در نامگذاري سال 93 به عنوان سال اقتصاد و فرهنگ، آنچه در كنار عزم ملي نمود دارد، مديريت جهادي است كه پيشتر نيز در ادبيات حضرت آقا ديده شده بود. توجه به اينكه مقصود ايشان از مديريت جهادي در عرصه فرهنگ چيست، از دلايل برگزاري اجلاس «اصحاب عشق» در روزهاي گذشته در شهر مقدس قم است؛ اجلاسي كه برگزار شد تا به بررسي وضعيت آرايش جبهه داخلي در حوزه جنگ نرم و نيز تبيين جنگ فرهنگي به عنوان يك جنگ جدي بپردازد و بيان كند كه وقتي سخن از جهاد در عرصهاي گفته ميشود، يعني دشمن در آن عرصه حضور دارد و جنگي در جريان است. تبيين نقش فرماندهي و لزوم تبعيت از فرماندهي كل قواي فرهنگي نيز از اهداف برگزاري اين همايش بود.
محمد حسين صفار هرندي، عضو مجمع تشخيص مصلحت نظام صبح ديروز در اولين اجلاس فرهنگي اصحاب عشق گفت: مديريت جهادي يعني در فضايي عمل كردن كه يك طرف آن اراده دشمن در تقابل حضور دارد. وقتي جنگ تمام شد عدهاي معتقد بودند حالا كه جنگ تمام شده بايد دفتر جهاد را تعطيل كنيم و دور جديدي را آغاز كنيم كه حتي به اين دوره جديد وجهه تئوريك هم ميدادند. يكي از مقالاتي كه در آن زمان منتشر شد، مديريت فقهي و مديريت علمي نام گرفت. آنها قصد داشتند طوري مديريت كنند كه مديريت جهادي به بيمنطقي محكوم شود. افراد تعابيري نظير فرارسيدن فصل خرد را مطرح كردند و اقداماتي در حوزههاي فرهنگ، اقتصاد و سياست بر مبناي تجديدپذيري در آنها صورت گرفت.
صفارهرندي ادامه داد:كساني كه نظريهپرداز نگاه عدالتپيشه در انقلاب بودند، تئوريپرداز جريان رفاهزده شدند كه در خطبههاي نماز جمعه نيز آن را مطرح كردند و مردم را به دنياطلبي و دنياخواهي تشويق ميكردند و از اين طريق فرهنگ رفاهزدگي و مصرفگرايي را ترويج ميدادند. دست دراز كردن به صندوق بينالمللي پول يكي از اقداماتي بود كه براي گسترش فرهنگ و رفاهزدگي انجام شد. البته اين اقدامات با اهداف اوليه انقلاب در تعارض است اما آنها به بهانه برخاستن در حوزه اقتصاد، وارونگي فرهنگي ايجاد كردند كه بايد آن را تحمل ميكرديم. در سياست نيز با اين تئوري كه بايد از همه ظرفيتها استفاده كنيم، كوتاه آمدند و آمادگي معامله كردن ارزشهاي انقلاب با اغيار را پيدا كردند.
صفارهرندي ادامه داد: در اين شرايط رهبري از يك طرف ميخواهند كشور و نظام مستقر را حمايت كنند و از طرفي نيز بايد در برابر اين ناهنجاريها موضع ميگرفتند كه در اين مقابله و ايستادگي هشدار دادند و از مردم ميخواستند كه نگذارند كه وارونگي فرهنگي اتفاق بيفتد.
پرهيز از يأس و نااميدي از شاخصهاي مديريت جهادي
كارشناس مسائل سياسي و فرهنگي در ادامه ايمان به خداوند و اعتماد به او را يكي از شاخصهاي مديريت جهادي دانست و گفت: گاهي اوقات ما به ظاهر به خداوند ايمان داريم اما اعتماد نداريم. بنابراين در مواقعي كه ميگوييم توكل به خدا، به دنبال كانال باز كردن از آدمها ميگرديم كه راه را باز كنيم!
