كاخ سفيد خلاصهاي از متن تفسيري توافق ژنو را منتشر كرد و اصل اين متن را «فقط براي ملاحظه » در اختيار نمايندگان كنگره امريكا قرار داد. خلاصهاي كه كاخ سفيد روز پنجشنبه در سايت خود منتشر كرده ادعا ميكند كه ايران در مذاكرات اخير پذيرفته فعاليتهاي غنيسازي آزمايشگاهي خود را نيز گسترش ندهد و توليدات سانتريفيوژ را فقط به جايگزين كردن سانتريفيوژهاي خراب شده با سانتريفيوژهاي جديد محدود سازد. ايران اين تفسير كاخ سفيد را يكسوي و يك جانبه خوانده است.
به گزارش «جوان»، كاخ سفيد روز پنجشنبه زير فشار گسترده نمايندگان كنگره امريكا، اصل «متن تفسيري» توافق ژنو را كه روز يكشنبه قبل بر سر آن توافق شد، در اختيار نمايندگان كنگره امريكا قرار داد. بر اساس گزارش شبكه فاكس نيوز، كاخ سفيد اصل «متن تفسيري» 30 صفحهاي را در بخش اسناد محرمانه كنگره قرار داده و نمايندگان و برخي كاركنان داراي ردهبندي امنيتي ميتوانند آن را ملاحظه كنند ولي نميتوانند از آن كپي تهيه كرده و به خارج ببرند. اين در حالي كه است كه اين متن 30 صفحهاي «طبقه بندي» ندارد. جي كارني، سخنگوي مطبوعاتي كاخ سفيد در پاسخ به سؤالي درباره انتشار «متن تفسيري» توافق ژنو گفت كه چنين اسنادي به طور معمول منتشر نميشوند. او در عين حال گفت كه دولت اوباما خود را متعهد به اين ميداند كه تا جاي ممكن، بخشهايي از اطلاعات اين سند را منتشر كند. عصر پنجشنبه كاخ سفيد با صدور بيانيهاي در سايت اينترنتي خود، بخشهايي از اين سند را(در1577 كلمه) منتشر كرد. اين سند با عنوان «خلاصه تفاهم فني مربوط به اجراي برنامه اقدام مشترك برنامه هستهاي ايران» منتشر شده و حاوي يك توضيح مقدماتي، بخش تعهداتي كه ايران داده و تعهداتي كه گروه 1+5 و اروپا تهديد به انجام آن كردهاند و در نهايت بخش راهحل جامع است.
دسترسي بيسابقه به تأسيسات ايران
در بخش مقدماتي خلاصه منتشر شده از سوي كاخ سفيد آمده است: « برنامه اقدام مشترك نشان از اولين مرتبه طي نزديك به يك دهه (گذشته ) است كه جمهوري اسلامي ايران توافق ميكند اقدامات مشخصي انجام دهد كه پيشرفت برنامه هستهاي خود را متوقف و جنبههاي كليدي اين برنامه را به عقب براند، از جمله دسترسي بيسابقه به بازرسان بينالمللي.
بر اساس متن تفسير، ايران، آژانس، امريكا و ساير اعضاي 1+5 طي روزهاي باقي مانده تا 20 ژانويه ( دوشنبه همين هفته) گامهاي باقي مانده براي اجراي توافق ژنو را برخواهند داشت.
توقف گسترش تحقيق و توسعه؟
بنابر تفسير كاخ سفيد از اجراي توافق ژنو، ايران كارهاي زير را انجام خواهد داد:
1- تعليق توليد اورانيوم نزديك 20 درصد و از كار انداختن پيكره آبشارهاي سانتريفيوژ براي توليد چنين اورانيومي
2- شروع به رقيقسازي نيمي از انباشت اورانيوم 20 درصدي به شكل هگزا فلورايد و تداوم تبديل بقيه آن به اكسيدي كه مناسب غنيسازي بيشتر نباشد.
به علاوه، آژانس بايد موارد زير را تأييد كند:
1- آژانس تأييد كند كه ايران در حدود نصف سانتريفيوژهاي نصب شده خود در نطنز غنيسازي اورانيوم نميكند و در سه چهارم سانتريفيوژهاي نصب شده خود در فوردو، از جمله همه سانتريفيوژهاي نسل بعدي غنيسازي نميكند.
2- آژانس بايد تأييد كند كه ايران توليدات سانتريفيوژهاي خود را فقط به توليد براي جايگزيني سانتريفيوژهاي خراب شده محدود ميكند آن هم به صورتي كه در طول شش ماه آينده انباشت (توليد) سانتريفيوژ جديد نخواهد داشت. اين بخش از تعهدات ايران، همان بخشي است كه از موارد اختلاف بين ايران و 1+5 بود. تفسير ايران از توافق ژنو اين بود كه ايران طي شش ماه آينده سانتريفيوژ جديد نصب نخواهد كرد ولي تفسير طرف امريكايي اين بود كه ايران سانتريفيوژ جديدي توليد هم نميتواند بكند. اكنون تفسير بيانيه امريكا ميگويد كه ايران پذيرفته تعداد سانتريفيوژهايش را هم طي شش ماه آتي افزايش ندهد.
