رها آزاد | اگر خود شما مادر باشيد مطمئناً اين گفته من را تأييد ميكنيد. بگذاريد واضحتر بگويم دقت كردهايد اوايل ماه مهر كه مدرسهها تازه بازگشايي ميشود چقدر ميزان علاقه فرزندتان نسبت به مطالعه درسي و آزاد بالاست؟
به طور قطع شما هم متوجه شدهايد. كافي است چند ماه از زمان بازگشايي مدارس و شروع كلاسهاي دانشگاه سپري شود، ديگر خبري از شوق روزهاي اول مطالعه نيست، چرا؟!
از همه مهمتر اينكه ما بزرگترها هرچقدر تلاش كنيم براي اجبار يا تشويق بچهها به درس خواندن باز اين خود آنها هستند كه بايد تصميم نهايي و برنامهريزي لازم را براي زمانهايشان انجام دهند. اما سؤال مهم اينجاست كه چطور ميشود از يك نوجوان و جوان بيانگيزه نسبت به مطالعه خواست تا خودش براي مشكلش راهحل پيدا كند؟ براي رسيدن به جواب اين سؤال مهم به سراغ يك كارشناس آموزشي رفتيم. رؤيا براتي، كارشناس آموزشي است كه به سبب فعاليت خود در مدارس راهنمايي و دبيرستان پسرانه تجربههاي بسيار آموزندهاي از راهكارهاي جذب كودكان و نوجوانان به مطالعه درسي و آزاد دارد. آنچه در زير ميخوانيد گزيدهاي از تجربيات وي در اين زمينه است.
اولين قدم، مديريت زمان استبراساس تجربياتي كه در دوران كاريام در بين بچهها كسب كردهام ميدانم گرفتن نمره خوب براي كودكان و نوجوانان ما به هيچ وجه كار سادهاي نيست! در واقع بايد بگويم مشكل آنجاست كه بسياري از كودكان و نوجوانان ما روش درستي براي درس خواندن ندارند و به همين دليل وقتي نتيجه امتحانات را ميبينند ناراحت و نااميد ميشوند. نكته مهم در اين است كه مطالعه نيز مانند خيلي كارهاي ديگر آدابي دارد و اگر آنها را درست انجام دهيم نتيجه خوبي نيز دريافت خواهيم كرد. براي شروع بايد مديريت زمان را ياد بگيريد. مديريت زمان به ما كمك ميكند تا برنامهريزي دقيقي براي كارهايمان داشته باشيم. مديريت زمان، گام مهمي در دست يافتن به يك روش سودمند مطالعه است. شايد به دليل نداشتن تجربه در زمينه مديريت زمان در شروع كار كمي دچار استرس شويد، اما مهم نيست. با گذراندن هر مرحله، به تدريج اين استرس كم ميشود و رنگ ميبازد تا جايي كه به طور كامل از بين ميرود. تلاش كنيد، كمك بگيريد و زياد تمرين كنيد.
مديريت زمانتان را طرح مسئله كنيد
براي مديريت زمان بهتر است از مديريت زمانهاي يك روزه شروع كنيد. ميپرسيد چطور؟ ساده است، براي اولين قدم مديريت زمان يك روزه بايد سؤالهاي زير را در ذهنتان مرور كرده و تلاش كنيد پاسخي منطقي و حقيقي براي اين سؤالها پيدا كنيد.
مثلاً از خودتان بپرسيد «صبحها چه مدت طول ميكشد تا حاضر شوم؟ چه مدت بايد در يك جاي مشخص مطالعه كنم؟ چه موضوعاتي بيشتر مرا گيج ميكند؟ براي ايجاد انگيزه چه پاداشي براي خودم در نظر بگيرم؟ چه مدت بايد مطالعه كنم و چه مدت استراحت؟ و. . .».
