بي صدا به سراغمان ميآيد به همين خاطر هم اسمش را گذاشتهاند «بيماري خاموش»، اما زماني ميآيد كه سبد تغذيه از مواد مفيدي همچون لبنيات خالي شده باشد. فرقي نميكند كم شدن 14 درصدي مصرف مواد لبني در كشور به حذف يارانه شير ربط دارد يا نه، مهم اين است كه به گفته مدير كل دفتر بهبود تغذيه وزارت بهداشت با اين كاهش مصرف لبنيات، سن پوكي استخوان به زير ۳۰ سال رسيده است.
گرانيها به ويژه گراني مواد غذايي نخستين اثرش را روي سلامت مردم ميگذارد چراكه با كاهش قدرت خريد، سبد غذايي از مواد مفيدي همچون لبنيات و پروتئينها خالي ميماند و بنا به تأكيد ايرج خسرونيا، رئيس انجمن متخصصان داخلي، همين موضوع مقدمهاي است براي بروز بسياري از بيماريها و سبب شده است اگر روزگاري پدر بزرگ و مادربزرگ از پا درد و كمر درد ناله ميكردند حالا 30 سالهها و حتي جوانتر از 30 سالهها هم بدون چشيدن سرد و گرم روزگار پوكي استخوان را تجربه كنند.
قهر كلسيم با استخوانهاي ايرانيان
شما چقدر شير يا ديگر محصولات لبني را مصرف ميكنيد؟ كاهش مصرف لبنيات موضوعي است كه خود ما هم تجربه كردهايم در حالي كه اين ماده غذايي يكي از ضروريترين مواد براي سلامتي بدن است. خسرو نيا در گفتوگو با «جوان» درباره نقش لبنيات در سلامتي تأكيد ميكند: پوكي و تضعيف استخوان با كاهش مصرف شير و ديگر مواد لبني اثبات شده است و در كشورهايي كه سرانه صرف لبنيات بالاست با افراد سالمتر و قد بلندتر مواجه ميشويم در حالي كه به دليل افزايش قيمتها در كشورمان روز به روز از ميزان مصرف شير و لبنيات كاسته ميشود و اين سبب خواهد شد بيماري و مرگ خاموش ناشي از پوكي استخوان به سراغ ما بيايد. به گفته زهرا عبداللهي، مدير كل دفتر بهبود تغذيه وزارت بهداشت سرانه مصرف شير و مواد لبني در كشور پايين است و بررسيهاي اين دفتر در سال 80 نشان ميدهد كه 90 درصد خانوادههاي كشور با كمبود كلسيم مواجه هستند و اين آمار با توجه به كاهش 14 درصدي خريد شير و مواد لبني بعد از حذف يارانه آنها، احتمال ميرود اين رقم به طور معناداري افزايش داشته باشد. بنا به تأكيد وي اكنون كاهش تراكم استخواني در كشور ما در سنين پايين اتفاق ميافتد. در حالي كه پوكي استخوان بايد در ميانسالي بروز كند در كشور ما در سنين زير 30 سال مشاهده ميشود.
زنان بيشتر از مردان پوك ميشوند
خسرو نيا نيز از افزايش شيوع 55 درصدي كمبود كلسيم و ويتامين D در زنان نسبت به مردان خبر ميدهد. به باور اين پزشك متخصص كاهش مصرف شير و لبنيات حتي در ميان روستاييان كه روزي خودشان توليد كننده فراوردههاي لبني بودهاند نيز مشهود است. به گفته رئيس انجمن جراحان ارتوپدي كشور پوكي استخوان در كودكان و نوجوانان به دليل نبود نور كافي و تغذيه نامناسب ايجاد ميشود و به صورت راشيتيسم و نرمي استخوان بروز ميكند. وي با تأكيد بر اينكه پوكي استخوان در زنان بيش از مردان است، گفت: پوكي استخوان بيشتر در لگن، مچ دست، ابتداي استخوان ران و ستون فقرات ايجاد ميشود و با كوچكترين عارضه و حتي بدون وارد شدن ضربه باعث شكستگي ميشود. مدير كل دفتر بهبود تغذيه وزارت بهداشت به مشكلات ناشي از پوكي استخوان اشاره كرد و افزود: افراد با كوچكترين ضربه ساده يا خود به خود دچار شكستگي در نواحي مختلف بدن ميشوند كه بار مالي زيادي بابت در خانه ماندن، هزينه درمان و مراقبت را به خانواده و جامعه تحميل ميكنند.
بيماريهاي ديگري كه در راه است
بيماريهاي ناشي از كم بار شدن سبد تغذيه در كشورمان اما به پوكي استخوان محدود نميشود همچنانكه خوراكيهايي كه مصرفشان به دليل قيمتشان پايين آمده فقط شامل لبنيات نيست و گوشت و مرغ و به طور كلي گروه پروتئينها نيز در سفرههاي مردم به ميزان توصيه شده وجود ندارد. خسرو نيا با اشاره به آثار كاهش مصرف پروتئينها در كشور تصريح ميكند: كاهش مصرف پروتئين موجب سوءتغذيه و تضعيف سيستم ايمني بدن ميشود. خسرونيا اما در پاسخ به اين سؤال كه چه موادي را ميتوان جايگزين اين خوراكيها كرد، تأكيد ميكند:لبنيات و پروتئينها جايگزين ندارند.