بركناري و استعفا؛ واژههايي كه در طول سالهاي اخير همواره از اطراف ساختمان شيشهاي بلند ميرداماد شنيده ميشد. روزي از بركناري بهمني سخن به ميان ميآمد و روزي ديگر خبر استعفاي وي روي خروجي رسانهها قرار ميگرفت. اما او آنقدر ماند كه نوع جديدي از بركناري را تجربه كند، هرچند مرد سياس بانك مركزي توانسته جاي خود را در بانكداري باز نگه دارد.
به گزارش «جوان»، با آغاز به كار دولت يازدهم پايان روزهاي رياست محمود بهمني هم مانند همه مردان اقتصادي دولت دهم فرا رسيد و معاون اول رئيسجمهور به همراه چهرههاي اقتصادي دولت جديد براي توديع وي و البته معارفه وليالله سيف حضور به هم رساندند.
معاون اول رئيسجمهور در اين مراسم با تأكيد بر برنامه ويژه دولت براي سياستهاي پولي و بانكي كشور گفت: آنچه ستاد تدابير اقتصادي و شخص رئيسجمهور بر آن تأكيد ميكنند، استقلال بانك مركزي است زيرا بانك مركزي نبايد نظارهگر باشد و صرفاً دستورات دولت را اجرا كند.
اسحاق جهانگيري اظهار داشت: به دنبال نفي خدمات دولت گذشته نيستيم اما شرايط، شرايط مساعدي نيست. وي با بيان اينكه نرخ بيكاري و تورم بالاست و توليد كشور با ركود جدي مواجه است، افزود: تمامي اين موارد نيازمند حاكميت عقلانيت و تدبير و حاكميت علم است كه انشاءالله اين حاكميت ايجاد خواهد شد، بانك مركزي با هماهنگي با ستاد تدابير اقتصادي بايد سريعتر اين دوران سخت را با تدبير پشت سر بگذارد كه خوشبختانه اين انسجام وجود دارد. وي افزود: با اين چالشها، مهمترين وظيفه ستاد تدابير اقتصادي كنترل تورم و ايجاد فضاي با ثبات اقتصادي است؛ نرخ ارز و نرخ سود بانكي بايد قابل پيشبيني باشد.
نوبت رئيس كل سابق
در اين مراسم، رئيس كل سابق بانك مركزي با اشاره به اينكه ايران در جايگاه نهم بانكداري الكترونيك منطقه قرار دارد و به استانداردهاي جهاني اين نظام نزديك ميشود، گفت: با تغيير سبد ارزي ميلياردها دلار سود كرديم.
بهمني با اشاره به اينكه ايران اسلامي به پشتوانه استحكام اقتصادي و افزايش قابل توجه ذخايرِ ارزي و طلاي كشور و همچنين افزايش موجودي حسابِ صندوق توسعه ملي توانست تا حدود زيادي فشار تحريمها را كنترل كند و در اين شرايط حساس، موجودي صندوق توسعه ملي بالغ بر 32 ميليارد دلار است، خاطرنشان كرد: افزايش ذخاير ارزي و طلاي كشور در چند سال اخير، نقطه اتكاي بانك مركزي در مقابله با تحريمها و مقاومت در برابر فشارهاي بينالمللي بوده است كه اين امتياز ارزشمندي براي كشور به شمار ميرود.
كاهش بدهيهاي خارجي
وي با بيان اينكه با وجود تحريمها و فشارهاي اقتصادي بر بانك مركزي در چند سال اخير توانستيم با كاهش 5/27 ميليارد دلار بدهيهاي خارجي بالفعل و بالقوه كشور، اين بدهيها را از رقم حدود 853/41 ميليارد دلار به 171/14 ميليارد دلار كاهش دهيم، تصريح كرد: اين در حالي بود كه بدهيهاي كشورهاي منطقه به طور متوسط به بيش از 100 و 150 ميليارد دلار رسيده و اين امر، قدرت اقتصادي ايران اسلامي را نشان ميدهد.
افزايش سرمايه بانك مركزي
رئيس كل سابق بانك مركزي با اشاره به سرمايه اين بانك از گذشته تاكنون تصريح كرد: سرمايه بانك مركزي از رقم 11 هزار و 200 ميليارد ريال در سال 1386 با رشد 176درصد به رقم 31 هزار ميليارد در پايان سال 90 افزايش يافت و در سال جاري اين رقم بالغ بر 40هزار ميليارد ريال خواهد شد. وي در ادامه افزود: بانك مركزي با تخصيص خطوط اعتباري مناسب به بخشمسكن به خصوص مسكن مهر، توانست نيازهاي اقشار متوسط و ضعيف جامعه را تأمين كند.
برداشت غير قانوني
وي با بيان اينكه طي اين مدت 46 سال سابقه بانكي را به كار گرفتم گفت: 32 سال تدريس دانشگاهي به دردم نخورد و تنها چيزي كه طي اين مدت به من كمك كرد تجربه سيستم بانكي و هماهنگي همكاران بانكها و بانك مركزي بود وگرنه اين موفقيتها را نميتوانستيم كسب كنيم. بهمني با بيان اينكه در شرايط تحريم كار را پيش برديم، افزود: اگر ميخواستم در مورد كارهايي كه انجام شده صحبت كنم بايد فقط سه ساعت به مسائلي به كارهايي كه براي عبور از تحريم انجام داديم ميپرداختم كه كاملاً محرمانه بود. وي اضافه كرد: اگر ميخواستم در پاسخ به نمايندگان مجلس و افرادي كه سؤال ميكنند اين مسائل را بازگو كنم به ضرر كشور و نظام بود چراكه اين مسائل بايد محرمانه باشد و ادامه يابد تا بتوانيم تحريم را پشت سر گذاريم.
