پيش از پرداختن به موضوع اصلي مايلم به نكتهاي مرتبط اشاره كنم. اين روزها بسياري از مخاطبان و خوانندگان روزنامه يا حتي دوستان براي اينكه گزارش اعلامي رئيسجمهور را نقد ميكنيم، گلايه دارند و استدلالشان اين است كه چرا دولت قبلي را نقد و اشتباهاتش را منعكس نكردهايد. آيا بيتدبيري در هزينه كرد 750 ميليارد دلار گناه نيست كه اكنون گزارش عملكرد دولت را سياهنمايي ميدانيد؟
پاسخ به اين سؤال از سه وجه ضروري است.
نخست آنكه خوشحاليم بسياري از دوستان و مخاطبان تا پيش از اين مطالب اقتصادي روزنامه را نميخواندند اما چند وقتي است كه آن را مطالعه ميكنند زيرا نگاهي به مطالب قبلي طي سالهاي قبل نيز نشان خواهد داد كه كارهاي دولت نهم و دهم به دست تيغ تيز نقد سپرده شده است اما در عين حال وجدانمان را نيز زير پا نگذاشتهايم و عملكرد فعاليتهاي عمراني دولت نهم و دو سال اول دولت يازدهم را نيز انعكاس داديم. حتي در دو سال آخر با ملاحظه تحريمها يكي از اصليترين منتقدان دولت بودهايم. آنچنان كه اقدام دولت يازدهم در حل مشكل دارو و تلاش براي حل مناقشه هستهاي شايسته تقدير بوده و آن را انعكاس دادهايم.
دوم: اگرچه عمر دولت نهم و دهم به پايان رسيده اما بازبيني آنها ميتواند چراغ راه آينده باشد و از اشتباهات گذشته بايد درس گرفت نه آنكه در مقابل صداي مخالف، آن را سپر دانست يا از آن به عنوان توجيه كارهاي نكرده و بيبرنامگي استفاده كرد.
سوم: اصرار دولت بر ارائه گزارش 100 روزه حقي است كه خودايجاد كرده و سنگ محك گزارش 100 روزه بر اساس ادعاهاي مطرح شده و سخنان تبليغاتي دوران انتخابات بوده نه آنكه قضاوت درباره عملكرد را مقابل دولت قبلي قرار دهيم.
بنابراين انتقاد دوستان از رويه روزنامه و به خصوص در صفحه اقتصادي مانند اين مثال است كه ما ميگوييم براي معتاد سيگار هم خوب نيست و بايد براي ترك اعتياد برنامه داشت برخي مدعياند مصرف موادمخدر مضر است!
ما ميگوييم وابستگي دولت به درآمدهاي نفتي و تمام تمركز و نيروي دولت جديد روي حل معضلات اقتصادي از طريق حل مسائل بينالمللي راهكار اصلي نيست، دوستان معتقدند مصرف بيش از حد و اعتيادگونه دولت قبلي به نفت و وابسته شدن به درآمدهاي نفتي فاجعه است.
به نظر اختلافي در اين باره نيست اما در باطن اختلافي فاحش وجود دارد كه يكي اعتياد را فاجعه ميداند و معتقد است اي كاش قبلاً اينگونه نميشد اما يكي ميگويد حالا كه اين اتفاق ناميمون رخ داده از اين به بعد نبايد راه رفته قبلي را ادامه داد؟ بلكه بايد برنامه داشت و نبود سياستهاي اقتصادي را نبايد با پوپوليسم رسانهاي از ياد برد.
بيترديد اينكه دايم زانوي غم به بغل بگيريم و با بلندگوها و تريبونهايمان ذكر مصيبت اقتصادي را فرياد بزنيم و بگوييم گذشتهاي فاجعهبار داشتيم و بعد هم انتظار داشته باشيم غربيها مشكل اقتصادي ما را حل كنند، نتيجهاي جز عمقبخشي آنچه بر ما گذشته، پيش رو نخواهيم ديد. البته تغيير دولتها در تمام جهان روح تازهاي بر جامعه ميدمد و اميد تازهاي را در اقتصاد نويد ميدهد. آنچنان كه تجربه تغيير دولت در دوران سازندگي، دوران اصلاحات، دولت مهرورز و اكنون دولت جديد مؤيد اين ادعاست و حل مناقشه بين المللي مفيد است و بر انتظارات رواني تأثير دارد اما با توجه به اعتراف مسئولان اقتصادي و نظر قاطبه اقتصاددانان اثر حل مشكلات ما در عرصه بينالمللي، اثري سطحي دارد كه مشكلات ريشهاي آن را حل نميكند و ادامه بيبرنامگي و بيتوجهي به مشكلات واقعي و دروني اقتصاد همچنان در را روي همان پاشنه قديمي خواهد چرخاند.
لذا ماندن در گذشته و ديدن حل مشكلات اقتصادي با مذاكره خارجيها نميتواند تنها انتظار هميشگي مردم و كساني كه به دولت « اميد و اعتدال» رأي دادهاند، باشد. بلكه آنها ميخواهند به استناد آمارهاي همين دولت، نتايج راهكارهاي مسئولان را (كه تاكنون چندان خبري از آن نبوده و به سال بعد موكول شد) در مورد اشتغال، مبارزه با فساد، مقابله با تورم، جلوگيري رانتخواريها و بسيج سرمايهها براي توليد و اقتصاد و... بدانند. باور كنيد در اقتصاد ديكته نانوشته و بدون غلط بودن جواب نخواهد داد و بالاخره دير يا زود دولت با اين مطالبه مردم مواجه خواهد شد.
