اولين نشانههاي شروع مرحله سخت مذاكرات ايران و 1+5 با موضعگيري روساي تيمهاي مذاكره كننده ايران و امريكا خودنمايي كرد. وندي شرمن رئيس تيم مذاكرهكننده امريكايي در گفت و گو با شبكه هفت تلويزيون اسرائيل گفته كه واشنگتن هيچ پيشنهادي براي كاهش تحريمهاي ايران ارائه نكرده است. عباس عراقچي سرپرست تيم مذاكرهكننده ايران هم در واكنشي غيرمستقيم به سخنان او تأكيد كرد كه هرگونه راهحلي كه متضمن لغو تحريمها نباشد، مورد پذيرش ما نيست. »
به گزارش «جوان»، وندي شرمن رئيس تيم مذاكرهكننده امريكا در اولين اظهارنظر بعد از مذاكرات كارشناسي ايران با 1+5 كه هيچ اطلاعاتي درمورد محتوا و موضوعات مطرح شده در آن منتشر نشده، گزارشها در مورد پيشنهاد واشنگتن به ايران در مورد لغو برخي تحريمهاي يك جانبه را رد كرد. او كه با شبكه هفت تلويزيون رژيم صهيونيستي صحبت كرده و مشروح آن ديروز پخش شد، گفت: «ما هيچ پيشنهادي در مورد كاهش تحريمها عليه ايران ارائه ندادهايم و نميخواهيم هيچ يك از تحريمها را برداريم. »
او همچنين گفت كه در مذاكرات هستهاي آتي كه قرار است در شهر ژنو در سوئيس برگزار شود، امريكا، منافع امنيتي اسرائيل را ناديده نخواهد گرفت. اين اولين باري نيست كه مقامهاي امريكايي بر لغو نشدن تحريمهاي ايران تأكيد ميكنند. شرمن يك ماه قبل هم طي جلسهاي در كميته روابط خارجي سناي امريكا گفته بود كه تحريمهاي اصلي بايد تا زماني كه ايران به تمام نگرانيهاي امريكا در مورد برنامه هستهاياش پاسخ بدهد، باقي بمانند. وي در همان جلسه تأكيد كرده بود كه احتمال دارد امريكا برخي از تحريمهاي كوتاه مدت را در عوض كاهش سطح غنيسازي اورانيوم توسط ايران و روشنسازي درباره برنامه هستهاي توسط اين كشور بردارد.
حالا با گذشت يك ماه از سخنان شرمن در كميته روابط خارجي سنا و در حالي كه كارشناسان ايران و 1+5 دو روز مذاكره فشرده را در ژنو انجام دادهاند، اولين نشانههاي ورود مذاكرات به مرحله دشوارتر در حال نمايان شدن است. مقامهاي ايراني، تا كنون از موضعگيري در مورد اظهارات مقامهاي امريكايي اجتناب كردهاند، ولي عباس عراقچي معاون محمد جواد ظريف ديروز به سخنان شرمن واكنشي غيرمستقيم نشان داد و در گفت و گو با ايسنا گفت: « هرگونه راهحلي كه متضمن لغو تحريمها نباشد، مورد پذيرش ما نيست. البته عراقچي هم اين سخنان شرمن در مورد ارائه نشدن پيشنهاد براي لغو تحريمها را تأييد كرد و گفت «هنوز هيچ پيشنهادي به ايران براي لغو تحريمها داده نشده است. » وي درباره فضاي مذاكرات كارشناسي ژنو طي روزهاي 8 و 9 آبان ماه گفت: « در طول مذاكرات انجام شده در ژنو و مذاكرات كارشناسي ميان ايران و 1+5 در وين، صرفاً قابليتها و امكانات هر طرف در جريان مذاكرات بحث و بررسي شد و هنوز هيچ توافقي درباره اين موضوعات بين دو طرف حاصل نشده است.»
امريكا زير ميز ميزند؟
منابع نزديك به تيمهاي مذاكره كننده در تهران و واشنگتن حدس ميزنند كه دور بعدي مذاكرات ايران با 1+5 در شرايطي كه نمايندگان سناي امريكا بر تصويب لايحه جديد تحريمهاي ايران اصرار دارند، شاهد بروز اولين دشواريها در فرآيند جديد مذاكرات خواهد بود. پيش از دور اول مذاكرات ژنو، ديپلماتهاي بلندپايه در تهران ضمن معرفي كليات و چارچوب طرح پيشنهادي ايران، تأكيد كردند كه تهران اصرار دارد كه تحريمها در طول مذاكرات افزايش پيدا نكند. يك ديپلمات بلندپايه ايراني در پاسخ به خبرنگار «جوان» گفته بود كه در طول مذاكراتي كه ممكن است تا يك سال طول بكشد، «بيشتر نشدن تحريم مفروض طرح پيشنهادي ايران است.» در حالي كه دولت اوباما ميگويد تلاش دارد از تصويب تحريمهاي جديد در كنگره جلوگيري كند، ناظران حدس ميزنند تصويب هرگونه تحريم جديد، خللي جدي در فرآيند مذاكرات خواهد بود. يك منبع نزديك به تيم مذاكرهكننده ايراني تصويب لايحه جديد را «زدن تلويحي زير ميز مذاكره» توصيف كرد. با اين حال، جدي شدن بحثهاي سنا در مورد تصويب تحريمهاي جديد باعث شده كه برخي منتقدين در تهران، تأكيد بيش از اندازه كاخ سفيد بر جلوگيري از تحريمهاي جديد را انحراف افكار عمومي از موضوع اصلي، يعني كاهش گام به گام تحريمها در فرآيند مذاكرات قلمداد كنند. برخي ديگر با نگاهي خوشبيانهتر، تأييد ميكنند كه احتمالاً بخشهايي از دولت اوباما به دنبال كاهش تحريمها است، ولي دست كم اوباما و اين تيم توانايي چنين كاري را ندارند. موضعگيريهاي اخير سناتورها در مورد لزوم تصويب لايحه جديد همزمان با مذاكرات، چنين گماني را بيش از پيش تقويت كرده است. از طرف ديگر، با وجود جلسه محرمانه هفته قبل چهار گروه لابي يهودي با اوباما در كاخ سفيد و تأكيد آنها بر اينكه «تا 60 روز براي اعمال تحريمهاي جديد، در كنگره لابي نخواهند كرد»، لابي آيپك شنبه شب با صدور بيانيهاي اعلام كرد «به هيچ وجه توقفي، تعويق يا فرصت دادني در تلاشهايمان نخواهيم داشت.» مايكل كاسن - رئيس كميته روابط عمومي سازمان امريكا - اسرائيل در خصوص بيانيه سازمان با بيان اينكه آيپك از تلاشهاي ديپلماتيك براي پايان دادن به برنامه هستهاي ايران حمايت ميكند مدعي شد كه گفتوگوهاي ديپلماتيك به دليل تحريمهاي شديدي كه توسط كنگره تصويب و توسط دولت اعمال شده، ميسر شده است. تا زماني كه ايران برنامه غنيسازي خود را تعليق كند، تحريمهاي مضاعف براي موفقيت ديپلماسي حياتي است.
