ريزش بازار سهام روز گذشته تا جايي ادامه يافت كه برخي از اهالي تالار شيشهاي اين روز را يكشنبه سياه نامگذاري كردند. در مقابل نيز برخي از كارشناسان اين روز را بهترين روز برخي از حقوقيهاي بازار براي جمعآوري سهامهاي عرضه شده توسط حقيقيها آن هم در پايينترين قيمت بازار عنوان كردند.
به گزارش «جوان» بازار روز گذشته تحت تأثير اخبار و نگرانيهاي بينالمللي و همچنين ابهامات در فضاي داخلي كشور ريزش شديدي را تجربه كرد به طوري كه شاخص كل با ثبت كاهشي 2هزار و 388 واحدي به كانال 85 هزار واحد نزول كرد. البته بايد اعتراف كرد كه هيچكس انتظار ريزش شديد قيمتها را تحت عنوان اصلاح قيمت يا هر عنوان ديگري نداشت.
خوش به حال نوسانگيران
برخي از تحليلگران، حقيقيهاي هيجاني را بازنده بازار روز گذشته و حقوقيها را برندگان عرصه معاملات بازار سهام اين روز به شمار ميآورند. اگرچه نگراني سهامداران حقيقي عرضه سهام را در طول معاملات روز گذشته به دنبال داشت اما برخي از نوسانگيران حقوقي گذاشتند تا قيمتها به كف كف برسد و در واپسين ساعات معاملات سهمهاي عرضه شده را همچون ماهيگيراني كه از آب گلآلود ماهي ميگيرند از بازار جمعآوري كنند البته بايد اعتراف كرد كه اين افراد پول دانش و آگاهي خود را ميخورند.
عوامل سقوط آزاد
تحليلگران بازار سهام، افول دسته جمعي ارزش سهام در تقريباً تمام گروههاي بورس تهران را به عواملي چون افزايش نگرانيها پيرامون پرونده هستهاي كشور، شايعات مطرح شده پيرامون تغييرات گسترده در ساختار سازمان بورس، عرضه نابهنگام و غيركارشناسي سهام توسط سازمان خصوصيسازي، هيجاني عمل كردن حقيقيهاي تازه وارد به بازار سهام، وجود ابهاماتي در بودجه سالانه كشور (نرخ خوراك، هدفمندسازي يارانهها، بهره مالكانه و...) و توقف شوكهاي ارزي سال اخير بر قيمت سهام شركتها نسبت ميدهند.
در جريان معاملات روز گذشته افت گروههاي بزرگ و كوچك بازار به ويژه نفتي، شيميايي، بانكي و سرمايهگذاري و ساير نمادهاي مالي، خودرو و فلزي در سقوط شديد شاخصها مؤثر بودند. البته در پايان معاملات شاهد برچيده شدن صفهاي فروش در تعداد ملموسي از نمادهاي بازار و بعضاً بازگشت برخي نمادها به محدوده مثبت بوديم.
در اين روز دو نماد «لبوتان» و «فپنتا» بيشترين افزايش قيمت را تجربه كردند و «تكنو» و «چافست» نيز بالاترين افت قيمت را پشت سر گذاشتند. همچنين «فارس» بيشترين تأثير منفي و «لبوتان» بالاترين اثر مثبت را بر شاخص گذاشتند.
بازار حبابي نيست
در اين بين عضو شوراي عالي بورس ضمن رد كردن فرضيه تركيدن حباب در بازار سهام گفت: ريزش بازار سهام ناشي از حباب نبوده، بلكه چهار عامل تجديد ارزيابي داراييها، ابهام در اعداد و ارقام بودجه، ابهام در نحوه هدفمندي يارانهها و فضاي رواني ناشي از مذاكرات بر آن اثرگذار بوده است.
محمدرضا پورابراهيمي، عضو شوراي عالي بورس در گفتوگو با فارس گفت: از ابتداي سال 91 كه افزايش قيمت ارزكاهش ارزش پول ملي را در پي داشت، پيشبيني ميشد كه اثر اين موضوع در بخشهاي مختلف اقتصادي ظاهر شود و شركتها به تدريج اقدام به تجديد ارزيابي دارايي كنند و سهام شركتها نيز از اين رهگذر رشد يابد. عضو شوراي بورس اظهار داشت: پيشبيني ميشد كه در جريان شوكهاي ارزي و تعديل در ارزيابي دارايي شركتها و بالطبع رشد قيمت سهام شركتها شاخص به 90 تا 95 هزار برسد و پس از آن متوقف شود، اما به نظر ميرسد كه اثر تجديد ارزيابي در دارايي شركتها ديگر به پايان رسيده است. به گفته وي، عواملي چون ابهام در اعداد و ارقام بودجه، نحوه اجراي فاز دوم هدفمندي يارانه و فضاي رواني آثار مذاكرات هستهاي نيز بر بازار اثرگذار بوده است.
