تركيه يك قرارداد ساخت موشك با برد بالا و پدافند موشكي با چين امضا كرد. اين خبر از يكسو نشان ميدهد آنكارا در سياست خارجي خود در حال رسيدن به اين درك است كه چين امروز با چين ايام گذشته فرق دارد، اگر چه هنوز به لحاظ نظامي و تكنولوژي مدرن نيازمند كار زيادي است اما مهم اين است كه مركزيت قدرت در جهان در حال چرخشهاي گام به گام است.
خبر امضاي اين قرارداد را «بولنت آرنيچ»، معاون نخستوزير و سخنگوي دولت تركيه داده است. شركت صادرات- واردات ماشينآلات دقيق چين قرار است اين سامانه دفاع موشكي را در اختيار تركيه قرار دهد. چين مدتها است كه همچون روسيه به دنبال مدرنسازي ارتش و تجهيزات نظامي است؛ مسئلهاي كه براي امريكا حساسيت ايجاد كرده است. واشنگتن علاقهاي ندارد كه صنعت نظامي چين همچون اقتصادش همه دنيا را به خود معطوف كند. به همين دليل نسبت به اين قرارداد واكنش نشان داده است. به خصوص كه تركيه عضو ناتو و متحد منطقهاي امريكا است. چنين قراردادي حتي ميتواند رابطه نظامي واشنگتن – آنكارا را با مشكل مواجه كند. آيا ميتوان انتظار داشت در آينده ديگر اعضاي ناتو نيز براي تجهيز صنعت نظامي خود به سمت چين گرايش پيدا كنند يا در بلندمدت ميتوان انتظار داشت ناتو مجهز به تسليحات چيني يا روسي شود؟! روزنامه حريت در اين باره نوشت: سازمان پيمان آتلانتيك شمالي (ناتو) نسبت به خريد سامانه دفاع موشكي تركيه و چين ابراز نگراني كرده است. در بحبوحه تحولات مصر ناتو توانست سامانه موشكي خود را در بخش جنوبي خاك تركيه مستقر كند. روزنامه حريت نوشت: مقامات ناتو هماهنگي سامانههاي دفاعي ناتو را كه در تركيه مستقر است با سامانههاي چيني غيرممكن دانسته و اعلام كردهاند كه سامانههايي هم كه قرار است از سوي چين و تركيه به طور مشترك توليد شود بعد از توليد قابل متناسب ساختن با استانداردهاي ناتو نخواهند بود.
شايد با اين چشمانداز «ژن پساكي»، سخنگوي وزارت امور خارجه امريكا گفته است كه واشنگتن مراتب نگراني خود را از قصد دولت تركيه براي انعقاد قرارداد همكاري با شركت صادرات- واردات ماشينآلات دقيق چين ابراز داشته است و سامانه دفاع موشكي ساخت اين شركت با سامانهها يا توانمنديهاي دفاعي سازمان پيمان آتلانتيك شمالي (ناتو) هماهنگي ندارد. وي افزود: بحث و گفتوگو اين درباره با تركها ادامه خواهد يافت.
مسئله وقتي حساستر ميشود كه اين قرارداد با تصميم شوراي اجرايي صنايع دفاع تركيه بوده كه رياست آن را رجب طيب اردوغان در اختيار دارد. مسئله حساستر اينكه شركت چيني به اتهام فروش سلاح به ايران و پاكستان با تحريمهاي امريكا روبهروست و هيچ شخص حقيقي يا حقوقي در امريكا حق معامله با آن را ندارد. شوراي اجرايي صنايع دفاع تركيه تأكيد كرده است: شركت صادرات- واردات ماشينآلات دقيق چين را انتخاب كرده است زيرا كمترين قيمت را پيشنهاد كرد و آنكارا با اين شركت درباره توليد سامانه موشكي به توافق رسيد. بحث عقبنشيني امريكا در قبال سياستهاي تركيه در سوريه و همچنين واكنش تند به نوع برخورد نيروهاي امنيتي تركيه در قبال مردم معترض طي ماههاي گذشته، در اين قضيه كمتأثير نبوده است. سخنگوي دولت تركيه گفت: ما فقط به منافع تركيه ميانديشيم. اين قابل قبول نيست كه كشورهاي ديگر در اين مسئله نظر دهند. زماني كه موضوع به دفاع از تركيه مربوط ميشود، ما بدون توجه به نظر هيچ طرف ديگري تصميم مقتضي را ميگيريم. البته اين قرارداد هنوز نهايي نشده و مقامات تركيه هنوز در حال بررسي و مشاوره با مسئولان ناتو و همچنين امريكا هستند.
