بسياري از دانشآموزان وقتي صحبت از رياضيات ميشود كمتر ابراز علاقهمندي ميكنند در حاليكه آموزش رياضي نه تنها خستهكننده و ملالانگيز نيست بلكه بسيار شيرين و راهگشاست اما به كار بردن روشهاي سنتي و غير كاربردي بعضاً آموزش اين درس را براي فراگيران خشك و رسمي كرده است. بهرهگيري از روشهاي ابتكاري براي آموزش رياضي مدتي است كه از سوي كارشناسان در برخي كشورهاي پيشرفته مانند ژاپن مورد توجه واقع شده است، يكي از اين روشها استفاده از ابزار چرتكه براي آموزش اعمال اصلي محاسبات رياضي به كودكان پيشدبستاني و دبستاني است. روحالله مخبريان مدير عامل مؤسسه كودكان هوشمند در مورد اين روش آموزشي رياضي و ويژگيها و دستاوردهاي آن حرفهايي براي گفتن دارد كه در پيميآيد.
5 تا 12 ساله چرتكه مياندازند!
آموزش رياضي با چرتكه براي بچههاي محدوده سني بين پنج تا 12 سال طراحي شده است. بسته آموزشي آموزش رياضي با چرتكه به تأييد دفتر تكنولوژي آموزشي وزارت آموزش و پرورش رسيده است. بسياري از كودكان در طول تحصيل از حل يك مسئله عاجز و بعد سرخورده ميشوند اما با اين روش، حل مسئله براي بچهها به معناي افزايش اعتماد به نفس و ارتقاي توانمندي آنهاست و خلاقيت و قوه تخيلشان تقويت ميشود. با روش چرتكه هم تكنيك تصويرسازي مغزي به كودكان آموزش داده ميشود و هم با بچهها كار ذهني انجام ميشود، بنابراين به طور همزمان هم عملكرد محاسبات و هم تصويرسازي بچهها تقويت ميشود و كارايي هر دو نيمكره مغز ارتقا مييابد.
500 سال چرتكه اندازي
بحث آموزش محاسبات ذهني رياضي يا چرتكه كاري است كه از 500 سال گذشته تا كنون در كشورهاي آسياي شرقي انجام ميشود، باني آن هم كشورهاي چين و ژاپن هستند. اين چرتكه در ژاپن سوروبان و در چين سوآن پن ناميده ميشوند. البته ما اين روش را مناسبسازي كردهايم و چرتكه به عنوان يك ابزار محاسباتي در فرهنگ ما وجود داشته است.
اين كار از ابتداي سال 91 شروع شد و گستره فعاليت در سطح كشور است، وزارت آموزش و پرورش بعد از بررسيهاي كارشناسان خود اعتبارنامهاي را به مؤسسه داد كه طبق آن ما اجازه پيدا كرديم فعاليتهاي آموزشي خود را در سطح دبستانها و مراكز پيشدبستانيها انجام دهيم. علاوه بر آن در سيستم سازمان فرهنگي و هنري و معاونت اجتماعي شهرداري تهران موافقتهاي اصولي را كسب كرده و مشغول فعاليت هستيم. هماكنون در سراي محلات و فرهنگسراها مربيان ما اين آموزش را انجام ميدهند. اولويت انتخاب مربي در اين دورهها با دانشآموختگان رشتههاي علوم شناختي مثل روانشناسي و علوم تربيتي و همچنين رشته رياضيات است.
خروجيهاي محسوس و نامحسوس
عملكرد آموزشها در اين زمينه دو خروجي محسوس و نامحسوس دارد. خروجي محسوس، ارتقاي توانمنديهاي دانشآموزان در رياضيات است كه در بازخوردهايي كه از خانوادهها داشتهايم بسيار مشهود است. فراگيران محاسبات جمع و تفريق و ضرب و تقسيم را به صورت ذهني انجام ميدهند. ميدانيم كه در علوم پايه مشكلات دانشآموزان ما در حل مسائل مرتبط با محاسبات رياضي خود را نشان ميدهد. فرمول را همه ميتوانند حفظ كنند اما در محاسبات مشكلات نمود پيدا ميكند. كار با روش چرتكه دانشآموزان را در محاسبات توانمند ميكند به ويژه بچههايي كه در محدوده سني 5 تا 7 سال هستند اين روش خيلي برايشان جذاب است، در نتيجه بچهها به جاي خسته شدن و فرار از درس رياضيات به آن جذب ميشوند.
در حوزه نامحسوس هدف پرورش ذهن است. براي نمونه اگر بنده عمل محاسباتي 21+25 را مطرح كنم، بلافاصله شما عدد در ذهنتان نقش ميبندد اما بچههايي كه با روش چرتكه آموزش ميبينند مهرههاي چرتكه را در ذهن خود تصوير ميكنند. عمل تصوير كردن وظيفه نيمكره سمت راست مغز است كه فقط 5 درصد افراد نيمكره سمت راستشان نيمكره غالب است و 95 درصد افراد نيمكره غالب مغزشان نيمكره سمت چپ است. ما با اين روش هر دو نيمكره مغزي را همزمان درگير حل مسئله ميكنيم و توانمندهاي ذهني كودكان را تقويت ميكنيم، سن رشد مغز از 3 تا 13 سالگي سرعت بيشتري دارد و بعد از آن رشد مغز كند ميشود ما هم همين محدوده سني را براي توانمند سازي كودكان هدفگذاري كردهايم. در خاتمه گفتني است سايت اينترنتي ir. iranmenar. www پل ارتباطي اوليه آموزشهاي چرتكه با خانوادههاست. ارتباطي كه حداقل آن آشنايي كودكان با دنياي چرتكه است و انتهاي آن شايد به حضور دانشآموزان در المپيادهاي خارج از كشور بينجامد.
