شوراياريها به دليل چندين دوره فعاليت و ارتباط مستقيم با شهروندان محله همواره به عنوان پل قابل اعتماد ميان شهروندان نواحي و محلات بودهاند كه در اين مدتزمان توانستهاند ضمن رصد مسائل و مشكلات محلات، زمينهاي براي رفع مسائل و مشكلات موجود فراهم سازند.
به گفته رئيس شوراي شهر تهران در قانون اساسي نيز تمام نهادها و سازمانهاي دولتي موظف شدهاند در چارچوب وظايف خود با شوراها در سطوح مختلف از جمله شوراياريها همكاري لازم را داشته باشند، يعني سازمانها مكلف به همكاري با شوراياران هستند نه بالعكس. وي افزود: شوراياران بايد با تلاش و پيگيري همواره وكيلي خوب براي جامعه محلي خود باشند و از وابستگي به منافع قدرت پرهيز كنند.
در حالي كه شوراياريهاي دوره سوم فعاليت خود را به پايان ميرسانند، نايب رئيس شوراي شهر تهران از تعامل ميان شورا و وزارت كشور در رابطه با برگزاري انتخابات شوراياريها در ارديبهشت سال 93 خبر ميدهد تا اين نهاد مردمي حدود شش ماه پس از آغاز فعاليت دوره چهارم شوراي شهر تلاش خود را براي آباداني و توسعه محلات شهري آغاز كند.
مرتضي طلايي در اين زمينه گفت: «مذاكراتي با وزير كشور و فرمانداري صورت گرفته و بر اساس پيشنهاد شورا و برآوردي كه با اجماع انجام شده است، بعد از آماده كردن شرايط لازم و هماهنگيهاي مورد نياز با وزارت كشور و فرمانداري در ارديبهشت سال 93 اين انتخابات برگزار ميشود.» وي به ايسنا تأكيد كرد: وزارت كشور براي برگزاري اين انتخابات پيششرطي قرار نداده است كه اميدواريم پس از مشخص شدن كليات و قطعي شدن آن جزئيات اين انتخابات اعلام شود. با اين اعلام خبر و برگزاري انتخابات در آينده نزديك و رصد فعاليت شوراياريها ميتوان نتيجه گرفت كه شوراياريها توانستهاند جاي خود را ميان شهروندان و شوراها به صورت نياز باز كنند و بتوانند با جلب اعتماد محلي شهروندان گامهاي اساسي را همراه با شوراها براي اداره شهر توسط شهروندان بردارند.
فعاليت اين نهاد از دهه 1380 به صورت رسمي آغاز شده است، هر چند اين نهاد ريشه در فرهنگ ما ايرانيان دارد و از گذشته افراد باتجربه و قابل اعتماد همچون معتمدين و ريشسفيدان عملاً عهدهدار اين مسئوليت به صورت عرفي بودهاند ولي در شرايط حاضر با شكلگيري و فعاليت شوراها اين بخش نيز به شكل منسجم و سازمانيافته پا به عرصه فعاليت محلي گذاشته است تا بتواند منشأ خير و فايده براي شهر و شهروندان باشد. به واقع بهدليل گسترش همه جانبه شهر تهران و افزايش نيازها و درخواستهاي شهر اين نهاد نوپا نيز در كنار شوراي شهر پايتخت به شكل محلهاي با برگزاري انتخابات وارد عرصه خدمترساني به شهروندان شد.
رصد موانع و مشكلات فعاليت شوراياريها
با آغاز به كار شوراياريها در دوره اول، اعضاي شوراياريها كه از همه اقشار شهروندان بودند، توانستند در دوره فعاليت خود با پشت سر گذاشتن موانع و مسائل و مشكلات فراوان، اعتماد شهروندان محلات خود را جلب كنند ولي به دليل وجود برخي موانع و مقاومت عدهاي، روند فعاليت شوراياريها تا حدودي كند شده و حتي بهدليل بروز برخي مشكلات، اين نهاد محلي زير سؤال رفت اما با گذشت زمان و افزايش جلب اعتماد شهروندان به دليل فعاليت و عملكرد مثبت شوراياريها در پاسخگويي به مسائل و مشكلات محلات و انتقال آن به بدنه مديريت شهري اين نهاد محلي توانست تا حدود زيادي جايگاه خود را ارتقا بخشد.
