اگر بر حسب اتفاق روزي مسافر اتوبوسي شده باشيد كه در مسير پارك سوار شهيد محلاتي تهران (اتوبان آهنگ) به ميدان هفت تير و بالعكس كار ميكند، حتماً رفتار راننده اين اتوبوس كه نامش آقاي «حسين احمدي» است، توجه شما را به خود جلب كرده است. چون او به استشهاد خيلي از دوستان، با بسياري از رانندگان اتوبوس شهري كه بعضاً با بداخلاقي، جايگاه رانندگان زحمتكش را تخريب ميكنند، فرق دارد. با اين شهروند و راننده با اخلاق كه حساسيت ويژهاي به درآمد طيب و طاهر و كسب نان حلال دارد، به گفتوگو نشستيم. توصيه ميكنيم كه حاصل اين گپوگفت را بخوانيد. شايد شما هم شهروند ديگري باشيد كه متأثر از اين گفتوگو، ازاين به بعد كسب حلال را سرلوحه كار خود قرار دهيد.
آقاي احمدي در ابتدا از سن و شغلتان بگوييد و بفرماييد كه چند سال در كارتان سابقه داريد؟
من راننده اتوبوسهاي شهري تهران هستم كه اين اتوبوسها تا حدي شخصي است و فقط تحت نظر شركت واحد كار ميكنيم و 56 سال زندگي كردهام و حدود 24 سال سابقه رانندگي اتوبوس دارم.
همه اين 24 سال روي اتوبوسهاي شهري كار كردهايد يا تجربه كار روي اتوبوسهاي بين شهري را هم داريد؟
نه. من چند سال اول روي اتوبوسهاي بين شهري كار ميكردم، اما بعد از آن به خاطر مواردي كه برايم اهميت داشت، به رانندگي اتوبوسهاي واحد و شهري روي آوردم.
در عوض آيا مشكلات كار در شهر براي يك راننده اتوبوس بيشتر نيست؟
چرا. اتفاقاً خيلي مشكل است و محدوديتها و مشكلات خاصي در كار رانندگي در شهر وجود دارد. مثلاً اينكه بايد راننده اتوبوس شهري از صبح تا شب با مسافر سر و كله بزند، در حالي كه در كار روي اتوبوسهاي بين شهري اين طور نيست و اعصاب رانندگان بيرون شهر راحتتر است.
اولين مشكل يا محدوديت براي شما به عنوان يك راننده اتوبوس شهري چيست؟
مشكل كه زياد است، اما يكي از اين مشكلات بحث كرايههايي است كه ما از دست مشتري ميگيريم. چون كرايه ما 450 تومان است اما از آن جايي كه 50 توماني به اندازه كافي در بين مردم نيست، ما درباز گرداندن مابقي كرايه مسافران، اكثراً دچار مشكل ميشويم و اين مشكل، مشكل من و يكي از مشكلات مهم همكاران من است كه در سطح شهر تهران مشغول جابهجايي مسافر هستند.
اما خيلي از همكاران شما اكثراً 50 تومان باقيمانده را پس نميدهند و از بابت نبود 50 توماني، حتي يك عذر خواهي خشك و خالي هم نميكنند. شما نميتوانيد مثل آنها نبود 50 توماني را بهانه كنيد و كرايه را روي 500 تومان گرد كنيد؟
نه. خدا نكند. بايد حق مسافر را درست و حسابي پرداخت كرد. 50 تومان كه هيچ، حتي يك تومان و يك ريال هم حق الناس است و بايد حق مردم را برگرداند.
با وجود كمبود 50 توماني، شما چطور با مسافرانتان حساب ميكنيد؟
خب ما به اندازه 10هزارتومان، سكه يا اسكناس 50 توماني را به قيمت 13 تا 14 هزار تومان تهيه ميكنيم. البته ناگفته نماند اين فكر كه بخشي از پول مردم ناحق برگردنم بماند هميشه آزارم ميداد و فقط به خاطر رفع اين فكر و دغدغهام به سراغ مراجع تقليد رفتم و از آنها در اين مورد سؤال پرسيدم. اين را از آن جهت گفتم تا متوجه اهميت اين مسئله براي من شويد.
