دخترخانم جوان اينقدر به سگش وابسته است كه بدون او از خانه بيرون نميرود و اعتقاد دارد يكي از زيباييهاي 206 آلبالويي رنگش همين سگ پشمالوي پا كوتاه است كه او صدايش ميكند جسي. آن قدر سگش را دوست دارد كه هر چند هفته يك بار او را به كلينيك ميبرد. يك برس مخصوص براي شانه كردن سگ پشمالو و يك شامپوي مخصوص براي حمام كردنش دارد، در كنار ظرف مخصوص غذا و يك اتاقك چوبي كوچك كه خودش ميگويد از كلينيك اشانتيون گرفته است. سگ پشمالوي پاكوتاه بهترين دوست اين دختر خانم جوان در منطقه كامرانيه تهران است كه پدر و مادر اين دختر خانم هم رفتهرفته جسي كوچولو را به عنوان يكي از اعضاي اين خانه پذيرفتهاند. براي همين وقتي دخترك صبح تا شب در حياط و بيرون از خانه وقتش را با اين سگ پشمالو پر ميكند پدر و مادرش خيلي نگران او نيستند.
خلأ عاطفي و سبك زندگي غربي
اين تنها بخشي از رفتار و سبك زندگي برخي از افراد علاقهمند به نگهداري از حيوانات است كه در قالبهاي مختلف و در نقاط مختلف شهر به چشم ميخورد. شايد شما هم در گشت و گذاري كه در شهر داريد آدمها را ديده باشيد كه سگ، گربه، همستر، خرگوش، سنجاب، طوطي، مينا، زاغ و... همراه خود دارند و با اين حيوانات از خانه بيرون ميآيند؛ رفتاري كه بدون هيچ ترديدي الگوبرداري غلط از رفتارها و سبك زندگي غربي است.
روانشناسان مهمترين علت علاقهمندي افراد به نگهداري از حيوانات درمنزل و تمايل براي دوستي با آنان را خلأ عاطفي در افراد ميدانند كه اين خلأ عاطفي البته ريشههاي گوناگوني دارد.
به عقيده روانشناسان كمبود محبت، خلأ عاطفي، تمايل براي نشان دادن برتري زندگيها، تقليد از سبك زندگي غربي، تمايل براي متفاوت نشان دادن سبك زندگي و... مهمترين علل وابستگي و دلبستگي افراد به حيوانات گوناگون از جمله سگ و گربه است.
ابراهيم پيرمؤذن كارشناس و پژوهشگر حوزه اجتماعي معتقداست: زندگي و همراهي انسان با حيوانات در طول تاريخ همواره وجود داشته و انسانها در كارهاي مختلف روزمره خود مانند كشاورزي و شكار از حيوانات گوناگون استفاده ميكردند اما جايگاه و تعريفي كه در طول تاريخ حضور حيوانات در زندگي افراد داشته است با آنچه امروز گاهي اوقات در برخي از خيابانهاي تهران و ساير شهرها ديده ميشود، متفاوت است.
او ميگويد: انسانها در طول ساليان متمادي براي انجام كارهايي مانند كشاورزي يا شكار و نگهباني از مزرعه و منزل خود از حيونات مختلف مانند گاو، الاغ، سگ و... استفاده ميكردند اما نقش و كاركرد اين حيوانات در زندگي افراد متفاوت با وضعيت اين روزهاي جامعه است.
به گفته وي، در ساليان متمادي محل زندگي حيوانات، نوع خوراك و حتي نوع رفتار صاحبان حيوانات با آنها و برقراري ارتباط بين آنها كاملاً متفاوت است اما اين روزها گاهي اوقات شاهد اين هستيم افرادي كه اقدام به نگهداري از حيوانات مختلف مانند سگ و گربه ميكنند رفتار آنها و نوع ارتباطشان با اين حيوانات به گونهاي است كه محل سكونت و حتي خواب اين حيوانات در درون منزل و در محل سكونت افراد و اعضاي خانواده است. اين كارشناس و پژوهشگر حوزه اجتماعي در ادامه ميگويد: در اين ميان پدر و مادر نقش بسيار مهمي در جلوگيري از ايجاد علاقهمندي و وابستگي فرزندان به حيوانات و تمايل آنها براي نگهداري و دوستي با آنان دارند به گونهاي كه گاهي اوقات شاهد هستيم كودكان خردسال با ديدن حيوانات اهلي مانند انواع پرندهها و... تمايل به دوستي و نگهداري از آنها را دارند كه در اينگونه مواقع پدر و مادرها بايد به شيوهاي صحيح و با تشريح غلط بودن اين رفتار به زباني كودكانه فرزند خود را از نزديك شدن به اين حيوانات و دوستي با آنان برحذر دارند.
