه بالا جهت پارك خودرو در اين نقاط انجام ميشود، اظهار كرد: با توسعه ناوگان حمل و نقل عمومي تهران در چند سال اخير، هنوز هم سهم عمدهاي از سفرهاي درون شهري تهران در محدوده زوج و فرد از طريق خودروهاي شخصي انجام ميشود كه اين مهم در افزايش آلودگي هواي پايتخت اثرگذار است.
قيمتگذاري پاركينگ در محدوده مركزي شهرها، افزايش بهاي سوخت مصرفي و بازدارندگي عوارض ورود به اين محدوده از جمله سياستهاي دفعي و افزايش دسترسي به وسايل حمل و نقل عمومي از راهكارهاي جذبي جهت ترغيب و تشويق شهروندان به استفاده از ناوگان حمل و نقل شهري است كه البته مديريت شهري به راهكار دوم اعتقاد دارد.
به گفته وي اتخاذ تصميمهاي مناسب و اجراي سياستهاي مؤثر در كاهش سفرهاي درون شهري به ويژه از طريق خودروهاي سواري، با ايجاد امكانات و تسهيلات به منظور حمل و نقل غيرموتوري، دوركاري، زمان كار انعطافپذير، توسعه كيفي و كمّي ناوگان حمل و نقل عمومي با محوريت حمل و نقل ريلي و گسترش خطوط بيآرتي، از روشهاي جايگزيني وسايل نقليه عمومي به جاي وسيله نقليه شخصي محسوب ميشود.
معاون شهردار تهران با بيان اينكه روانسازي ترافيك و كاهش آلودگي هوا نيازمند عزم ملي همه آحاد جامعه است، خاطرنشان كرد: علاوه بر افزايش كيفيت خودروهاي توليد داخل و ارتقاي كيفي سوخت مصرفي، جايگزيني موتورسيكلتهاي برقي به جاي موتورسيكلت بنزيني و نيز جايگزيني تاكسيهاي هيبريدي به جاي تاكسيهاي فرسوده، از اصليترين راهكارهايي است كه بايد در قالب مديريت يكپارچه مورد توجه قرار گيرد.
نگاه صرف سختافزاري مشكل ترافيك را حل نميكند
همچنين قائم مقام معاونت حمل و نقل و ترافيك شهرداري تهران به اين نكته اشاره دارد كه جنس فعاليت در حوزه ترافيك ظاهراً فني و مهندسي است اما واقعيت اين است كه اگر بخواهيم ترافيك را فقط از جنبه سختافزاري نگاه كنيم مشكل ترافيك حل نميشود.
ترجيح منفعت شخصي افراد
به منافع جمعي جامعه
حجتالله بهروز افزود: ايجاد زيرساختهاي مورد نياز در حوزههايي كه عقبافتادگيهاي بسياري در آنها داشتيم، تهران را در دهه اخير متحول كرده، چنانچه اگر اين كلانشهر را با 10 سال پيش مقايسه كنيم، از نظر امكانات و تجهيزات شهري كاملاً متفاوت شده و از اين نظر وضعيت مناسبي دارد و با كلانشهرهاي جهان ميتواند رقابت كند.
وي با اعلام اينكه در مقابل، تهران در زمينه فرهنگ ترافيك نه تنها با شهرهاي بزرگ دنيا، بلكه با شهرهاي كشور خودمان هم قابل مقايسه نيست، تأكيد كرد: از اين نظر در وضعيت ناهنجاري قرار داريم و ترجيح منفعت شخصي افراد به منافع جمعي جامعه، باعث شده تا امروز شاهد چنين رفتارهاي ترافيكي در شهرمان باشيم كه به دور از شأن شهر تهران و شهروندان آن است.
به گفته قائم مقام معاون شهردار تهران در برنامه پنج ساله دوم شهر تهران، با توجه به جبران بخش قابل توجهي از عقبافتادگيهاي سختافزاري، نگاه نرمافزاري به شهر در دستور كار مديريت شهري قرار دارد در زمينه زيرساختهاي شهري از جمله معابر بزرگراهي، خطوط اتوبوسراني و شبكه مترو به وضعيت نسبتاً قابل قبولي رسيدهايم، در برنامه دوم شكل خدماتمان متفاوت شده و علاوه بر توسعه زيرساختها، توجه به جزئيات را نيز مورد تأكيد بيشتر قرار دادهايم.
اهميت كيفيت از كميت بيشتر است
بهروز با بيان اينكه در كلانشهر پيچيدهاي مانند تهران، اهميت كيفيت از كميت بيشتر است و اقدامات و فعاليتهاي ترافيكي بايد با دقت و ظرافت و به اصطلاح به شكل مينياتوري انجام شده و به جزئيات و ريزهكاريها دقت شود، تصريح كرد: اگر امكانات شهر از سوي مديريت شهري با دقت نگهداري شود، شهروندان نيز در بهرهبرداري از اين تجهيزات دقت خواهند كرد.
وي با طرح اين سؤال كه چرا رفتارهاي رانندگي در بالاي بزرگراه طبقاتي صدر با پايين اين پل متفاوت است؟ خاطرنشان كرد: دليل اين تغيير رفتار اين است كه حركت خودروها روي پل از طريق ابزارهاي نظارتي و با استفاده از دوربينهاي كنترل هوشمند تحت نظارت است و رانندگان چون احساس ميكنند ديده ميشوند، مراقب رانندگي خود هستند، در صورتي كه اين نظارت در زير پل وجود ندارد و رانندگان نيز با آگاهي از اين موضوع و البته با هوشمندي، رفتارشان را بر همين اساس تنظيم ميكنند.
فرهنگ با تابلو و بيلبورد عوض نميشود
قائم مقام معاون شهردار تهران با اشاره به اينكه علاوه بر دقت به نكات مهندسي در معابر سواره، معابر پياده نيز به مهندسي دقيق نياز دارند، اظهار كرد: به عنوان نمونه، ارتباط و پيوستگي حركت در پيادهروها بايد حفظ شود و عابران پياده با آرامش و ايمني بتوانند قدم بزنند و به هيچ عنوان نبايد هيچ گونه سد معبري در پيادهروها وجود داشته باشد.
بهروز با بيان اينكه برنامه مفصلي به منظور ساماندهي موتورسيكلتسواران در تهران تدارك ديده شده، تصريح كرد: به اين منظور با تغيير تكنولوژي موتورسيكلت و جايگزيني موتورسيكلتهاي برقي به جاي موتورسيكلتهاي بنزيني، تغيير فرهنگ موتورسواري در تهران را در دستور كار قرار دادهايم و اين پروژه را به صورت آزمايشي از منطقه 12 آغاز خواهيم كرد.
به گفته وي، فرهنگ با تابلو و بيلبورد عوض نميشود، با اين حال اگر ميخواهيم مردم فرهنگ ترافيك را رعايت كنند، مسئولان شهري نيز بايد در جزئيات اقدامات ترافيكي دقت كنند و به عنوان نمونه، هنگامي كه يك معبر را خطكشي ميكنيم بايد عرض و طول خطوط، نوع موادي كه در آن به كار رفته، كيفيت خطكشي و بسياري از جزئيات را مورد دقت قرار دهيم.
