حسن روحاني رئيسجمهوري اسلامي ايران در چهاردهمين همايش تجليل از پژوهشگران كشور با اشاره به جايگاه پژوهش، پژوهشي را ارزشمند دانست كه به نيازهاي كشور، مطالبات مردم و بهبود كيفيت زندگي جامعه منتهي شود.
به گزارش فارس، رئيسجمهور با مردود دانستن پژوهشها و تحقيقاتي كه منجر به اقداماتي مانند سلاحهاي كشتار جمعي ميشود، گفت: ملت ايران هيچ گاه سلاح كشتار جمعي را جزو منافع ملي خود نميداند و اين موضوع در دكترين دفاعي ما جايي ندارد.
روحاني افزود: اگر پژوهش خداي ناكرده منجر به دسترسي آسان مردم به مواد مخدر شود، قابل احترام است؟ اگر در كشور ما كه طبق فتواي مقام معظم رهبري استفاده و توليد سلاح هستهاي و بهرهبرداري از آن حرام است، پژوهشي منتهي به استفاده از اين سلاح شود، قابل احترام است؟ نه تنها ما از نظر عقلاني و منافع ملي به دنبال سلاح كشتار جمعي نيستيم بلكه در ديدگاهها و باورهاي ديني ملت ما نيز سلاح كشتار جمعي جايي ندارد و اين مسئله را جزو منافع ملي و دكترين دفاعي خود نميدانيم.
نتيجه پژوهش نيازمند بردباري جامعه است
روحاني نتيجه پژوهش را نيازمند بردباري جامعه دانست و اظهار داشت: ممكن است پژوهشگري به نتيجهاي برسد كه خوشايند اين و آن نباشد اما اگر در مسير تحليل به يافتهاي رسيد، آن يافته محصول پژوهش بوده و چون پژوهش مقدس است، محصول آن نيز بايد مورد احترام باشد.
وي ايجاد محيطي امن، مساعد و آزاد براي پژوهشگران را زمينه پيشرفت كشور دانست و اظهار داشت: علت اينكه ايران توانست به قلههاي پيشرفت دست يابد، اين بود كه از انديشه ديگران استفاده كرد ولي به ترجمه اكتفا نكرده و پس از چند قرن كتاب ايرانيان مورد استفاده ديگران قرار گرفت.
روحاني با بيان اينكه افتخار ما اين است كه در كنار دانشگاهها، پژوهشگاهها نيز برپا باشند، تصريح كرد: افتخار اين است كه همان قدر كه به دروس و واحدهاي درسي اهميت ميدهيم به رسالهها نيز توجه كنيم و رسالههاي كارشناسي ارشد و دكترا بايد جايگاه خود را پيدا كنند و آنچه براي تشويق دانشجويان لازم است، انجام شود.
رئيسجمهور افزود: در بحث پژوهش نهايت مقصد ما چاپ كتاب نيست بلكه پژوهش بايد به بهبود كيفيت علم بينجامد.
روحاني با بيان اينكه در هر جامعهاي پژوهش در سلسلهمراتب ارزشها و در چارچوب آنها بايد ديده شود، تأكيد كرد: مقصد عالي پژوهش پاسخگويي به مطالبات بحق مردم است نه يك حزب و گروه خاص و لذا از اينكه در گوشهاي ببينم كه برخي از تحقيقات براي يك گروه خاص انجام ميشود، خوشحال نميشوم.
ضرورت تحقيقات در زمينه بهرهوري آب و كاهش آلودگيها
روحاني اضافه كرد: ما امروز به تحقيقاتي نياز داريم كه بهرهوري در زمينه آب را بالا ببرد، البته ما امروز در شرايطي هستيم كه از لحاظ زيستمحيطي نيز مشكلاتي داريم، به همين دليل بايد پژوهشهايي انجام دهيم كه منجر به كاهش آلودگيها شود.
