كاخ سفيد در واكنش به انتقادهاي داخلي درباره «متن تفسيري» توافق ژنو بين ايران و 1+5 اعلام كرد كه اين متن را در اختيار نمايندگان كنگره قرار خواهد داد و افكار عمومي هم از اين طريق مطلع ميشوند. برخي منابع در تهران گفتهاند كه اين متن 9 تا 10 صفحه است ولي در واشنگتن گفته شده كه اين متن 30 صفحه است.
به گزارش جوان، سناتور مارك كيرك نماينده جمهوري خواه كنگره امريكا يكشنبه شب بلافاصله بعد از اعلام توافق ايران و1+5، در فيس بوك خود خواستار اين شد كه متن تفسيري مورد توافق بين طرفين از سوي كاخ سفيد منتشر شود. برخي منابع اين متن را 3- 4 صفحه، بعضي ديگر 9تا 10 صفحه و منابع غيررسمي در امريكا هم اين متن را 30 صفحه ذكر كردهاند. عباس عراقچي نفر دوم تيم مذاكرهكننده ايران يكشنبه شب در گفت و گوي ويژه خبري گفته بود كه اين متن «Non Paper» و غيررسمي است و انتشار آن به معني رسمي كردن آن بوده و ايران آن را منتشر نخواهد كرد ولي جي كارني سخنگوي مطبوعاتي كاخ سفيد دوشنبه شب در واكنش به درخواستهاي مطرح شده گفت كه متن اجرايي توافق در اختيار نمايندگان (كنگره) قرار خواهد گرفت. به گزارش لس آنجلس تايمز، جي كارني همچنين گفت كه 1+5 در حال بررسي اين هستند تا ببينند كه چه مقدار از اين متن را ميتوان منتشر كرد. او در عين حال، در پاسخ به اين سؤال كه آيا «متن تفسيري» غير رسمياي بين ايران و1+5 وجود دارد يا نه، پاسخ به اين سؤال را به وزارت امور خارجه امريكا ارجاع داد و ساعاتي بعد، ماري هارف، سخنگوي وزارت خارجه امريكا وجود هرگونه توافق مخفي بين ايران و 1+5 را تكذيب كرد و گفت: «هرگونه مستندسازي روشهاي اجرايي، كاملاً با آنچه ما توصيف كرده ايم، مطابقت دارد.» وي اضافه كرد: « اينها طرحهايي فني هستند كه به آژانس بينالمللي انرژي اتمي ارائه كردهايم» هارف هم تأييد كرد كه اطلاعات متن تفسيري توافق ژنو را در دسترس كنگره قرار خواهد داد. او همچنين گفت: «افكار عمومي هم به تبع آن مطلع خواهند شد. » سايت صهيونيستي دبكا فايل گزارش كرده كه «جو بايدن» معاون رئيسجمهور امريكا از ارائه جزئيات اجراي توافقنامه هستهاي به نتانياهو هم امتناع كرده است.
تفسير واشنگتن از اقدامات ايران
هارف در تشريح اين متن تفسيري توافق ژنو زماني كه طرح اقدام مشترك به اجرا درآيد، ما بيشترين دسترسي را به سايتهاي هستهاي ايران خواهيم داشت. دسترسي روزانه بازرسان به نطنز و فوردو و دسترسي ماهانه بازرسان در اراك را خواهيم داشت. سخنگوي وزارت خارجه امريكا تصريح كرد كه در 20 ژانويه (30 دي 92) كه اجراي توافق ژنو شروع ميشود، آژانس بينالمللي انرژي اتمي، در خصوص وضع كنوني برنامه هستهاي ايران از جمله برنامه غنيسازي اورانيوم و همچنين راكتور اراك گزارش ميدهد. وي افزود: «بنابراين آنها در20 ژانويه، توليد اورانيوم با درصد غناي 20 را متوقف ميكنند، تنظيمات آبشار سانتريفيوژ را غيرفعال ميكنند و شروع به رقيق كردن نيمي از اورانيوم با درصد غناي 20 درصد ميكنند و بقيه را به شكل اكسيد تبديل ميكنند كه براي غنيسازي بيشتر مناسب نيست. بنابراين بار ديگر بعد از پايان شش ماه، آنها رقيق كردن كامل اورانيوم با درصد غناي 20 و تبديل آن به اكسيد تا پايان شش ماه را تكميل ميكنند.» وي درباره راكتور آب سنگين اراك گفت: «چند نكته درباره اراك وجود دارد، نكته اول اين است كه در گام اول، ايران - برنامه متوقف شده است- نميتواند از اراك استفاده كند.» هارف با اشاره به شروع دور بعدي مذاكرات ايران با 1+5 براي گام نهايي گفت: «ما گفتهايم