از سه سال پيش ماجرا شروع شد. . .
خانواده ما بيش از 30 سال است كه در تهران آپارتماننشين هستند و به واسطه همين مدت طولاني سابقه زندگي در محيط خاص ارتفاعنشيني توانستهايم خوووب به چند و چون حقوق آپارتماننشيني و وظايفمان در قبال ساير همسايهها آگاه شويم. بهترين اتفاق اين عمر 30 ساله به چند سالي كه ساكن يكي از مجتمعهاي چندين واحدي محله ديگري بوديم بازميگردد. مديريت و اعضاي هيئت مديره آن ساختمان درست براساس قوانين و اصول انساني محيط را در تعادل و همه همسايهها را بدون كوچكترين ناراحتي كنار هم نگه داشته بودند. ديدن مهارتهاي مديريتي و حسن خلق ساكنان آن مجتمع يكي از بهترين فرصتهاي شناختن محيطهاي آپارتماننشيني اصولي براي خانواده من بود. سه سال پيش به پيشنهاد پدرم تصميم گرفتيم محل زندگيمان را تغيير دهيم و به ناچار خانهمان را اجاره داده راهي خانهاي جديد شويم. يك آپارتمان نقلي سه طبقه كه برخلاف تصور ما و ظاهر آرامش نه تنها آرامشي نداشت بلكه همه در آن با هم درگير بودند؛ ما هم كه قرار بود در طبقه دوم ساكن شويم بدون آنكه بدانيم بين دو قوم، دو ملت، دو خط مقدم جنگ و دو خانواده به شدت ناسازگار اسير شدهايم!
همسايه طبقه اول خانم جعفري خانهدار است، برخلاف ظاهرش روح بسيار بزرگي دارد و برخلاف گفتههاي همسايه طبقه سوم زن بسيار فهميده و دلسوزي است كه من معتقدم بخشي از اين اخلاق خوبش به همان اصيل بودنش بازميگردد چون هنوز فضاي سادگي شهرستان و زادگاه سكونتش در رفتارش ديده ميشود. اما امان از طبقه بالا. . . همسايه طبقه بالايي ما خانوادههاي پرجمعيت، پر رفت و آمد با مهمانيهاي دم به ساعت و تعداد مدعوين بالا هستند.امان از روزهايي كه خانواده ميرزايي مهمان داشته و دارند! ساعت آمدن مهمانها را همه ميفهمند و زمان خداحافظي هم كه اغلب ساعت دو، سه نيمه شب است همه محل از خداحافظي و احوالپرسيشان با خبر ميشوند. با وجود همه رفتارهاي اشتباه اين خانواده ما دو خانواده بارها به هم گفتهايم كه رسم همسايگي مدارا كردن و تذكر دادن است اما كو گوش شنوا؟!
لطفاً در را آهسته ببنديد...
نمونه فاجعهآميز رفتارهاي اين خانواده خارج شدن صبح آنها از در اصلي ساختمان است. يك بار ساعت 6 و 30 دقيقه صبح تنها پسر خانواده به خودش اجازه ميدهد محكم در خروج را بكوبد و با زبان بيزباني به كل ساختمان اعلام كند كه «ايها الناس من دارم ميرم سركار پس شما هم بايد بيدار بشين!». تنها 40 دقيقه بعد مادر، دختر كوچك و دختر دوم خانواده را ميبرد مدرسه و سركار پس بايد منتظر باشيم تا سه بار در اصلي باز و با صداي بسيار مهيبي بسته شود!
ساعت 7 و 30 دقيقه صبح هم كه مادر از مأموريت محولهاش بازميگردد اوضاع به همان منوال است. البته از خروج ساعت هشت پدر خانواده هم نبايد غافل شد كه براي خودش سلسله مراتبي شگفت دارد!