وي افزود: ما نياز به محيط، هوا و سرزمين سالم براي زيست و ادامه حيات داريم. ريزگردها امروز مشكل ماست و از اين مثالها صدها مثال ديگر وجود دارد كه نيازمند فناوري است.
روحاني ادامه داد: اگر معناي تكنولوژي و فناوري را توسعه دهيم و از بعد سختافزاري آن فاصله بگيريم، متوجه ميشويم كه در علوم انساني هم نيازمند فناوري و تكنولوژي هستيم. رئيسجمهور تأكيد كرد: ما نياز به طرحهاي كاربردي داريم كه ما را منتهي به اهداف مليمان كند. ما همچنين در زمينه مسائل اقتصادي، فرهنگي، سياست خارجي، امنيتي نيز به پژوهش و تحقيق نياز داريم.
روحاني تصريح كرد: دولت تدبير و اميد يكي از برنامههايش در بخش پژوهش آن است كه تقاضا را زياد كند. پژوهش يك عرضه است و اين عرضه زماني ارزشمند ميشود كه براي او تقاضا باشد.
تكاپوي بخش خصوصي در عرصه پژوهش
وي خاطرنشان كرد: اين تقاضا بايد از طرف بخش خصوصي هم شروع شود. وقتي كه بخش خصوصي ميبيند در سايه پژوهش به فناوري دست يافت و فناوري تجاري شده ميتواند كيفيت جنسش را بالا ببرد و قيمتش را پايين، آن وقت به دنبال مركز پژوهش و محقق ميدود و اينجاست كه پژوهش اول به فناوري و بعد به جامعه اتصال مييابد.
رئيسجمهور در ادامه سخنانش اظهار داشت: يك پژوهش نيز بايد انجام دهيم كه چگونه تقاضا را در بخش پژوهش بالا ببريم، دولت مصمم است اين تقاضا را بالا ببرد و مردم بايد دولت را در اين راستا مجبور كنند. وي افزود: دولت پاسخگو ناچار است براي عدمناكارآمدياش به مردم پاسخ دهد و براي كارآمد كردن خود راهي جز پژوهش نميشناسيم و اين پژوهش است كه بايد مديريت ما را كارآمد كند.
روحاني با بيان اينكه امروز در بخش اقتصاد صدها مسئله پيش رو داريم، گفت: معمولاً دولت به كارشناسان خود متكي است و گاهي هم برخي محققان از گوشه و كنار بر او نقد ميگيرند اما اين كافي نيست.
وي ادامه داد: ما در بخش اقتصاد، فرهنگ و مسائل اجتماعي نيازمند پژوهشگر آزاد و پژوهش دانشگاهها و دانشكدهها هستيم. ما نيازمنديم تا از تحقيق و پژوهش ديگران بهره ببريم.
شعار «ما ميتوانيم» شعار حقي است
روحاني ادامه داد: اگر بناست ما در يك پژوهش وارد شويم بايد توان و امكانات خودمان را هم مدنظر قرار دهيم. اين به معناي اين نيست كه در حوزههايي دانشمند ايراني نميتواند يا نخواهد توانست بلكه «ما ميتوانيم.» رئيسجمهور اظهار داشت: شعار ما ميتوانيم كه مقام معظم رهبري روي آن تأكيد دارند شعار بحقي است كه همه بايد پشت سر اين شعار حركت كنيم اما اين ما ميتوانيم بايد در چارچوب برنامه جامع و نقشه جامع پژوهش كشور باشد و الا در مسيري حركت ميكنيم كه دهها سال زمان نياز دارد به آن برسيم، در حالي كه در مسير ديگري با زمان كمتري به آن دست مييابيم.
