صلاح فرد و اصلاح جامعه، در سايه «شناختن عيوب» و تلاش براي «زدودن عيوب» است. در اين بين بهرهگيري از انديشه و تجارب ديگران تا جايي در علم مديريت اهميت يافته كه از موارد فوق به عنوان سرمايههاي فكري و انساني ياد ميكنند. اين در حالي است كه در كشورهاي توسعهيافته براي اينكه دستيابي به اهداف تعييني تضمين شود از منتقدين دعوت به عمل ميآيد تا عملكرد سياستگذاران را مورد نقد قرار دهند كه گاه براي اين منظور هزينههاي هنگفتي نيز در نظر گرفته ميشود.
با وجودي كه ابزار سياستگذاري در هر حوزهاي بر زندگي مردم جامعه اثر ميگذارد، به نظر ميرسد برخي از اعضاي دولت مذاقشان چندان با انتقاد و نقد سازگار نيست و درصددند حق انتقاد را كه حق مسلم مردم و كارشناسان در همه حوزهها است با ابزار گلايه از آنها سلب كنند. بي شك هر دولتي اگر درهاي نقد را به روي خود ببندد، از تركستان سر در ميآورد. اين در حالي است كه گويا نقدهاي اخير رسانهها در حوزههاي مختلف از جمله اقتصادي چندان به مذاق دولتيها خوش نيامده است و دولتيها در اقدامي هماهنگ شده از طريق ابراز گلايه درصددند براي هميشه درهاي نقد را ببندند. نقد كارشناسي آمارهاي اقتصادي دولت توسط اصحاب رسانه و كارشناسان اقتصادي گويا مورد انتقاد دولتيها قرار گرفته است، اين در حالي است كه طي روزهاي اخير معاون اول رئيسجمهور و همچنين سخنگوي دولت از نقدهاي اصحاب رسانه گلايه كردهاند.
نكته مورد انتقاد اسحاق جهانگيري آن بود كه رسانهها به دليل هياهو نگذاشتند كه روند اصلاح پرداخت يارانه نقدي صورت بگيرد و نكته مورد نقد محمدباقر نوبخت نيز آن بود كه رسانهها چرا آمار اشتغال و همچنين ساير آمارهاي اقتصادي دولت را نقد ميكنند. در رابطه با نقد جناب معاون اول رئيسجمهور بايد متذكر شد كه نحوه اجراي فاز دوم هدفمندي يارانهها به دليل فشاري كه بر مردم وارد كرد از جهت ثبتنام تمامي يارانهخواهان در سامانه رفاهي مورد نقد رسانهها قرار گرفت و هم اكنون نيز تمام رسانهها خواهان اصلاح روند پرداخت يارانه نقدي هستند چراكه پرداخت يارانه به شكل عمومي خود يك بيعدالتي محض است و تداوم روند فعلي اصرار بر انجام اين بيعدالتي است. در ادامه خطاب به جناب آقاي نوبخت نيز بايد عنوان داشت كه اساساً آمارهايي كه براي مردم و همچنين جامعه كارشناسي ملموس نباشد مورد نقد و بررسي قرار ميگيرد و اين امر مختص اين دولت نيست و حتي در دولت گذشته نيز آمارهاي مربوط به حوزه اقتصاد مورد نقدهاي كارشناسي و جدي قرار ميگرفت و مسئولان نيز به واسطه نقدهاي وارد شده اصلاحاتي در سياستهاي خود به انجام ميرساندند.
در اين ميان، آمارهاي اقتصادي دولت يازدهم براي مردم محسوس نيست، اين در حالي است كه در پي ترديد وارد شدن به آمار نرخ رشد اقتصادي 6/4درصدي بهار سال جاري، آمار كاهش نرخ بيكاري نيز مورد ترديد واقع شده است. در حالي دولت مدعي كاهش نرخ بيكاري است كه برخي كارشناسان اقتصادي با ترديد به اين آمار مينگرند و بر اين باورند كه براي كاهش نرخ بيكاري بايد سرمايهگذاري در اقتصاد انجام بگيرد و حال آنكه دولت تمام توان خود را بر حفظ وضعيت موجود در اقتصاد متمركز كرده است.
بدين ترتيب در پي آمار رشد اقتصادي در بهار آمار نرخ بيكاري نيز با شك و ترديد افكار عمومي جامعه مواجه شد. به نظر ميرسد بستن باب نقد را در ابتدا رئيس دولت يازدهم آغاز كرد زيرا وي منتقدان سياست خارجي دولت خود را برخلاف آنچه كه از روحاني انتظار ميرفت با عناويني چون «بي سواد» و «بيشناسنامه» معرفي كرد تا از اين طريق منتقدان عملكرد دولت در حوزههاي سياست خارجي و به طور مشخص حوزه هستهاي را از ميانبر دارد و حال بهتاسي از اين مقام ديگر اعضاي كابينه سعي دارند با گلايه از اصحاب رسانه و همچنين كارشناسان اقتصادي به نوعي اشكالات اساسي دولت را پنهان كنند و منتقدان عملكرد خود را از ميان بردارند. اين امر در حالي رخ ميدهد كه همانطور كه در ابتدا عنوان شد، نقد مقولهاي ارزشمند در شناخت كاستيها و اشتباهات است و بهتر است دولتيها به جاي آنكه به فكر تخته كردن باب نقد از طريق گلايه كردن و گلايه بردن از نقادان به بزرگان نظام باشند به نقدها توجه كنند و از لابهلاي اين نقدها نقاط ضعف خود را شناسايي و به فكر اصلاح و تقويت اين نقاط باشند. همچنين ميتوانند با تعامل درست و دو سويه با رسانهها پيش از اعلام اين آمارها كه حتي از سوي خبرنگاران نيز قابل درك نيست در قالب گفت و گوها و نشستهايي علمي از اين آمارها رونمايي كنند. متأسفانه پيش از همه دولت بايد خود را نقد كند و توان پذيرش صداي مخالف را داشته و در رسانهها امكان ميزگردهاي دوسويه و گفتوگو را فراهم كند. بديهي است در صورت بهرهمندي از اين پيشنهاد بيشك دستاوردهاي دولت فعلي در تمامي حوزهها دستاوردي آبرومندانهاي خواهد بود.