پيرمؤذن در ادامه البته به نقش رسانهها نيز در اين خصوص اشاره ميكند و ادامه ميدهد: هيچ رسانهاي به اندازه رسانه ملي نميتواند در اين خصوص تأثيرگذار باشد بنابراين متوليان ساخت برنامههاي صدا و سيما با توجه به اينكه اين موضوع متأسفانه در حال گسترش و فراگيري نيز هست بايد به اين موضوع ورود پيدا كرده و با ساخت برنامههاي جذاب و آموزنده به افراد و خانوادهها تذكر لازم در خصوص تأثيرات نامطلوب دوستي با حيوانات و دلبستگي به آنان را بدهند.
اين كارشناس به موضوع تك فرزندي نيز اشاره ميكند و ميگويد: به نظر ميرسد تمايل براي دوستي با حيوانات و نگهداري آنان در منزل در فرزنداني كه در خانوادههاي تك فرزندي زندگي ميكنند بيشتر باشد چراكه اين كودكان امكاني براي برقراري ارتباط با افرادي به نام خواهر و برادر كه همبازي او در منزل باشند را ندارند.
پيرمؤذن در ادامه به تأثيرات نامطلوب انس با حيوانات و نگهداري آنها در منزل اشاره كرده و ميگويد: اين ارتباط عاطفي ميتواند تأثير مخرب روحي و رواني در افراد به جا بگذارد و اين درحالي است كه پزشكان نيز در خصوص خطرات بهداشتي همزيستي انسان و حيوان به خاطر وجود انواع انگلها در بدن حيوانات و مضرات آن براي انسانها بارها و بارها تذكر دادهاند.
شهر فرنگ بازار مولوي
درحالي انتقادها از نگهداري حيوانات در منزل و علاقهمندي افراد براي دوستي با آنان بيشتر متوجه قشر مرفه و ساكنان مناطق در بالاي شهر است كه اين موضوع متأسفانه در پايين شهر و در بين خانوادههايي كه در مناطق كم برخوردار زندگي ميكنند هم به چشم ميخورد.
راسته بازار مولوي يكي از اين مناطق است كه در طول هفته خصوصاً روزهاي جمعه تا دلت بخواهد انواع و اقسام حيوانات براي فروش به چشم ميخورد.
يادم هست چندي پيش كه براي انجام كاري به مولوي رفته بودم به اين بازار برخوردم كه اتفاقاً خيلي هم شلوغ بود.
سگ، گربه، ميمون، خرگوش، كبوتر، همستر، قرقاول، طوطي، مينا، زاغ، مار، خروس، قناري و حتي گنجشك حيواناتي هستند كه در اين بازار به فروش ميرسد.
جالب است بدانيد بعضي از حيوانات اين بازار شناسنامه هم دارند و كارت واكسن، در كنار ظرف غذاي مخصوص، صندلي ويژه و اسباببازيهاي منحصر به فرد.
اگر كسي دنبال شير، ببر، پلنگ و... هم باشد ميتواند در اين بازار آنها را بيابد اما نه در خود بازار بلكه در نقاط ديگري. اينجا افرادي هستند كه متخصص راهاندازي يك باغ وحش هستند. توي گوشيهايشان پر است از عكس و فيلم مربوط به حيواناتي كه خريد و فروشش جرئت ميخواهد؛ از شير گرفته تا ببر و پلنگ و مار و تمساح، گوشي تلفن همراهشان درحقيقت ويترين باغ وحشي است كه در منزل دارند. وقتي سر قيمت به توافق برسي آن وقت ميتواني براي خريد با آنها بروي محلي كه اين حيوانات را نگهداري ميكنند.