3- آژانس بايد تأييد كند كه ايران تأسيسات جديد غنيسازي نميسازد.
4- آژانس بايد تأييد كند ايران فراتر از فعاليتهاي كنوني غنيسازي (آزمايشگاهي) نميرود.
اين بخش نيز از اختلافات مذاكرات اخير ايران و 1+5 بود. بيانيه كاخ سفيد ادعا ميكند كه ايران پذيرفته غنيسازي آزمايشگاهي خود را از آنچه الان هست، بيشتر نكند. عراقچي در گفت وگوي ويژه خبر يكشنبه شب قبل گفته بود: «گسترش كيفي كه مربوط به تحقيق و توسعه است، ادامه خواهد داشت و ما محدوديتي براي خود قائل نيستيم.» ساير تعهدات ايران بر اساس بيانيه كاخ سفيد اين موارد است: «تعليق توليد و تست اضافي سوخت براي رآكتور اراك، نصب نكردن اجزاي جديد براي رآكتور اراك، انتقال ندادن سوخت و آب سنگين به رآكتور اراك، نساختن تأسيسات قادر به بازفرآوري.» كاخ سفيد همچنين گفته كه ايران متعهد شده رقيق سازي نصف انباشت اورانيوم 20 درصدي را در سه ماه تكميل و تبديل تمام آن به اكسيد را ظرف شش ماه انجام دهد. ايران همچنين متعهد شده براي اولين بار اطلاعاتي درباره طراحي بلند مدت رآكتور اراك، تعداد سانتريفيوژهايي كه براي جايگزيني با سانتريفيوژهاي خراب شده توليد ميشوند و اطلاعاتي درباره دسترسي مديريت شده به كارگاههاي ساخت سانتريفيوژ، كارگاههاي ساخت قطعات سانتريفيوژ، تأسيسات ذخيره سازي، معادن اورانيوم ارائه كند.
واكنش تهران
سخنگوي وزارت امور خارجه ديشب به بيانيه كاخ سفيد درباره متن تفسيري توافق ژنو واكنش نشان داد و گفت: بيانيه كاخ سفيد برداشت يكسويه و يك جانبهاي از توافقات غيررسمي اخير بين كارشناسان ايران و 1+5 ميباشد و به هيچ وجه ملاك ارزيابي يا قضاوت در مورد نحوه اجراي توافق ژنو نيست. افخم با اشاره به اينكه برخي خبرگزاريها از اين بيانيه به عنوان انتشار توافقات غير رسمي اخير ياد كردهاند، گفت: بيانيه كاخ سفيد برداشت يك سويه و يك جانبهاي از توافقات غيررسمي اخير بين كارشناسان ايران و 1+5 ميباشد و به هيچ وجه ملاك ارزيابي يا قضاوت در مورد نحوه اجراي توافق ژنو نيست.
تعهدات 1+5
ا
مريكا ميگويد كه در مقابل، متعهد به تسكين محدود، موقت و هدفمند تحريمهاي ايران شده است. كل ارزش تسكينهاي تحريمي ارائه شده به ايران، بنا به ادعاي امريكا 6 تا 7 ميليارد دلار است كه 2/4 ميليارد آن بازگرداندن داراييهاي خود ايران طي شش ماه و هشت مرحله است: يكم فوريه 550 ميليون، يكم مارس 350 ميليون، 7 مارس 550 ميليون، 10 آوريل 50 ميليون، 10 آوريل 450 ميليون، 14 مي 550 ميليون، 17 ژوئن 550 ميليون و 20 جولاي 550 ميليون دلار است.
امريكا همچنين ميگويد كه نسبت به اجراي تعهدات زير متعهد شده است:
- تعليق صادرات و واردات طلا و ساير فلزات قيمتي در عين محدوديت قابل توجه براي جلوگيري از استفاده از داراييهاي ايران براي خريد اين موارد:
- مجوز ضروري براي تأمين بخشهاي يدكي و خدمات از جمله خدمات نظارتي جهت امنيت پرواز
- تسهيل ايجاد يك كانال مالي براي تجارت در موارد انسان دوستانه
- توقف تلاشهاي امريكا براي كاهش بيشتر فروش نفت ايران به شش كشوري كه كماكان از ايران نفت ميخرند.
- تعديل آستانه روندهاي داخلي اتحاديه اروپا براي دسترسي به تراكنشهاي مالي