اين روند و رفتارهاي غلط باعث شد كه يكي، دوبار دوستانه به آنها توضيح دهم كه ساعت كار اهالي اين ساختمان با هم متفاوت است و شما نبايد زمان خروجتان با محكم بستن در آسايش را از سايرين سلب كنيد.اما متأسفانه اين رفتارهاي غلط و آزار دهنده همچنان ادامه داشت و ديگر كار به جايي رسيده بود كه صداي همسايه پاييني هم درآمده بود. بارها با خودم فكر كردم كه براي رفع سردردهاي ميگرني مادرم و بيخوابيهاي خودم به آنها تذكر بدهم اما با خودم گفتم بهتر است درخواست مؤدبانهاي بنويسم و پشت در نصب كنم «لطفاً در را آهسته ببنديد» همين،اما از آنجا كه آدم غيرمنطقي تاب شنيدن هر حرفي را ندارد اين كاغذ بارها پشت در نصب شد و هر بار يكي از اعضاي خانواده اين كاغذ را كند و پاره كرد.
كذب 5 نفر كجا و حقيقت 10 نفر كجا!
نكته جالب و مهم در مورد اين خانواده اين است كه آنها تنها چند سال است كه به تهران آمدهاند و تا ما تلاش ميكنيم شرايط آپارتماننشيني را برايشان توضيح دهيم با يك مسافرت رفتن به شهرستان باز روز از نو ميشود و روزي از نو!
نمونه ديگري از مشكلات آنها به همين بهاي آب و گاز مربوط ميشود. اگرچه هزينه گاز بايد براساس زيربناي خانه محاسبه شوداما ما و ساكن طبقه اول از همان روز اول يك بخاري را در خانهمان روشن ميكنيم و چون كف خانههايمان موكت يا كفپوش است به راحتي خانه گرم ميشود. خانواده ميرزايي با جود آنكه هر سال زمستان دو يا سه بخاري گازسوز نصب ميكنند اما بهاي گاز را تقسيم بر سه واحد ميكنند!
در يك اقدام عجيب و غيرمترقبه امسال عيد و چند ماه بعد از آن يكدفعه يك عروس و يك داماد به اعضاي قبلي اين خانواده اضافه شد. تا اينجاي كار مشكلي نبود و همه چيز خوب بود اما مشكل بعد از اين اتفاق تازه خودش را نشان داد. چرا؟! توضيح ميدهم. با وجود آمدن مهمانهايي 24 ساعته به اسم عروس و داماد دوم و حتيآمدن دختر بزرگتر همراه كودك و همسرش از سيستان همچنان هزينه آب براي واحد سوم براساس همان پنج نفر قبل محاسبه ميشد و يكي نبود بگويد كه مصرف آب پنج نفر كجا و 10 نفر كجا؟! يكي نبود بگويد كجاي قانون مخصوص آپارتماننشيني نوشته شده كه به اسم پنج نفر ساكنين ثابت 10 نفر مهمان از آب با بهاي ثابت استفاده كنند؟
خوبي از حد بگذرد نادان خيال بد كند
پيش از آمدن ما به اين خانه راه پله اوضاع درست و حسابي نداشت و چون نظافت پلههاي موزائيكي سخت بود به همت مادر راه پله را موكت كرديم اما باز هم به پيشنهاد مادر براي بهتر شدن شرايط رنگ موكتها را از سبز لجني به كرم و قهوهاي تغيير داديم. بماند از اينكه نه تنها هيچ كس جز همسايه پاييني از اين اقدام تشكر نكرد حتي به خودشان زحمت ندادند كه بيايند بخشي از هزينه را تقبل كنند در صورتي كه براساس قوانين آپارتماننشيني هزينههاي قسمتهاي مشاع و مشترك ساختمان بايد بين واحدها تقسيم شود. باز هم ما مشكلي نداشتيم و ترجيح ميداديم مدارا كنيم و كاش با اين وجود از يك جارو كشيدن سطحي دريغ نميكردند! ماههاست كه نظافت راهپلهها تمام و كمال روي دوش دو واحد اول و دوم افتاده و كسي حتي خم به ابروي مباركش هم نميآورد كه اين مسير عبور خانواده پرجمعيت بالاست پس چرا فقط ما بايد آن را تميز كنيم؟! البته خودم هم فكرش را كردم كه نكند همسايههاي بالايي همان سنگ نوردي بلد هستند و از پلهها به طبقه بالا نميروند؟!