بازار سگ و گربه در اينجا داغ داغ است. انواع سگها با نژادهاي مختلف و اقسام گربهها با رنگهاي گوناگون. بچههاي كم بضاعت در اين منطقه بيشتر از 100هزار تومان و 200هزار تومان براي حيواناتي كه دوست دارند نميدهند شايد براي همين است كه وقتي سراغ يك سگ پاكوتاه نژاد آلماني را ميگيرم كه قيمتش بالاي 4ميليون تومان است اينجا خبري از آن سگها نيست اما دلالهاي اين بازار كارت ويزيتهايي دارند كه وقتي با آنها تماس بگيري در يك كلينيك دامپزشكي ميتواني سگ يا گربهاي را كه دوست داري بخري.
عكس يادگاري با حيوانات، 1000 تومان
خريد و فروش حيوانات تنها منبع درآمد فروشندگان و دارندگان حيوانات مختلف در اين بازار نيست بلكه راههاي ديگري مثل گرفتن عكس يادگاري با حيواناتي مانند سگهايي با نژادهاي مختلف، طوطي، قرقاول، ميمون و مار نيز براي درآمدزايي اين افراد وجود دارد.
در اين ميان برخي افراد هم با گوشي تلفن همراهي كه در اختيار دارند با اين حيوانات عكس يادگاري ميگيرند. دختر خانمهاي جواني كه به اين بازار آمدهاند بيشترين مشتريهاي عكس يادگاري با حيوانات هستند.
گربه 3ميليوني، لوازم يك ميليوني
گوشهاي از اين بازار هم فقط مخصوص خريد و فروش گربه است. انواع گربه با اسمهاي گوناگون و قيمتهاي مختلف، از 200هزار تومان تا چند ميليون تومان. گربههاي سياه، گربههاي سفيد، گربههاي پشمالو و...
يكي از فروشندهها كه تخصصش خريد و فروش گربه است، ميگويد: گربه هر رقم كه بخواهي دارم. هر قيمتي را هم بخواهي ميتوانم برايت تهيه كنم. ايراني و خارجي هر دو مدلش را دارم. ميپرسم ازكجا معلوم كه خارجي است؟ اصلاً چطور ميتوان تشخيص داد كه گربه ايراني است يا خارجي؟ مگر مارك دارد؟ درحالي كه ميخندد ميگويد: اينكه كاري ندارد، بالاخره ما كارمان اين است از بچگي توي اين كار هستيم گربه را از يك فرسخي شناسايي ميكنيم.
با خودم فكر ميكنم مثل همه جا كه جنسهاي خارجي گرانتر است اينجا هم بايد گربههاي خارجي گرانتر باشند اما مثل اينكه در اين بازار گربههاي ايراني طرفدار بيشتري دارد.
اين را پسرك فروشنده هم تأييد ميكند و ميگويد: گربه ايراني اينجا قيمتش بالاتر است. بعد در حالي كه توي گوشي تلفن همراهش فيلم يك گربه بازيگوش را نشانم ميدهد، ميگويد: اين ناناز را ميبيني. همين سه روز پيش فروختمش به يك آقا تو بالاشهر 4ميليون تومان. بعد ادامه ميدهد: براي دختر كوچكش ميخواست. ميبيني. اصل گربه است لامصب.
