مانعتراشيهاي روسيه براي نرسيدن گاز ايران به اروپا و تلاش ايران براي به تحقق رسيدن اين مهم، كشورهاي ثالث را به برندگان رقابت گازي ايران و روسيه تبديل كرده است.
به گزارش «جوان» ايران و روسيه به عنوان اولين و دومين صاحبان ذخاير گاز دنيا شناخته ميشوند اما به لحاظ توليد و صادرات فاصله بسياري با هم دارند؛ همين اختلاف توليد و صادرات باعث شده است كرملين لقب «غول گازي جهان» را به خود اختصاص دهد. مصرف بالاي گاز در ايران، ضعف ديپلماسي، تلاش غرب و روسيه براي محدود نگه داشتن بازارهاي گاز ايران و مسائلي از اين دست منجر به عدم حضور ايران در بازارهاي گاز جهان شده است.
تلاش ايران براي فروش گاز به كشورهاي منطقه با توجه به افزايش توليد گاز طي دو سال آينده با «بازي خراب كني» مسكو روبهرو شده است اما برخي كشورهاي همسايه ايران و روسيه براي تأمين حداكثري منافع خود با ايران و روسيه بر سر ميز مذاكره مينشينند تا با دريافت بيشترين تخفيف و تسهيلات، براي هر متر مكعب گازي كه دريافت ميكنند پول كمتري پرداخت كنند.
به گفته مقامات ارمنستان، اين كشور براي واردات گاز روسيه به ازاي هر هزار متر مكعب 189 دلار تعيين ميكند در حالي كه ايران براي اين حجم گاز صادراتي، رقم 400 دلار را تعيين كرده است؛ پيشنهادي كه با مخالفت ارمنستان مواجه شده است.
وزير انرژي و منابع طبيعي ارمنستان با اشاره به تمايل كشورش براي خريد گاز از ايران گفت: ايران آماده فروش گاز به ارمنستان به قيمت ۴۰۰ دلار در هر يك هزار متر مكعب است اما ايروان اين رقم را نپذيرفته است.
آرمن موسيسيان، وزير انرژي و منابع طبيعي ارمنستان ديروز در پارلمان اين كشور گفت:ايران آماده فروش گاز به ارمنستان به قيمت 400 دلار در هر يك هزار متر مكعب است كه قرار شده است اين موضوع در نشستهايي بررسي شود.
وي افزود:«از سال 2012، زماني كه گاز پرم روسيه اعلام كرد كه قيمت گاز صادراتي به ارمنستان را افزايش ميدهد، من پنج ديدار با مقامات ايراني داشتهام، اما اين مذاكرات به دليل اينكه ايران اعلام كرده گاز خود را به قيمت 400 دلار به ارمنستان ميفروشد، بينتيجه بوده است. از آنجايي كه ما جايگزين ديگري نداشتيم، مجبور بوديم مذاكرات با طرف روس را ادامه بدهيم.»
وزير انرژي ارمنستان همچنين تأكيد كرد، گاز پرم روسيه ارمنستان را از مذاكره با ديگر تأمينكنندگان گاز منع نميكند.
وي ادامه داد:«ارمنستان هيچ تعهد حقوقي يا سياسياي براي اينكه صرفاً از گاز پرم گاز خريداري كند، ندارد. اگر كسي گاز ارزانتري را به ما پيشنهاد كند، يا ما عرضهكننده ارزانتري را بيابيم، آماده واردات آن گاز ارزان خواهيم بود.»
روسيه هم پس از آگاه شدن از جلسات محرمانه ايران و ارمنستان درباره واردات گاز، بلافاصله وارد عمل شد و تعرفه گمركي صادرات گاز به ارمنستان را صفر كرد.
ايروان براي قطع وابستگي انرژي خود به روسيه، خواهان تخفيف 75 درصدي گاز ايران شده است؛ رقم 100 دلار در ازاي هزار متر مكعب گاز!
اين رقم در شرايطي مطرح شده است كه به گزارش اداره آمار انرژي امريكا، ايران از ژوئيه 2011 الي ژوئن 2012 ميلادي گاز خود را به قيمت 505 دلار در برابر هر هزار متر مكعب به تركيه صادر كرده است و رقم پيشنهادي ايران براي صادرات گاز به ارمنستان منطقي است.
ايروان ادعا ميكند آنها 189 دلار بابت واردات هر هزار متر مكعب گاز به روسيه پرداخت ميكنند در حالي كه كرملين در اين باره سكوت پيشه كرده است؛ ناظران بر اين باورند چنين رقمي به هيچ عنوان واقعي نيست زيرا روسيه براي صادرات گاز به اوكراين كه همپيمان آن است نرخ 400 دلار را در نظرگرفته و بر اين باور است اين نرخ نيز از قيمتهاي روز پايينتر است.
به نظر ميرسد ارمنستان با بازارگرمي و سوءاستفاده از رقابت ايران و روسيه براي گسترش بازارهاي هدف خود، در پيامهايي به ايران خواهان كاهش قيمت شده است و از طرفي روسيه را براي اعطاي تسهيلات بيشتر تحريك ميكند.
از سوي ديگر ايران نيز با توجه به افزايش توليد گاز خود طي سالهاي آينده از امسال براي بازاريابي گاز و امضاي قراردادهاي صادراتي دست به كار شده است هرچند با ارائه تخفيف كه قاعدهاي مرسوم است.
ظرفيت توليد گاز شيرين جمهوري اسلامي ايران حدود 600 ميليون مترمكعب است كه در صورت راهاندازي پنج فاز قديمي تا سال 93 اين ظرفيت به حدود 780 ميليون مترمكعب و با بهرهبرداري از تمامي فازهاي پارس جنوبي و برخي از ميادين مستقل گازي همچون كيش، فرزاد، فروز بي و لاوان اين ظرفيت از مرز يك ميليارد و 400ميليون مترمكعب در روز عبور ميكند.