باز ما به همه اينها قانع بوديم و دم نميزديم تا اينكه يكي از محكم در بستنهاي صبح به لطف عروسي كردن و جداشدن پسر اين خانواده كم شد يعني ما حداقل تا ساعت 7 ميتوانستيم بيدغدغه استراحت كنيم.
فرهنگ آپارتماني كه هيچ، ادب اجتماعيام آرزوست
همين اتفاقها جاي شكر دارد چون فاجعههاي رفتاري اين خانواده بيش از آن چيزي است كه ميشود عنوان كرد چون اين رفتارها تنها بخشي از رفتارهاي ثابت و ماندگار اين خانواده است و صد البته كه رفتارهاي گذري و دور از ادب اجتماعي هم بسيار از سوي آنها ديده ميشود. همين چند روز پيش ساعت 6 و 30 دقيقه صبح وقتي هوا هنوز تاريك بود من تصميم گرفتم كه زودتر از هر روز سركار بيايم. كيفم را برداشتم، از در خانه خارج شدم، پلهها را پايين رفتم و تا آمدم كفش بپوشم متوجه شدم كه از بيرون خانه صداي ممتد بوق ماشين ميآيد. در را باز كردم و سعي كردم به راننده پژويي كه جلو در بود با اخم كردن نشان دهم كه رفتارش درست نيست و اين بوق زدن آن هم اين ساعت از صبح آزاردهنده است. با خودم گفتم حتماً متوجه نگاه من شده و ديگر اين كار را تكرار نميكند پس به داخل راهرو برگشتم كه يكدفعه متوجه شدم راننده دستش را محكم روي بوق ماشين گذاشته و بيخيال نميشود.
عصباني شدم چون به خيال خودم تمام تلاشم را كرده بودم كه دفعه قبلي با نگاهم به او بفهمانم كه رفتارش درست نيست پس اين بار معطل نكردم نصفه نيمه كفشم را پوشيم و خودم را به كنار ماشين رساندم. شيشه مه گرفته ماشين اجازه نميداد چهره راننده را ببينم پس با انگشت به شيشه زدم تا پايين بيايد. وقتي شيشه پايين آمد با كمال تعجب متوجه شدم اين راننده به شدت عصبي و از كوره در رفته پسر همسايه بالايي است! با تعجب نگاهش كردم و گفتم: آقا به ساعت نگاه كردهايد؟ الان هفت صبح است و اين بوق زدن اين ساعت درست نيست. پسر آقاي ميرزايي با قيافهاي حق به جانب و اخم كرده در جوابم گفت: خب با بابام كار دارم.
جواب از اين مسخرهتر در عمرم نشنيده بودم! پس رو كردم به او گفتم: فكر نميكنم آنقدر هوا سرد باشد كه نتوانيد از ماشين پياده شويد ضمناً آيفن منزل را براي اين مواقع گذاشتهاند. بهتر است كمي هم به فكر بيماري مادر من باشيد كه ميگرن دارند...
اين مكالمه چند دقيقهاي بيشتر طول نكشيد و صد البته كه من ميدانستم نه اين دفعه، آخرين باري است كه ما با ساكنان واحد بالايي به مشكل برميخوريم و نه آخرين باري خواهد بود كه من آداب و معاشرت زندگي اجتماعي و شهرنشيني را براي آنها توضيح ميدهم.
از سر و صداهاي نيمه شب و از ساعت دو گذشته هم صحبتي نميكنم چون واقعاً ديگر نسبت به رفتارهاي اين چنيني مستأصل شدهايم. اما يك سؤال مهم در مورد رفتارهاي اين خانواده هميشه در ذهن من وجود دارد و آن اينكه «چطور ميشود دو همسايه بارها و بارها، دوستانه مشكلات رفتاري را تذكر دهند اما طرف مقابل نه تنها عمل نكند بلكه ذرهاي هم به هشدارها توجه نكند؟» اصلاً مگر ميشود كسي در تهران زندگي كند و آداب معاشرت و زندگي اجتماعي را نداند؟!
در خاتمه ذكر حديثي ارزنده از اميرالمومنين علي (ع) روشنگر موضوع خواهد بود كه ميفرمايد: «همسايه بد بزرگترين زيانها و سختترين گرفتاريهاست».
خیلی عالی بود 