4ميليون تومان! اگرچه دوست دارم يك حسي به من بگويد دارد خالي ميبندد اما متأسفانه واقعيت دارد. خوب يادم هست چندي پيش به طور اتفاقي با شخصي برخورد كردم كه گربه سياهي كه به همراه داشت 3ميليون تومان برايش درآمده بود. گربه سياه و بازيگوشي كه «ملوس» صدايش ميكرد. خودش ميگفت گربه ماده است براي همين ملوس صدايش ميكنم چون ملوس يك اسم دخترانه است. البته وي قبلاً به سگ علاقهمند بود اما آنطور كه خودش ميگفت: گربه برايش بهتر است چون به نظر ميرسد حيوان جذابتري براي بازي كردن و سرگرم شدن است. او گربه را 3ميليون تومان خريده است. اما اين تمام پولي نيست كه او براي اين گربه سياه داده بود. آنطور كه خودش تعريف ميكند نزديك يك ميليون تومان هم براي لوازمش پول داده؛ از اسباب بازي گربه گرفته كه چيزي شبيه درخت است كه ملوس از آن بالا و پايين ميپرد تا جاي خواب، ظرف غذا، ظرف خاك بازي، برس و شانه مخصوص ملوس، ساك حمل اين گربه سياه، اسپري خوشبوكننده و... جالب است بدانيد قرص ويتامين مخصوص و كرم مخصوص دور چشم براي گربه هم در بساط او پيدا ميشد. تازه اينها جداي هزينهاي است كه بايد هر ماه براي غذاي گربه ملوسش بپردازد.
از نوجوان چوپان تا بالانشين پولدار
با ديدن وضعيت زندگي شخصي كه انس عجيبي با اين گربه داشت نميدانم چرا ناخودآگاه ياد ميثم پسرك نوجوان روستايي در يكي از شهرهاي محروم استان كهگيلويه و بوير احمد افتادم. شهريور ماه سال گذشته بود كه در سفر به كهگيلويه و بوير احمد با اين نوجوان زحمتكش آشنا شدم كه بعد از فوت پدرش تمام مخارج زندگي روي دوش او گذاشته شده بود. ميثم از آن بچههاي نازنيني بود كه هم درس ميخواند و هم كار ميكرد. براي او درس خواندن و موفقيت خودش و خواهر و برادرهاي كوچكش بزرگترين آرزو بود. 40-30 گوسفند داشت كه هر روز براي چرا آنها را به صحرا ميبرد. يك سگ زرد رنگ باوفا كه پابهپاي ميثم كنار گوسفندها حركت ميكرد و يك الاغ سفيد كه ميثم روي آن سوار ميشد و به صحرا ميرفت.
در ميان تمام حيواناتي كه ميثم با آنها سر و كار داشت بيشتر از همه يك بره سفيد رنگ زيبا را دوست داشت كه حالا يك سالي از تولد اين بره سفيد ميگذشت.
آنطور كه ميثم تعريف ميكرد: سال پيش وقتي پدرش زنده بود اين گوسفند را به او هديه داد. براي او دوست داشتن اين بره سفيد رنگ زيبا با دوست داشتن گربه سياه آن بالانشين فرق ميكند. اصلاً دوست داشتن اين بره براي ميثم از جنس ديگري است. برهاي كه يادگار پدر خدا بيامرزش است.
يادم باشد حالا كه اين گزارش را نوشتم حتماً دوباره سري به ميثم و گوسفندهايش و فضاي مفرح و دوست داشتني روستا بزنم. حتماً...
علاقه به حيوانات بويژه حيوانات شهري يك حس الهي است. گربه سوسك و موش و مارمولك و ... مي گرفته و خانه را پاك نگه مي داشته است. از طرفي حركات و رفتار مليحش و زيبايي اش كسالت زندگي شهري را رفع نموده براي روح و روان آرامش بخش است. من در خانواده 9 نفري بدنيا آمدم از بچگي عاشق گربه ها بودم. آنها نعمتي آسماني اند. اين بازاري كه مي گوييد تنها به فكر پر كردن جيب خود هستند. اگر شهرداري ها دولت گذشته و شهرداري ها اين اندازه با خصومت و دشمني از اين مخلوقات خدا نمي گفتند اكنون اين گربه هاي بيچاره خياباني مورد توجه مردم بودند و با غذايي كه در گوشه اي از خيابان براي آنها مي گذاشتند و در زمستان هم سرپناهي برايشان درست مي كردند جمعيت موشهاي شهر اين اندازه زياد نشده بود. دولت بايد جلوي فروش حيوانات وحشي و تكثير گربه ها و سگهاي زينتي و فروش آنها را بگيرد. و نگهداري گربه هاي خياباني و توجه به آنها نه تنها معصيت ندارد كه ثواب هم دارد.