صفارهرندي در ادامه افزود: اميدواري و پرهيز از يأس و نااميدي يكي از شاخصهاي مديريت جهادي است. همه كساني كه در جبهه مقدم مبارزه حضور داشتند، پس از اينكه اميدهايشان متزلزل شد مغلوب شدند. كارشناس مسائل سياسي و فرهنگي در بخش ديگري از سخنانش خودباوري را يكي ديگر از شاخصهاي مديريت جهادي دانست و افزود: البته انسان در خودباوري نبايد دچار خودشيفتگي شود، اما بايد قبول كنيم كه ظرفيتها و توانمنديهاي بسياري داريم.
صفارهرندي تأكيد كرد: ترديد به دل راه ندادن و مستقيم ماندن يكي ديگر از شاخصهاي مديريت جهادي است. گاهي اوقات انسان در مسائل معنوي و منطقي دچار ترديد و تزلزل ميشود. گاهي اوقات معنويات انسان خوب است، اما شك او كارش را خراب ميكند. وي در ادامه اخلاص را يكي ديگر از شاخصهاي مديريت جهادي دانست و گفت: اگر اخلاص در كار نباشد از مسير حق و الهي منحرف ميشويم.
كارشناس مسائل سياسي و فرهنگي افزود: داشتن غيرت ديني، اعتقادي و انقلابي در برابر دشمنان خدا به هيچ وجه منافاتي با روحيه رأفت و رحمت در برابر مؤمنين و دوستان خدا ندارد. ما گاهي اوقات در اين موارد كم ميآوريم.
نرمش قهرمانانه كوتاه آمدن از ارزشها نيست
وي تأكيد كرد: ما در تئوري به اندازه سر سوزني از آرمانهايمان كوتاه نميآييم، اما ممكن است در بعضي از جاها به نظر بيايد كه كوتاه آمدهايم كه رهبر انقلاب نيز از آن به نرمش قهرمانانه تعبير ميكنند، اما اين بدان معنا نيست كه ما از آرمانهايمان كوتاه آمدهايم. امام خميني(ره) پس از پذيرش قطعنامه فرمودند كه ما قطعنامه را پذيرفتيم و واقعاً اين كار را انجام دادهايم، اما سرسوزني نبايد از كينه مردم انقلابيمان نسبت به امريكا كاهش يابد.
انتقاد از فعاليتهاي فرهنگي «جزيرهاي»
كارشناس مسائل سياسي و فرهنگي در ادامه ضمن ابراز تاسف از برخي فعاليتهاي فرهنگي به صورت جزيرهاي گفت: برخي جزيرههاي پراكنده در بعضي اوقات اصرار دارند خودشان كار جدايي انجام دهند كه اين خطرناك است و يكي از خطرات آن اين است كه اينها طعمه گرگهاي عقيدتي و تشكيلاتي ميشوند. وي ادامه داد: ساعت 8 صبح به سر كار آمدن و 2 عصر از كار برگشتن عملي جهادي نيست. ما بايد روحيه خستگيناپذيري و پركاري داشته باشيم. كارشناس مسائل سياسي و فرهنگي در ادامه افزود: آمادگي اخذ تصميم يكي ديگر از شاخصهاي اقتصاد مقاومتي است. بعضي از ماها دهها جلسه ميگذاريم و مشورت ميكنيم، اما به تصميم نميرسيم. جلسه بايد به تصميم و عزم منجر شود.
نبايد به اسم انقلابي بودن قانونشكني كنيم
صفارهرندي افزود: ابتكار و روحيه جوان داشتن اين نيست كه قانون را كنار بگذارند. در مواقعي فهم افرادي از روحيه جهادي اين بود كه بايد قوانين و قواعد را لگدكوب كنيم. اينطور نيست و نبايد به اسم انقلابي بودن قانونشكني كنيم.