رئيسجمهور در بخش ديگري از سخنانش تصريح كرد: تحقيقات مهم زمانبر هستند، پژوهش جهشي آني ظرف دو يا شش ماه نميتواند كارهاي بزرگ را انجام دهد و اين طبيعي است، در دانش هستهاي از روزي كه ما در اين مسير قدم برداشتيم، يعني از سال 1367 كه اولين بار بود يك سانتريفيوژ را ميديديم، همه تلاش ما اين بود كه چطور آن را كپي كنيم، امروز 25 سال از آن زمان گذشته، اين تحقيق و پژوهش و فناوري قدم به قدم پيش رفته و به جايي رسيدهايم كه شايد روز اول براي ما باوركردني نبود.
وي افزود: از آنجايي كه بنده از روز اول در موضوع فناوري هستهاي بنا به مسئوليتهاي مختلف حضور و نظارت داشتم و با انديشمندان و دانشمندان و اساتيد دانشگاه در اين زمينه در تماس بودم، وقتي ميخواستيم موضوع UCF اصفهان را دنبال كنيم، عدهاي از اساتيد دانشگاه پيش بنده آمدند و گفتند، اين كار امكانناپذير است اما امروز شاهديم كه امكانپذير شد و همه فناوريهايي كه بسيار سخت و پيچيده بود و به ظاهر امكانپذير نبود، امكانپذير شد.
جدايي فناوري هستهاي از ملت ايران امكانناپذير است
رئيسجمهور بر همين اساس يادآور شد: امروز ما يك كشوري هستيم در زمينه فناوري هستهاي و در غنيسازي اورانيوم به نقطهاي رسيدهايم كه رئيسجمهور امريكا به صراحت ميگويد گرفتن فناوري هستهاي از مردم ايران امكانناپذير است و شدني نيست، اين افتخار بزرگي براي كشور است، ما در يك فناوري ورود پيدا كرديم، مرحله به مرحله پيشرفت كرديم، به قلههايي دست يافتيم و آنها را بوميسازي كرديم كه جدايي اين فناوري از اين ملت بزرگ امكانناپذير است. وي در ادامه خاطر نشان كرد: ما در تحقيقات بزرگ و مهم نياز به زمان داريم، ما در زمينه فضايي كه پيشرفتهاي خوبي داشتهايم و شاهد اين پيشرفتها در روزهاي گذشته نيز بودهايم، گامهاي مهمي برداشتيم و اين قدمها را ادامه خواهيم داد، ما تشويق و تسهيل كار شركتهاي دانشبنيان كه اتفاقاً اين پژوهش و فناوري در كنار اين شركتها راحتتر به ثمر ميرسند را دنبال كرديم. شرايط براي كمك به اين بخش با ماههاي گذشته بسيار متفاوت است.
روحاني خاطر نشان كرد: ما در همه زمينهها قدمهاي لازم را براي پژوهش و از پژوهش به فناوري و در نهايت از فناوري به توليد ثروت و قدرت كه هدف ماست، برخواهيم داشت اما بايد در عين حال در اولويتبندي مسائل، آنچه توان و نياز ماست و جامعه مطالبه ميكند، طبق يك برنامه و مسير و راهكار دقيق پيش رويم، ما در بخش پژوهش نيازمند نظارت هستيم. بنده خودم ساليان دراز مسئول يك مركز پژوهشي بودم. پژوهش نياز به نظارت دارد و برخي از منابع مالي به نام پژوهش در گذشته اتلاف شده است و بخشهاي ديگري از پژوهش كه نياز به منابع براي تكميل داشتند، محروم ماندهاند.
رئيسجمهور خاطر نشان كرد: متأسفانه در اين وادي مقدس هم كه گاهي رانت وجود داشته است، ما بايد اين رانتها را از بين ببريم و به محصول نگاه كنيم، ما در بودجه امسال فرصت كافي براي اينگونه امور در بودجه نداشتيم، در سالهاي آينده اين كار را خواهيم كرد، بودجه ما بر مبناي محصول كار بايد تنظيم شود، ما بايد براي يك پژوهشكده، پژوهشگاه يا يك دانشگاه تا يك مدرسه در آينده بر مبناي محصول، منابع ملي و پول ملت را تخصيص دهيم و اين كار يك ضرورت است.