پورابراهيمي گفت: در ابتدا مذاكرات هستهاي خوشبينانه تصور ميشد اما الان آن روند خوشبيني وجود ندارد.
بهترين زمان براي خريد است
از سوي ديگر يك كارشناس بازار سرمايه روند نزولي شاخص در روزهاي گذشته را طبيعي عنوان كرد و دليل اصلي آن را اصلاح قيمتها دانست. سيد محمد علوي در گفتوگو با تسنيم با پيشبيني ادامه شرايط كنوني بازار سرمايه تا چند روز آينده به سرمايهگذاران توصيه كرد: افت شاخص و قيمت سهام شركتها نه تنها تهديد نيست بلكه زمان مناسب براي خريد سهام است.
اين كارشناس بازار سرمايه در پايان شرايط بازار سرمايه و شاخص را تا پايان سال متعادل با روندي مثبت برآورد كرد.
افزايش مخالفان اوباما در كنگره
در حالي كه رئيسجمهور ايالات متحده پيشتر از وتو هرگونه طرح وضع شده مبني بر تشديد تحريمها عليه ايران از سوي سنا سخن به ميان آورده بود، خبر رسيده كه تعداد نمايندگان موافق اين طرح در حال فراتر رفتن از سطح دو سوم اعضاي اين نهاد است كه در اين صورت اوباما به صورت قانوني قادر به وتو طرح مذكور نخواهد بود. همچنين معاون برنامهريزي راهبردي رئيسجمهور در يك برنامه تلويزيوني از ارائه تبصره هدفمندي يارانهها تا پايان هفته جاري از سوي دولت به مجلس براي رسيدگي همزمان بحث هدفمندي با بودجه سال آينده خبر داد.
تصميمات اثرگذار مجلس بر بازار سهام
در عين حال خبرگزاري مجلس اعلام كرد كه در ادامه بررسي لايحه بودجه سال آينده كميسيون تلفيق به دولت اجازه داد تا پايان سال آينده اقدام به واگذاري هلدينگ خليج فارس بكند. همچنين دولت مجاز است حقوق مالكانه و حق بهرهبرداري از تمامي معادن در حال بهرهبرداري فعال و غيرفعال و نيز باطلههاي قابل فروش موجود در معادن متعلق به دولت و شركتها و سازمانهاي دولتي از جمله سازمان توسعه و نوسازي معادن و صنايع معدني ايران و شركتهاي تابع و وابسته به آن سازمان را به بخشهاي خصوصي و تعاوني با اولويت تعاوني واگذار كند.
ركب نخوريد
در عين حال روز گذشته شاهد عكسالعمل مدير نظارت بر بازارهاي سازمان بورس در واكنش به ريزش شديد قيمتها در بازار بوديم. خواجهنصيري در اين زمينه اظهار داشت كه عدهاي با طرح برخي شايعات با هدف جمعآوري سهام شركتها به قيمت پايينتر اقدام به شايعه پراكني در خصوص برخي تغييرات در ساختار سازمان بورس كردند كه در اين خصوص به سهامداران توصيه ميشود از هرگونه اقدام عجولانه پرهيز كنند. در اين ميان برخي از كارشناسان نيز سازمان خصوصيسازي را به عرضه نابهنگام سهم براي جمعآوري نقدينگي از بازار سهام متهم ميكنند چراكه معاون سازمان خصوصيسازي محمد تبار صراحتاً به خبرنگار فارس گفت كه تنها در نمادهاي بانكي، بيمهاي و خودرويي اقدام به فروش كردهايم اما دست آخر وي عرضه را منوط به قوانين موجود سازمان خصوصيسازي دانسته است.
اگرچه شاخص بورس در چهار روز معاملاتي گذشته با سقوط بيش از 3 هزار واحدي به كانال 86 هزار واحد بازگشت اما به نظر ميرسد بازار امروز نيز پر جنب و جوش باشد اما احتمال ايجاد ثباتي نسبي در معاملات چندان دور از انتظار نيست.