كارشناس مسائل سياسي و فرهنگي داشتن روحيه مردمي، سعه صدر و تواضع را يكي از ديگر از شاخصهاي مديريت جهادي دانست و گفت: آمادگي براي قبول انتقاد يكي ديگر از شاخصهاي مديريت جهادي است. مردمداري نبايد به مردمخدايي منجر شود. بعضيها براي اينكه دل مردم را به دست آورند، همه آرمانهايشان را فداي مردم ميكنند.
صفارهرندي در ادامه ولايتمداري و اعتقاد به ولايت را يكي از شاخصهاي مديريت جهادي دانست و گفت: افراد بايد به نظام ولايت اعتقاد داشته باشند. ما ولايتيهايي پيش از انقلاب داشتيم كه امام فرمودند كه آنها ديانت هم نداشتند. صفار هرندي در ادامه اظهارداشت: بايد مراقب باشيم كه اگر پول بيتالمال به دستمان رسيد، در شناخت مصالح نظام و دست بردن به بيتالمال و پول ريختن به پاي اين و آن و اين طرف و آن طرف دقت كنيم. مديريت جهادي با وسواس به دست ميآيد.
غفلت مسئولان دشمن را به طمع انداخت
حميدرضا مقدم فر معاون فرهنگي اجتماعي سپاه پاسداران انقلاب اسلامي نيز در اين اجلاس گفت: دغدغههاي رهبر معظم انقلاب درباره فرهنگ جديد نيست، اما در اينكه چرا امسال در كنار اقتصاد، مسئله فرهنگ را مطرح كردهاند، بايد تامل بيشتري شود.
معاون فرهنگي اجتماعي سپاه تصريح كرد: از ابتداي انقلاب در مقوله فرهنگ درگير دو نگاه بوديم؛ يك نگاه، فرهنگ را تبعي و فرعي ميدانست و نگاه ديگر، براي فرهنگ ذاتاً اصالت قائل بوده و فرهنگ را به منزله هوا براي تنفس ميدانسته است. بررسي برخي اظهارات مسئولان اين نگراني را افزايش داده كه اين تفكر غيراصيل كه فرهنگ را تبعي ميداند، در عرصههاي اجرايي فرهنگ نفوذ كرده و حاكم شده باشد. اين تفكر انحرافي در حوزه فرهنگ باعث بيتوجهي به آسيبها و تهديدها و عدم بهرهبرداري مناسب از فرصتهاست. وي تأكيد كرد: دليل ديگري كه اهميت سال فرهنگ را نشان ميدهد، تمركز دشمن روي تهديدات فرهنگي است. شايد يكي از دلايل آن شكست دشمن در فتنه 88 است كه استراتژيستها و اتاقهاي فكر دشمن به اين نتيجه رسيدند كه تمركز و تلاش اصلي را بايد به سمت حوزههاي فرهنگي و اجتماعي ببرند.
وي خاطرنشان كرد: دشمن، دشمن است و در دشمني خود كم نميگذارد، اما واقعيت اين است كه آن چيزي كه عرصه و ميدان را براي دشمن بازكرده و او را به طمع انداخته و باعث رخنه و نفوذش به حوزههاي فرهنگي ما شده است، غفلتهاي فرهنگي مسئولان در اين زمينه بوده است. معاون فرهنگي و اجتماعي سپاه تأكيد كرد: اينكه مقام معظم رهبري چند سال پيش فرمودند تيغ انقلاب اسلامي در هيچ جا كندتر از عرصه فرهنگ و هنر نبود، شايد علت آن همين غفلتهاي فرهنگي است و اين واقعيت كه طي سالهاي اخير برخي فهم درستي از فرهنگ نداشته و از اين رو تصميم درستي هم در اين عرصه نميگرفتند. امروز شاهد حجم زيادي از كارهاي انجام نشده و زمين مانده در اين عرصه هستيم. مقدمفر رشد كمي و كيفي ظرفيتهاي مردمي جناح مومن انقلاب اسلامي را از ديگر عواملي دانست كه ميتواند در سال فرهنگ به عنوان اصليترين سرمايه فرهنگي نظام وارد عمل شود.