همكاران شما در مورد باز پس دادن 50 تومانيهاي مابقي كرايه، چه نظري دارند و وقتي شما را ميبينند كه با اين حساسيت بقيه پول مسافرانتان را پس ميدهيد، چه ميگويند؟
بعضي اوقات كه من دنبال سكه يا اسكناس 50 توماني هستم به من ميخندند. هر چند بعضي اوقات هم دلشان ميسوزد و كمي پول خرد به من ميدهند.
خود شما در زندگي متأهليتان چقدر به روزي حلال اهميت ميدهيد؟
من هم تمام چيزهايي كه از والدينم آموختهام را به زندگي شخصيام منتقل كردهام. اما نقش خانم من در اين رابطه خيلي مهم بود. او خيلي به بحث حلال و حرام حساس است. همين بحث 50 توماني مابقي كرايهها را هم همسرم دنبال كرد. راستش من زماني كه كرايهها به 450 تومان افزايش يافت، در خانه گفتم كه 50 توماني گير نميآيد و من هم بايد همان 500 تومان را با مسافران حساب كنم، اما او اصرار كرد كه بايد اضافه كرايه مردم را پس بدهي. ما تنها يك پسر 14ساله داريم. او تا زماني كه شيرخواره بود، مادرش با وضو به او شير ميداد.
اولين كسي كه راه كسب لقمه و رزق و روزي حلال و زلال را به شما نشان داد، چه كسي بود؟
مرحوم پدرم و مرحومه مادر خدا بيامرزم ما را راهنمايي كرد و تشويقمان كردند كه قدم در اين راه بگذاريم و خودشان هم تا آخرين لحظه كه در قيد حيات بودند نان زحمت و رزق حلال بر سر سفرهمان گذاشتند. براي همين ما از همان وقت خيلي به لقمه حلال و حرام حساس بوديم.
آقاي احمدي نان و لقمه حلال چه ويژگيهايي دارد كه در لقمه حرام اين ويژگيها موجود نيست؟
نان و لقمه حلال روي كيفيت زندگي خيلي اثر ميگذارد. يكي از مهمترين چيزهايي كه در لقمه حلال وجود دارد، «بركت» است. بركتي كه در كسب و كارهايي آلوده به حق الناس و روزي حرام وجود ندارد. يكي ديگر اينكه نان حلال پر بركت است.
با توجه به اينكه خطرات زيادي مثل تصادف با موتورسيكلت يا با افراد پياده، رانندگان اتوبوس را تهديد ميكند، آيا كسب لقمه حلال تأثيري در دفع اين خطرات و بلايا دارد يا خير؟
بله حتماً. اين موارد خيلي براي من پيش آمده. يعني اين را ميخواهم بگويم كه لقمه حلال زندگي فرد حلال خور را بيمه ميكند.
يكي از رفتارهاي شما كه باعث شده ما براي اين گفتوگو به سراغتان بياييم ارزش قائل شدن شما براي بزرگترها و كهنسالان (بنا به گفته سايرين) بود. چرا آنقدر براي بزرگترها احترام ميگذاريد؟
بله، اتفاقاً همين چند روز پيش با توقف در يكي از ايستگاههاي محدوده ميدان بهارستان و پل چوبي متوجه شدم پيرمردي كه منتظر اتوبوس است چشمانش نميبيند. هرچه هم تلاش كردم متوجه مسير ما نشد. نگران بودم كه نكند براي بهتر شنيدن به كنار خيابان بيايد پس از مسافران عذرخواهي كردم، ترمز دستي را كشيدم رفتم پايين و برايش توضيح دادم مسير ما از كدام سمت است. پيرمرد باوجود آنكه ديد با ما هم مسير نيست، اما از روي محبتش من را بغل كرد، بوسيد و تشكر كرد. اگرچه من براي تشكر اين كار را نكرده بودم، اما مطمئنم ديدن اين رفتار و چنين عكسالعملي از سوي پيرمرد پيش چشم مسافران باعث تشويق آنها و اشاعه چنين رفتاري ميشود.