پس از طي آزمون و خطاهاي فراوان، اعضاي شوراياري با شرح وظايف خود به تدريج آشنا شدند و با مشاركت و تعامل با دستگاهها و بخشهاي عمومي و محلي همچون مساجد، بسيج محلات و مراكز فرهنگي و اجتماعي توانستند به شكل منسجمتري نقشآفريني كنند. بر اين اساس شوراياريها موظفند ضمن شناسايي مسائل و مشكلات محلات و حتي معضلات پنهان و آسيبهاي اجتماعي و فرهنگي درخواست و نيازهاي شهروندان محلات را به شورا و شهرداري و حتي ساير دستگاهها انتقال دهند و از آنها براي ارائه راهكار پاسخگيري كنند.
شركت در جلسات هيأت امنا جهت فعاليت محلهاي از جمله اين موارد است كه تاكنون نيز ادامه دارد.
در ادامه اين روند با شكلگيري ناحيهمحوري در مناطق 22 گانه شهرداري تهران نقش شوراياريها نيز پررنگتر شد تا آنجا كه در حال حاضر حضور شوراياريها را ميتوان در فعاليتهاي سراي محلات، فرهنگسراها و خانههاي فرهنگ شاهد بود. اين روند تا آنجا ادامه يافت كه شوراياريها در برنامهريزي و حتي مسائل بودجهريزي محلات و سند توسعه محلات نقش بسزايي برعهده دارند.
بازآفريني نقش مردم در توسعه مديريت محلهاي
برقراري ارتباط عميق و مؤثر با شهروندان محلات، كاهش شكاف بين مردم و مسئولان شهري، تلاش جهت تغيير رفتار شهروندان و افزايش حس مسئوليتپذيري، افزايش مشاركت مردمي در حفظ و نگهداري و آباداني محلات، توسعه و كمك به فعاليتهاي خيرخواهانه، ارتقاي جايگاه و نقش همسايگي در محلات بهخصوص در موضوع آپارتماننشيني، توجه به شركت شهروندان در فعاليتهاي فرهنگي، اجتماعي و تفريحي و جلوگيري از بروز آسيبهاي اجتماعي و فرهنگي و كمك به بهبود شرايط افراد و اقشار آسيبپذير در محلات را ميتوان از جمله اقدامات شوراياريها در دورههاي فعاليت آنان عنوان كرد. هويتبخشي به محلات و استفاده از پتانسيل و ظرفيتهاي نخبگان محلي براي توسعه و آباداني محلات نيز از جمله فعاليتهاي مهم اين نهادهاي مردمنهاد است كه سبب شده محلات شهر تهران جان دوباره بگيرند، هر چند طي اين مسير اعضاي شوراياري كه به صورت داوطلبانه وارد عرصه خدمت شدهاند با مشكلات و مسائل بسياري روبهرو بودهاند اما اينكه شهروندان به عنوان پشتوانه آنان هميشه در صحنه حضور دارند، سبب شده است تا تحمل مسائل و مشكلات بر آنان آسان شود، بنابراين لازم است در سياست گذاري و برنامهريزيهاي جديد به جايگاه شوراياريها توجه ويژهاي صورت بگيرد تا اعضاي جديد كه منتخب شهروندان محلات هستند بتوانند بهتر از دورههاي قبل براي خدمترساني به شهروندان محلات گام بردارند.
همچنين لازم است اعضاي شوراهاي شهر كه در حال حاضر تعداد آنان به 31 نفر در پايتخت رسيده است، ارتباط مستمر و محكمي با اعضاي شوراياريها جهت برطرف كردن مشكلات آنان داشته باشند و اينگونه نباشد كه اعضاي شوراياريها در جلسات شوراي شهر اقدام به ارائه گزارش از محلات خود كنند و اعضاي شورا بيتوجه از كنار درخواست آنان بگذرند.
