امسال هفته هواي پاك با شعار «انرژي پاك، مسئوليت اجتماعي و آسمان آبي» در گوشه و كنار كشور با اجراي برنامههاي مختلف و متنوع در حوزههاي اجتماعي، فرهنگي و حتي ورزشي به اجرا در خواهد آمد. امسال هم در حالي مراسم روز و هفته نمادين هواي پاك را برگزار ميكنيم كه ديگر از هواي پاك و سالم در شهرهاي بزرگ خبري نيست و اگر قرار باشد تقويمي براي هواي پاك تعريف كنيم بايد هواي ناپاك و آلوده را به تمام روزهاي آن اضافه كنيم.
در بحث مسئوليت اجتماعي كه بخشي از شعار امسال هواي پاك است، نكات بسياري نهفته است به گونهاي كه به اقدامات دستگاههاي متولي و اجرايي نبايد دل خوش كرد چرا كه اقدامات و فعاليتهاي اين بخشها در حوزه آلودگي هوا، در كلاف در هم تنيده مديريتي و بيمسئوليتي و بيبرنامگي عدهاي از مسئولان گم شده است و بايد به مؤلفه مسئوليت اجتماعي با توجه به آنكه آلودگي هوا يك پديده آني به وجود آمده نيست، اهتمام ورزيد. توجه به بحث مسئوليتپذيري هر يك از افراد جامعه در حفظ محيطزيست ميتواند راهكار راهبردي باشد براي ورود پايهاي و اساسي به بحث كاهش و كنترل آلودگي هوا.
به واقع هر يك از شهروندان با شيوه و مهارت زندگي كه دارند به نوعي در تشديد آلودگي هوا به صورت مستقيم يا غيرمستقيم نقش دارند. نقشي كه اگر اصلاح شود ميتواند گام اساسي براي مقابله با اين معضل شهري باشد. توجه به مسئوليتپذيري اجتماعي چه در بعد فردي و چه در بعد جمعي علاوه بر آنكه ميتواند راهكار مناسبي براي كنترل آلودگي هوا باشد اين مؤلفه همچنين ميتواند به عنوان يك بازوي نظارتي هم مورد استفاده قرار گيرد، از اسراف بيش از حد و غيرمتعارف انرژي و مواد سوختي گرفته تا شيوه نادرست زندگي شهرنشيني ميتواند آلودگي هوا را تشديد كند، بر اين اساس اصلاح سبك زندگي و توجه حفظ محيطزيست كه رهبر معظم انقلاب هم در ديدار مسئولان مديريت شهري بر آن تأكيد كردند ميتواند اولين مدخل ورودي براي حل اين معضل باشد.
استفاده از توان و پتانسيلهاي اجتماعي در كنار حساس كردن افراد جامعه، گام برداشتن در مسيري است كه ميتواند به نتايج مثبتي در زمينه كنترل و كاهش آلودگي هوا ختم شود. بر اين اساس با تغيير و اصلاح سبك زندگي، مسئوليت فردي افزايش خواهد يافت و با تعميم آن به خانواده و گروههاي فعال جامعه ميتوان اميدوار بود كه اين قشر جامعه به راحتي از كنار معضل آلودگي عبور نكنند. از سوي ديگر بايد توجه داشت كه هر گونه اقدام عملياتي براي كاهش آلودگي هوا بدون توجه به تغيير و اصلاح سبك زندگي فردي و جمعي در درازمدت جوابگو نخواهد بود كه نمونههاي آن را ميتوان در برنامهها و طرحهاي مقطعي به اجرا در آمده مشاهده كرد. بنابر اين مسير عبور از آلودگي هوا و حفظ محيطزيست از پذيرش مسئوليت اجتماعي براي اصلاح و تغيير سبك زندگي آغاز ميشود؛ مسئوليتي كه بايد از سنين كودكي به پررنگتر كردن آن پرداخته شود. همچنين بايد مراقب بود در اين زمينه از افراط و تفريط جلوگيري به عمل آيد تا موضوع لوث يا نخنما نشود كه كارايي خود را از دست بدهد و بايد به گونهاي اساسي و ريشهاي به اين مباحث ورود كرد تا اثرات آن به عنوان يك عرف و ارزش ماندگار باقي بماند.
