در ماههاي اخير دو خانواده از خويشاوندان من صاحب فرزند شدهاند. هر دوي آنها به سبب تنگدستي به بيمارستانهاي خيريه و زايمان طبيعي پناه برده و دچار چنان مصايبي شدند و آزاري ديدند كه شرحش مثنوي هفتاد مني ميشود و آن هم پر از آب چشم! بايد گير بيفتيد تا دريابيد در اين بيمارستانها چه رفتارهايي با قشر كم درآمد مملكت كه به آنها پناه آوردهاند ميشود. از رفتار توهينآميز و همواره طلبكارانه خدمه تا برخورد با بيمار شبيه يك موجود مزاحم و ... البته بيشك نميتوان حكم كلي داد و همه اين مراكز درماني را به يك چوب راند، اما در دو مورد مجزا كه من شاهد بودم به راستي رفتارها رقتآور و بسيار تحقيرآميز و بيمسئولانه بود. در يكي از موارد، خدمه كارشان را درست انجام نداده بودند و پس از وضع حمل، مادر دچار عوارض وخيمي شده بود كه چند برابر هزينه آن بيمارستان خيريه خرج روي دستش گذاشت.
جالب آنكه همكاران معالج بيمار در حضور ما تأييد ميكردند مشكل از بيمسئوليتي پرستاران و ارباب اتاق عمل بوده، اما حاضر نبودند همين را مكتوب كنند تا اين خانواده تنگدست لااقل هزينههايي را كه از سر به هوايي آن جماعت براي درمانهاي بعدي پرداخته از بيمارستان طلب كند. درد و گرفتاري و عذاب و دردسرهاي بعدي بماند. ميگفتند به هر حال آنها هم همكار ما هستند و ما نميتوانيم چنين كاري بكنيم و ...
با تمام اين احوال تصور نكنيد زايمان در اين بيمارستانها رايگان است. خير آنها هم نرخهاي خودشان را دارند كه هر روز هم بالاتر ميرود، اما بديهي است نسبت به مراكز درماني خصوصي و حتي شايد دولتي مشابه، نرخهاي مناسبتري براي قشر كم درآمد مملكت دارند، به ويژه آنها كه دستشان به هيچ بيمهاي بند نيست. آنها به ناچار پناه ميآورند به چنين مراكزي و بسياري از خدمه و مسئولان آنجا هم كه از ناگزيري باخبرند، به خود اجازه ميدهند هر رفتاري كه دلشان خواست در قبال آنها مرتكب شوند.
بگذريم مرادم از اين نوشته آن بود كه يادآوري كنم وقتي شعار ازدياد نسل و افزايش باروري ميدهيم بديهي است بايد مقدمات آن را هم فراهم كنيم. در هر دو مورد خانوادههايي كه ذكرشان رفت، با آنكه جوانند و صاحب اولين فرزند شدهاند، از داشتن فرزند ديگر توبه كرده و ميگويند اگر متوجه اين عواقب بودند، مرتكب همين اولي هم نميشدند. البته همه چيز به بيمارستان و آنچه آمد ختم نميشود. تأمين هزينههاي سنگين براي نوزادان و پس از آن هزينههاي كمرشكن بعدي از تهيه زندگي معمولي – با استاندارد كودكان امروز – تا آموزش و ... براي خانوادههاي تهيدست كه هدف نخست سياست افزايش جمعيت و پيشگيري از تحديد نسل به شمار مي روند با روند فعلي غيرممكن است.
در تمام دنيا ممالكي كه اتباعشان را به داشتن فرزند بيشتر تشويق ميكنند، ابتدا موانع را برميدارند مثلاً در بلژيك در قدم اول زايمان رايگان شد، سپس در ازاي هر فرزند مبالغي از 300 تا 500 يورو ماهانه براي مدتي طولاني به زوجها داده ميشود و دهها تسهيلات تشويقي ديگر. حالا آن را مقايسه كنيد با اوضاع زوجهاي جوان و تهيدست از همين قدم اول و بيمارستانهايي كه ذكرشان رفت، چنين بلاهايي بر سرشان ميآيد. به راستي اگر بناست اين سياست عقيم نماند براي اجراي عملي آن بايد ابزار تشويقي مناسبي انديشيد كه زايمان رايگان و البته با امكانات استاندارد و احترام لازم به زوجها اولين آن است.
