به گفته وزير راه و شهرسازي 90 درصد ايران روي خط زلزله قرار دارد و نميتوان نسبت به اين تهديد بيتفاوت بود، اين در حالي است كه بنابر اعلام رئيس سازمان مديريت بحران كشور طي دو سال گذشته بيش از 20 هزار مورد زمينلرزه در كشور رخ داده است كه اين موضوع با توجه به ناپايدار بودن سازهها و وجود 73 هزار هكتار بافت فرسوده و روند كند نوسازي و مقاومسازي، خطر وقوع زلزله را به يك تهديد جدي تبديل كرده است ، لذا هر لحظه امكان وقوع فاجعهاي در كشور وجود دارد، اما براي پيشگيري و خدماترساني آمادگي لازم وجود ندارد.
مسئولان بخشهاي متولي مسكن و شهرسازي همواره نسبت به وقوع زمين لرزه در كشور هشدار ميدهند. در اين زمينه عباس آخوندي، وزير راه و شهرسازي در چهارمين اجلاس عمومي شوراي عالي استانها از خطر وقوع زمين لرزه براي 90 درصد ايران خبر داد و گفت: با توجه به اينكه در محيطهاي لرزهخيز هستيم نميتوانيم نسبت به اين مسئله بيتفاوت باشيم.
وي به زمين لرزه سال 69 در رودبار اشاره كرد و گفت: بر اثر ريزش كوهها، شهر قابل دسترسي نبود و ريزش ساختمانها در رودبار و منجيل به حدي بود كه امداد امكانپذير نبود و بيمارستانها فرو ريخته بودند، اين در حالي است كه بايد با فرض ريزش ساختمانها امكان امدادرساني وجود داشته باشد. آخوندي معتقد است: پس از اين زمين لرزه بحث مقاومسازي مطرح شد كه هنوز هم رويكرد ما مقاومسازي ساختمانهاست، اما بعد از زمين لرزه به دستاوردهاي ديگري دست يافتيم كه شهرها نيز بايد مقاوم باشند.
وزير راه و شهرسازي با بيان اينكه هر چه شهرها متراكمتر باشد، كارها سختتر است، افزود: بر اساس قوانين و مقررات، ساختمانهاي بلند نبايد در حريم 150 متري مسيرهاي ورودي شهرها ساخته شود كه اين مسئله جدي گرفته نميشود و فكر ميكنم با رعايت اين نكته در طرحهاي تفضيلي شهرها بايد تغيير جدي بدهيم.
وقوع 20 هزار زلزله طي 2 سال
در اواخر ماههاي پايان سال گذشته، رئيس سازمان مديريت بحران كشور اعلام كرد: طي دو سال گذشته بيش از 20 هزار زلزله در كشور رخ داده است.
حسن قدمي افزود: در كشوري حادثهخيز زندگي ميكنيم كه از 42 حادثه شناخته نشده در جهان احتمال وقوع 32 حادثه در كشور وجود دارد.
به گفته وي اگر به زلزله توجه كنيم 17 درصد تلفات جهاني دنيا ناشي از وقوع زلزله است كه ايران در آسيا بعد از چين، هند و بنگلادش خسارت زيادي از وقوع زلزله متحمل شده است.
وي با اشاره به وجود 73 هزار هكتار بافت فرسوده در كشور تأكيد كرد: براي كاهش خسارات حوادث بايد شناخت مناسب از شرايط اقليمي كشور در دستور كار قرار گيرد و بايد توجه داشت كه پيشگيري به عنوان امري مهم مورد غفلت واقع شده است چرا كه هزينه پيشگيري كمتر از وقوع حادثه است و بيشترين راهكارهاي پيشگيري، بحث مقاومسازي است كه بايد مدنظر قرار گيرد.
احيا و نوسازي بافتهاي فرسوده به جاي توليد مسكن
براي كاهش و پيشگيري از خسارتهاي جاني و مالي زلزله در كشور بايد تمركز دولت و دستگاههاي متولي همچون مديريت شهري روي احيا و نوسازي بافتهاي فرسوده باشد نه آنكه با وجود اين خطرات موضوع انبوهسازي و توليد مسكن به شكل كنوني مدنظر قرار گيرد، با اين حال به دليل برنامهريزي نامناسب در كشور به جاي احيا و نوسازي بافتهاي فرسوده بيش از 2 ميليون و 150 هزار واحد مسكوني مهر بدون ملاحظه استانداردهاي لازم در دست احداث قرار گرفت كه اين روند همچنان ادامه دارد در حالي كه بافتهاي فرسوده و ناپايدار در بخشهاي شهري و روستايي با حركت لاكپشتي در حال نوسازي است و با اين روند مقاومسازي، ساكنان بافتهاي فرسوده بايد سالها با ترس از وقوع زلزله زندگي كنند.
بر اين اساس لازم است تا در دولت جديد سياستهاي توليد مسكن و خانهدار كردن افراد به گونهاي برنامهريزي شود كه پروژه مسكن اجتماعي كه قرار است به مرحله اجرا در آيد، بخشي از خطر و تهديدات بافتهاي فرسوده را كاهش دهد. با اين راهكار ميتوان به احيا و نوسازي بافتهاي فرسوده، توليد مسكن مقاوم متناسب با نياز خانوادهها و اصلاح ساختار متراكم شهري اشاره كرد.