كه در توافق جامع احتمالاً برخي چيزها را از بين ببريم. و راكتور اراك چيزي است كه ممكن است در شش ماه بعدي در توافق جامع در خصوص آن مذاكره كنيم اما آنچه كه ما در گام اول انجام داديم توقف پيشرفت برنامه هستهاي ايران بوده است.» هارف درباره مذاكرات اخير بين ايران و 1+5 بر سر غنيسازي آزمايشگاهي، سخني نگفت. اين در حالي است كه عباس عراقچي، معاون وزير خارجه ايران روز يكشنبه گفته بود كه نهايتاً كشورهاي غربي پذيرفتهاند كه آن ماشين (سانتريفيوژ نسل جديد) در نطنز باقي بماند و برچيده نشود. با اين حال، عراقچي هم توضيح نداد كه ايران اجازه ساخت (نه نصب) نسلهاي جديد سانتريفيوژ و استفاده از آن را در سطح آزمايشگاهي خواهد داشت يا نه؟
واكنشهاي منفي و پاسخ اوباما
واكنشهاي منفي به اجرايي شدن توافق ژنو بين ايران با 1+5 در واشنگتن به خصوص در سايه منتشر نشدن «متن تفسيري» رو به افزايش است. جان بولتون سياستمدار و نومحافظه كار راستگراي امريكا گفته كه ايران با توافق ژنو، برنامه هستهاي خود را حفظ و رشته تحريمهاي اقتصادي را پنبه كرد. بولتون در مقاله منتشر شده در پايگاه اطلاع رساني انديشكده موسسه امريكن اينترپرايز، اختفاي خطرات روزافزون و غيرقابل توضيحي كه از سوي ايران متوجه اوباما است را كاري بسيار دشوار خواند و نوشت، اين مسئله كه آيا دولت اوباما آگاهانه در حال تغيير سياست خود است يا اينكه خلق الساعه تصميمات نامربوط ميگيرد، مشخص نيست اما، در تأثيرات فزاينده اين امر، يعني تقويت ايران در نتيجه كاهش نفوذ امريكا در خاورميانه و مخاطرات شوم براي واشنگتن و دوستان و متحدان هراسانش، جاي بحث و ترديدي وجود ندارد. بولتون افزود: «اولين، مهمترين و زيان بارترين تغيير رويكرد در قبال ايران همان توافقنامه نوامبر در ژنو در رابطه با برنامه هستهاي تهران بود. اين توافقنامه كه درواقع هنوز اجرا نشده و بخشهاي خاصي از آن هنوز به نتيجه نرسيده است، نمايانگر يك پيروزي اساسي براي ايران است. توافقنامهاي كه در ژنو با حضور اعضاي دائم شوراي امنيت سازمان ملل و آلمان با ايران امضا شد، عملا به فعاليتهاي غنيسازي اورانيوم اين كشور و ساير ابعاد برنامه هستهاياش مشروعيت بخشيد. » در مقابل، باراك اوباما رئيسجمهور امريكا دوشنبه شب براي دومين بار طي دو روز گذشته، به كنگره درباره وضع تحريمهاي جديد عليه ايران هشدار داد و تأكيد كرد فرصت ديپلماسي را نبايد از دست بدهيم. اوباما در نشستي در دفتر بيضي شكل كاخ سفيد با «ماريانو راخوي» نخستوزير اسپانيا گفت: «ما خواهان ارائه فرصت ديپلماسي و صلح هستيم. اين تنها حرف من نيست بلكه من به نمايندگي از شركا در گروه 1+5 سخن ميگويم.»
موكول شدن مذاكرات ايران و آژانس اتمي به ۱۹ بهمن
رضا نجفي، نماينده دائم ايران در آژانس بينالمللي انرژي اتمي اعلام كرد كه تاريخ برگزاري مذاكرات با نمايندگان آژانس اتمي كه قرار بود در اول بهمن در تهران برگزار شود به ۱۹ بهمن موكول شده است. به گفته رضا نجفي، نماينده دائم ايران در آژانس بينالمللي انرژي اتمي، تغيير تاريخ برگزاري مذاكرات كارشناسي از اول بهمن (۲۱ ژانويه) به ۱۹ بهمن (۸ فوريه) به دليل افزايش حجم فعاليتهاي ايران و آژانس اتمي است. نجفي تصريح كرد كه با اجرايي شدن توافق ژنو از ۳۰ دي، فعاليتها گسترش يافته و طرفين زمان كافي ندارند و اين موضوع به درخواست طرف ايراني بوده و آژانس اتمي نيز با آن موافقت كرده است. خانم جيل تئودور، سخنگوي آژانس اتمي نيز در گفتوگو با خبرگزاري فرانسه تعويق مذاكرات را تأييد كرد.
