سن بلوغ فیزیکی پايين آمده و سن بلوغ اجتماعي بالا رفته است

پيشنهاد اجباري‌شدن مشاوره پيش از ازدواج به بهارستان

افروز: برای خروج از بحران ازدواج نیازمند تأسیس وزارت خانواده هستیم

پايين آمدن سن بلوغ جنسي و بالا رفتن سن خرد و رسيدن به بلوغ اجتماعي در جوانان امروزي موجب شده تا آمار طلاق به خصوص در سه سال آغازين زندگي مشترك به طور هشدار آميزي بالا رود و همين مسئله ضرورت مشاوره پيش از ازدواج را ضروري‌تر مي‌نمايد. البته به شرطي كه نمايندگان مجلس هم وارد اين گود شده و بر قامت اجباري شدن مشاوره پيش از ازدواج، ‌لباس قانون بپوشانند.

آمار و ارقام مربوط به ازدواج و طلاق در كشورمان چندان نماي خوبي از وضعيت نهاد خانواده در جامعه را به تصوير نمي‌كشد و هشدار آميز است. مطابق آمار، هر شبانه‌روز 392 طلاق به ثبت مي‌رسد. بر اساس اعلام سازمان ثبت احوال كشور 108 هزار و 249 واقعه طلاق در 9 ماهه امسال در كشور به ثبت رسيده كه در مقايسه با مدت مشابه سال قبل 9/3 درصد افزايش داشته است. اما نكته قابل تأمل اينجاست كه طي همين زمان، بيشترين طلاق ثبت شده مربوط به تركيب سني مردان 25 تا 29 ساله و زنان 20 تا 24 ساله است كه حدود 12 هزار و 53 مورد بوده است؛‌جواناني كه به طور يقين در سال‌هاي نخست زندگي مشترك قرار داشتند و فروپاشي بنيان خانواده در چنين سن و سالي تبعات متعددي را هم براي آنان و هم براي جامعه در بردارد. بي‌ترديد يكي از اين تبعات كاهش چشمگير جمعيت و نرخ زاد و ولد كشورمان است و بهترين نسخه براي خروج از چاله جمعيتي هم ازدواج و فرزند آوري جوانان 7/23 درصد جواني است كه هنوز هم تركيب جمعيتي جامعه ما را به عنوان يك جامعه جوان مطرح مي‌كنند. از سوي ديگر در چنين شرايطي مشاوره قبل از ازدواج حدود يك ساعت و بيشتر درباره بهداشت جنسي و باروري است نه مشاوره‌هاي روانشناختي! در صورتي كه اگر به قول رئيس سابق سازمان نظام روانشناسي و مشاوره، وزارتي تحت عنوان «‌خانواده» داشتيم، ‌اين چالش‌ها برطرف مي‌شد.

كاهش سن بلوغ جنسي

غلامعلي افروز، رئيس سابق سازمان نظام روانشناسي و مشاوره در سيزدهمين همايش ملي مشاوره با موضوع چالش‌ها و موانع اجتماعي- فرهنگي ازدواج و نقش مشاوره، با تأكيد بر آنكه ازدواج نياز فكري بشر است، افزود: هم اكنون بلوغ جنسي پايين آمده است. در تهران 10 درصد پسران زودتر از دختران بالغ مي‌شوند هر چند بلوغ فكري و رواني نيز بحث ديگري است. به باور اين روانشناس آغاز سن ازدواج بعد از تجربه بلوغ جنسي، بلوغ عاطفي، قابليت زوجيت و توان اجتماعي و مسئوليت‌پذيري همسر است و كساني كه اين ويژگي‌ها را دارند مي‌توانند ازدواج كنند چه دانشجو باشند چه بيكار، منتها تأسيس خانواده را بگذارند چند سال بعد.