در بين همه برنامههايي كه تهيه ميكنيد دقت داشته باشيد كه بدن بعد از هر پنج ساعت زمان فعاليت و مطالعه براي احياي انرژي از دست رفته خود نياز به استراحت دارد. وقتي پس از يك روز طولاني از مدرسه به خانه بر ميگرديد، بدن شما انرژياش را از دست داده است و نياز به استراحت دارد. پس قبل از انجام هر كاري قدري استراحت كنيد و غذا بخوريد تا بتوانيد دوباره شروع به كار كنيد. خطكش مطالعهتان را خودتان مقياس بزنيد! منظورم اين است كه بسته به تواناييتان در زمان مطالعه، خودتان مشخص كنيد كه در يك بازه زماني مشخص چقدر ميتوانيد مطالعه داشته باشيد. سعي كنيد در زمانهاي كوتاه بخش مشخصي را مطالعه كنيد و در اين فاصله به كار ديگري مشغول نشويد. براي خود پاداشي در نظر بگيريد. در واقع وقتي خودتان را پايبند و ملزم به رعايت قانوني ميكنيد كه خودتان نوشتهايد و در نهايت هم به خوبي از عهده مطالعهتان برميآييد ديگر وقت آن است كه خودتان براي خودتان هديه مشخص كنيد. اين هديه ميتواند مطالعه مجله مورد علاقهتان يا خوردن يك ميان وعده دوست داشتني باشد. از همه مهمتر اينكه براي تمام دروس و همه زمانهاي مطالعهتان يك روش مشخص انتخاب كرده و خود را ملزم به پيروي از آن روش مطالعهاي كنيد.
يك جاي دنج براي سنگر مطالعه انتخاب كنيددقت كرديد بعضي از ما فقط در يك مكان خاص ميتوانيم مطالعه كنيم و بالعكس در بين دوستانمان كساني هستند كه اتفاقاً برعكس ما در يك جاي مشخص نميتوانند مطالعه كنند و بايد هر روز جايشان را تغيير دهند؟ اگر جزو دسته اول هستيد بهتر است جايي را انتخاب كنيد كه كمتر در معرض رفت و آمد اهل خانه باشد و از طرفي وسايلي مثل عروسك و رايانه كمتر در آن بخش از خانه وجود داشته باشد.
اگر از دسته دوم هستيد تغيير مكان و زمان به بهبود و كيفيت مطالعه شما كمك ميكند. اين كار را هر هفته انجام دهيد. انعطافپذير و حساس باشيد و بهترين راه را انتخاب كنيد.
بدن شما مثل يك ساعت خودكار و منظم عمل ميكند يعني اگر بدنتان را طوري تنظيم كنيد كه رأس يك ساعت معين يك كار خاص انجام دهد مطمئن باشيد كه بعد از 10 روز بدنتان خود به خود در ساعت مشخص شما را به سمت كار تعيين شده هدايت ميكند.
شايد به همين دليل است كه كارشناسان آموزشي توصيه ميكنند هر شب زمان مشخصي را براي مطالعه در نظر بگيريد. برنامههايتان را روي تعدادي كارت بنويسيد تا هميشه همراهتان باشد يا روي يك تقويم ديواري بزرگ كه هميشه آن را ميبينيد يادداشت كنيد.
البته ميتوانيد اين برنامهها را به ليست يادآوريهاي تلفن همراهتان هم اضافه كنيد. اگر امكانش را داريد آنها را در كامپيوتر و در برنامههايي كه مخصوص برنامهريزي است تايپ كنيد تا در موعد مقرر به شما به صورت خودكار اعلام برنامه كند.
سه، دو، يك و حركت. . . براي اينكه بفهميم چه مقدار زمان لازم است تا مبحثي را تمام كنيم، زمان مطالعهتان را برآورد كنيد و هميشه چند دقيقه بيش از زماني كه نياز داريد در نظر بگيريد. وقتي آماده شديد و ميخواهيد شروع كنيد، تلويزيون را خاموش كنيد، موبايلتان را از دسترس خارج كنيد و حواستان را جمع كنيد. ذهنتان را از همه دغدغههاي غيردرسي و حتي غيرمطالعهاي پاك كرده و شروع كنيد. بعضيها ترجيح ميدهند با درسهاي آسانتر شروع كنند و بعضي ديگر با درسهاي مشكلتر و آسانها را براي ساعتهاي آخر مطالعه كه مغز انرژياش را از دست داده ميگذارند. اين به خود شما بستگي دارد كه كدام برايتان راحتتر است.
هميشه پيش از مطالعه چند برگه براي يادداشتبرداري از نكات مهم كناردستتان قرار دهيد. يادداشت نكات مهم، نوشتن سؤالات مهم و تست زدن به شما كمك ميكند تا مطالب را بهتر و بيشتر به خاطر بسپاريد.
هدف اصلي مديريت زمان بايد توازن در كار باشد. اگر برنامهريزيتان هوشمندانه باشد، هم براي مطالعه وقت كافي داريد و هم براي تفريح.