ممانعت از افزايش بيرويه قيمتها
ولي الله سيف، رئيس كل بانك مركزي هم در اين مراسم در ادامه با تشكر از محمود بهمني رئيس سابق بانك مركزي با تأكيد بر اينكه كشور در شرايط بسيار خطيري قرار دارد و تا گذشتههاي بسيار دور مشابه آن را نميتوان يافت، گفت: بهبود شرايط اقتصاد كشور نيازمند تدبير عميق سياستگذاران، دولت، فعالان اقتصادي و مردم است.
وي با اشاره به اينكه رشد اقتصادي منفي شده و در شرايط ركود اقتصادي قرار داريم به تورم بالاي حاكم بر اقتصاد، اشاره و اضافه كرد: نرخ تورم موجود ناشي از رشد نقدينگي افزايش يافته است. وي به عدم تعادل بين هزينهها و درآمدهاي دولت اشاره كرد و گفت: با توجه به بانك محور بودن اقتصاد، بانك مركزي نقش بسزايي در بهبود وضعيت ناشي از تحريمهاي اعمال شده دارد.
رئيس كل بانك مركزي با تأكيد بر اينكه توجه به نقش بيبديل بانك مركزي در مديريت اقتصاد كلان كشور ضرورت دارد، افزود: بانك مركزي در اين شرايط بايد نسبت به كنترل تورم و جلوگيري از افزايش بيرويه بهاي كالاهاي مصرفي اقدام و به عنوان اولويت اصلي توجه كند.
اعتدال بانكي
وي با اشاره به اينكه راهكارهاي سياستي براي حل اين امور بر عهده سياستهاي مالي و بودجهاي است، خاطرنشان كرد: به اعتقاد بنده تعريف اعتدال بر پايه سه ركن اصلي تعادل، تعامل و عدالت در حوزه وظايف بانك مركزي بايد اين گونه تعريف شود؛ تعادل در بازارهاي كلان به ويژه بازار پول، اعتبار و ارز، تعامل با ساير دستگاههاي سياستگذار اقتصادي، تعادل اقتصادي در داخل و تعامل با بانكهاي مركزي و نهادهاي تخصصي بينالمللي.
رئيس كل بانك مركزي در ادامه با بيان اينكه عدالت در توجه اكيد به كنترل تورم به عنوان بزرگترين تهديد معيشت مردم نيز از ديگر موارد برقراري تحقق اعتدال به شمار ميرود، خاطرنشان كرد: همچنين بايد از شوك درماني در اصلاحات اقتصادي پرهيز و از منفي شدن نرخ سود سپردههاي بانكي به عنوان يكي از بارزترين مصاديق بيعدالتي ممانعت كنيم.
برنامههاي رئيسكل
رئيس كل بانك مركزي گفت: اولين برنامه در اين حوزه كنترل پايه پولي با هدف مهار تورم از طريق تجهيز بانك مركزي و استفاده از ابزارهاي مديريت بازار پول پر قدرت و كسب استقلال ابزاري براي بانك مركزي است.
وي بازگرداندن آرامش به بازار ارز و ممانعت از مداخلات غير اقتصادي در اين بازار و همچنين اصلاح سازو كار تعيين نرخ سود بانكي و بر قراري انضباط در بازار پول را از ديگر برنامههاي خود عنوان كرد و افزود:تنظيم رابطه بانك مركزي و بانكها و تقويت نقش تنظيمي و نظارتي بانك مركزي همراه با آزادي عمل بانكها در انتخاب مدل كسب و را نيز در برنامه داريم.
سيف ممانعت از مداخلات بيروني در امور تخصصي بانك مركزي، تقويت ارتباط با اقتصاددانان و گسترش ارتباط با مؤسسات بينالمللي و بانكهاي پيشرفته را از محورهاي لازم براي نوسازي و بازسازي بانك مركزي اعلام و اظهار كرد: در زمينه بانكداري اسلامي حصول اطمينان مستمر از غير ربوي بودن تمامي عمليات بانكي، برنامهريزي براي ارتقاي بانكداري اسلامي در بانك مركزي برنامه نهمي است كه اجرا خواهد شد.
بر ملا شدن يك درد دل
در ادامه وزير امور اقتصادي و دارايي هم گفت: در زمان كوتاهي كه عضو شوراي پول و اعتبار بودم مشاهده كردم كه دولتمردان عضو شورا تصور غلطي داشتند كه ميتوان با افزايش نقدينگي مشكلات بيكاري و بخش توليد را حل كرد. بهمني در شرايطي رياست بانك مركزي را بر عهده داشت كه براي استقلال بانك مركزي ارزش قائل نبودند. علي طيبنيا با بيان اينكه ميخواهد خاطرهاي از بهمني نقل كند كه نميداند وي راضي به گفتنش هست يا نه اظهار كرد كه بهمني گفته است طي پنج سال گذشته تنها يك هفته رئيس كل بوده و آن هم در دوران رياست جمهوري روحاني بوده است! وزير امور اقتصادي و دارايي درباره استقلال بانك مركزي اظهار كرد: اين امر تنها با قانون و مصوبات امكان پذير نيست و لازم است اثرگذاري عمليات پايه پولي توسط دولت كاهش يابد.