آمار بيشتر و آمادگي كمتر پسران

در سن ازدواج

افروز افزود: سن رواني و نشاط و قدرت آرامشگري و كفايت‌‌هاي همسري در ازدواج مهم است. بنا به تأكيد وي اگر فرزندان ما نخواهند ازدواج كنند، به دليل تضادي است كه ميان والدينشان مي‌بينند بنابراين نمي‌خواهند ازدواج كنند. اين روانشناس خاطر نشان كرد:‌بهترين رويكرد فرزندپروري بايد در راستايي باشد كه عروس و داماد تربيت كنيم. اين روانشناس تصريح كرد: اكنون در گروه سني 20 تا 40 سال كشور در برابر هر هزار دختر 1024 پسر داريم، اما آمادگي پسران براي ازدواج كمتر است كه اين كاهش اشتها براي ازدواج را ما ايجاد كرده‌ايم. شكوه نوابي‌نژاد، رئيس انجمن مشاوره ايران نيز با تأكيد بر اينكه تمايل به ازدواج به‌ويژه در پسران كم شده است، به «فارس» گفت: روابط خارج از خانواده يكي از چالش‌ها در اين مسير است. به باور وي حضور رسانه‌هاي ماهواره‌اي موجب تخريب خانواده‌ها شده و براساس پاره‌اي از مطالعات صورت گرفته، برخي افراد تمايل به همزيستي بدون ازدواج دارند كه اينها با ارزش‌هاي اعتقادي ما مغايرت دارد.

نوابي‌نژاد تصريح كرد: برخي جوانان ذهنيت نادرستي نسبت به ازدواج دارند كه اين ذهنيت نشأت گرفته از ازدواج‌هاي ناموفق ديگران و علاجش مشاوره پيش از ازدواج است. وي با اشاره به اينكه بيشترين آمار طلاق مربوط به سه سال اول زندگي است، افزود:‌در صدد هستيم طرح اجباري شدن مشاوره پيش از ازدواج را به مجلس ارائه دهيم تا مراكزي كه افراد مورد اعتماد و وثوق مردم در آنجا مشغول به كار هستند، جوانان را هدايت كنند و هيچ زوجي بدون آموزش و مهارت‌هاي زندگي ازدواج نكنند. رئيس انجمن مشاوره ايران گفت: بايد جوانان را هدايت كنيم تا از ارتباط‌هاي آرمان‌گرايانه و ايده‌آل و توقعات بالا و باورهاي نادرست دور شوند و به سمت ازدواج‌هاي بهنگام سوق پيدا كنند.

سقف سني براي ازدواج وجود ندارد

به باور نوابي نژاد مناسب‌ترين سن ازدواج براي دختران و پسران متناسب با شرايط جامعه امروز تغيير كرده است. وي خاطر نشان كرد: 10 سال پيش بنده در كتابم نوشتم سن 18 تا 22 سال براي دختران و 24 تا 28 سال براي پسران مناسب‌ترين سن ازدواج است، اكنون واقعيت‌هاي جامعه غير از اينها است بنابراين الان در دفاتر مشاوره با افرادي با ميزان سني مختلف از 16 تا 35 سال براي خانم‌ها و از 20 تا 39 سال براي آقايان مواجهيم كه هنوز ازدواج نكرده‌اند يا ازدواج موفقي نداشته‌اند. وي ادامه داد: نمي‌توانيم بگوييم در اين سن ازدواج كنيد، اگر ازدواج‌هاي بهنگام و زير پوشش خانواده‌ها انجام شود به سلامت جوانان و جامعه مي‌انجامد. در عين حال بايد قوانين مربوط به خانواده توسط مسئولان بررسي شود. افروز نيز با تأكيد بر آنكه سقف سني براي ازدواج وجود ندارد، صحبت‌هاي يكي از روانشناسان را درباره اينكه در ايران 4 تا 6 ميليون پير دختر داريم، نقد كرد و افزود:‌من نمي‌دانم معناي علمي‌چنين كلمه‌اي چيست و اين واماندگي فكري چرا الان دارد خودش را نشان مي‌دهد. به باور رئيس سابق سازمان نظام روانشناسي و مشاوره، دختر 40 ساله امروز مثل دخترهاي 20 ساله 40 سال قبل است.

«وزارت خانواده» نياز امروز جامعه

به باور رئيس انجمن مشاوره ايران، براي خروج از بحران ازدواج نيازمند تأسيس وزارت خانواده هستيم. به گفته وي مسئله ازدواج و خانواده مسئوليت يك نهاد و دو نهاد نيست. همه نهادها و مسئولان كه به نوعي با مسئله خانواده درگيرند بايد تلاش كنند تا جوانان ازدواج‌هاي سالم، بهنگام و پايدار داشته باشند. افروز هم به جاي تشكيل وزارت ازدواج و طلاق پيشنهاد تشكيل «‌وزارت خانواده» را داد؛‌وزارتي كه بايد جا بيندازد مادر بزرگ 90 ساله هم نياز به همسر دارد و اگر پسر ديپلمه‌اي هوشمند و توانمند باشد مي‌تواند همسر مناسبي براي يك دختر فوق ليسانس شود.