در فاصله يك روز مانده به دور جديد مذاكرات هستهاي در ژنو، غبار ترديد و شرط فضاي ذهني و گفتوگوي مقامات سياسي طرفين مذاكره را از مسير توافق و خوشبيني منحرف كرده است.
به گزارش «جوان»، 11 روز از دور قبلي مذاكرات ژنو گذشته است. 11 روزي كه در افت و خيز مثبت و منفي نظرات مقامات سياسي دو طرف مذاكرهكننده گذشت. منشا اين موضعگيريها زير ميز زدن فرانسه در مذاكرات دور قبل بود. در اين مدت هم اگرچه برخي مقامات امريكايي با اظهارنظرهايي مبني بر اينكه «توافق با ايران نزديك است» تنور مذكرات را همچنان گرم نگه دارند، اما سفر فرانسوا اولاند و لوران فابيوس، رئيسجمهور و وزير امورخارجه فرانسه به سرزمينهاي اشغالي براي خوش خدمتي بيش از پيش به صهيونيستها، چشماندازي خاكستري از مذاكرات فردا در ژنو را به تصوير ميكشد. اين در حالي است كه امريكا، روسيه، آلمان و ايران خوشبينيهايي به مذاكرات ابراز كردهاند.
فشار و اصرار مقامات صهيونيستي براي پيشبرد اهداف شان در مذاكرات هستهاي به واسطه فرانسه در اين 11 روز شدت گرفته به طوري كه فرانسه در اين امر نسبت به امريكا پيش افتاده است. در همين راستا فرانسويها شروطي را براي ادامه مذاكرات مطرح كردهاند كه ممكن است مذاكرات روز چهارشنبه ژنو را نيز با چالش روبرو كند. شروطي كه با تأييد ضمني امريكا نيز همراه بوده است. برخي اين بازي فرانسه در كنار گوشه كنايههاي امريكا را بازي پليس خوب و پليس بد تلقي ميكنند. بازگشت ديپلماتهاي 1+5 پس از دور قبلي به مذاكرات به پايتختهايشان و فشار لابي صهيونيستي بيشترين سهم در تغيير نظرات آنها طي 11 روز اخير را داشته است. سختتر كردن شرايط براي ايران مانند توقف كامل رآكتور آب سنگين اراك شاهد اين ماجراست.
شروط غير قابل پذيرش
اولاند كه روز يكشنبه ۱۷ نوامبر در يك كنفرانس خبري مشترك با بنيامين نتانياهو، نخست وزير اسرائيل صحبت ميكرد، گفت: «من از يك توافق مقدماتي حمايت ميكنم ولي (اين توافق) بايد بر اساس چهار نكته باشد. » او گفت: «خواسته اول: ايران بدون معطلي تمام تاسيسات اتمي خود را تحت نظارت بينالمللي قرار دهد. نكته دوم، غنيسازي اورانيوم ۲۰ درصد را متوقف كند. سوم، ذخاير اورانيوم غنيسازي شده را كاهش دهد و در نهايت، ساخت راكتور (آب سنگين) اراك را متوقف كند. » او گفته است: «تا موقعي كه مطمئن نشويم ايران تصميم گرفته است كه برنامه ساخت جنگافزار هستهاي خود را تعطيل كند همه تحريمها و تعقيب مطالبات خود را ادامه ميدهيم. » اين در حالي است كه نخست وزير رژيم صهيونيستي از «نگراني بسيار زياد» خود درباره احتمال توافق هستهاي ايران و گروه 1+5 خبر داد. به گزارش العالم، «بنيامين نتانياهو» شامگاه يكشنبه پس از ديدار با «فرانسوا اولاند» رئيسجمهور فرانسه به خبرنگاران گفت: «من بسيار نگران هستم كه اين توافقنامه امضا شود. با يك حركت قلم تحريمهاي ايران كم ميشود و در مقابل ايران عملاً هيچ چيزي ارائه نكرده است.» اما خبرگزاري رسمي جمهوري اسلامي به نقل از محمد حسن آصفري، يك عضو كميسيون امنيت ملي و سياست خارجي مجلس گفته است كه ايران تعليق غنيسازي اورانيوم و تعطيلي هيچكدام از سايتهاي اتمي را در دستور كار خود ندارد.
ايران اما شروطي دارد كه طبق آنها به مذاكرات ادامه ميدهد. منابع مطلع ميگويند كه تيم مذاكره كننده ايراني در مذاكرات ژنو، توقف هيچ فعاليتي را به صورت دائمي قبول نخواهد كرد، با انتقال مواد هستهاي به خارج از مرزهاي ايران موافقت نميكند، بر به رسميت شناخته شدن حق غنيسازي ايران در روند مذاكرات تأكيد خواهد نمود و بر حفظ وضعيت كنوني تاسيسات غنيسازي در نطنز اصرار خواهد كرد. از سوي ديگر، منابع آگاه فرانسوي در مصاحبه با روزنامه «الحيات» چاپ لندن اظهار داشتند: حصول توافق درمذاكرات ژنو منجر به لغو تحريمهاي اروپايي عليه ايران كه دربين آنها مواد شيميايي وجود دارد، ميشود. اين منابع آگاه با بيان اينكه اين لغو تحريمها شامل تحريمهاي اساسي مرتبط به نفت نميشود، اظهار داشتند: در صورت توافق بين تهران وغرب در ژنو امكان پايان دادن به بلوكه ماندن اموال ايران در كشورهاي اروپايي از سوي واشنگتن وجود دارد. در اين ميان وزير اقتصاد رژيم صهيونيستي نيز در گفتوگو با هاآرتص نسبت به مذاكرات 1+5 با ايران انتقاد كرد و گفت كه نيروي هوايي اسرائيل آماده مقابله احتمالي نظامي با ايران است.
حساسيت امريكايي
يك روزنامه امريكايي در گزارشي تأكيد كرد: حال كه در آستانه مذاكرات ايران و 1+5 قرار داريم، تصويب تحريمهاي جديد عليه ايران در اين برهه از زمان ميتواند مذاكرات حساس بين ايران و 1+5 را تضعيف كند. به گزارش روزنامه امريكايي «لسآنجلستايمز»، گروهي از اعضاي مجلس نمايندگان امريكا در تلاش براي ترغيب سنا براي تصويب تحريمهاي جديد عليه ايران هستند و اين در حالي است كه ايران و 1+5 (امريكا، انگليس، فرانسه، روسيه، چين به علاوه آلمان) قرار است روز چهارشنبه هفته جاري درباره توافق هستهاي در «ژنو» ديدار كنند. اعضاي مجلس نمايندگان امريكا بر اين باورند، از آنجايي كه تحريمهاي كنوني ايران را به ميز مذاكره آورده است، تهديد به تقويت تحريمها ميتواند ايران را وادار كند كه آرزوهاي خود در زمينه هستهاي را كنار بگذارد. لسآنجلس تايمز ادامه داد كه خواه اين طرح به تصويب برسد يا نرسد، اين تهديد وجود دارد كه ايران برنامه هستهاي خود را كنار نگذارد. مسئله اينجاست كه تعجيل در تصويب تحريمهاي جديد عليه ايران در اين برهه از زمان ميتواند مذاكرات حساس بين ايران و 1+5 را تضعيف كند.