اگر شما يا يكي از عزيزانتان جزو گروههاي پرخطري هستيد كه با نزديكي به فصل سرما و سرماخوردگي ناگزيريد واكسن آنفلوآنزا بزنيد و نگراني از نبود يا كمبود اين واكسن رهايتان نميكند بايد بدانيد كه به گفته رئيس مركز توسعه و هماهنگي تحقيقات فناوري وزارت بهداشت قرار است امسال واكسن آنفلوآنزاي ايراني توزيع شود و علاوه بر اين توليد 1۳۵ واكسن و مواد اوليه دارويي نيز آغاز شده است.
چالشهاي دارويي و كمبودهايي كه در حوزه برخي از داروهاي حياتي از جمله تعدادي از واكسنها طي يك ساله اخير رخ داد، همواره با چاشني نگراني و البته تلاشي بيوقفه براي مقابله با تحريمهاي غير انساني تجهيزات پزشكي، واكسن و دارو همراه بود. حالا انگار اين تلاشها به بار نشسته است و به رغم برخي كمبودهايي كه غير قابل انكار است، توانايي دانشمندان و پژوهشگران كشورمان به مدد تعهد و تلاش نتيجه داده است. به گفته پرويز اوليا، رئيس مركز توسعه و هماهنگي تحقيقات فناوري وزارت بهداشت، هم اكنون دانشمندان كشورمان به تكنولوژي توليد تعداد ديگري از اقلام كمبودهاي دارويي و واكسن دست يافتهاند.
بيمهايي كه به اميد ميرسد
اخبار توانايي دانشمندان كشورمان در دستيابي به تكنولوژي توليد انواع و اقسام داروهايي با تكنولوژي ساخت پيچيده، اخباري است كه به موازات اخبار تحريمها و مانعتراشيهاي امريكا و غرب بر سر راه دسترسي بيماران كشورمان به دارو، واكسن و تجهيزات پزشكي منتشر ميشود و بيمها را به اميد مبدل ميكند. حالا هم قرار است 135 واكسن و مواد اوليه دارويي توليد شود. اما اگر ميخواهيد جزئيات بيشتري از توليدات كشور در عرصه دارو و اكسن بدانيد، رئيس مركز توسعه و هماهنگي تحقيقات فناوري وزارت بهداشت در حاشيه چهاردهمين همايش بينالمللي ميكروبشناسي درباره اين طرح، اينگونه توضيح ميدهد: طرح ملي توليد واكسنهاي عفوني كه شامل 15 واكسن مرتبط با بيماريهاي انساني و بيش از 20 واكسن عفونتهاي حياتي است به تصويب شوراي عالي علوم تحقيقات رسيد و با تصويب فاز صفر اين پروژه در شورا، مجوز فاز بعدي و عملياتي آن صادر شده و در دست اجراست.
وي تأكيد كرد: در اين پروژهها 15 واكسن شامل پنج واكسن عمومي و 10 واكسن ديگر تا سه سال آينده به بهرهبرداري ميرسد. اوليا درباره شرايط و پيشرفت مراحل توليد و تحقيق درباره اين واكسنها گفت: هماكنون برخي از آنها در سطح آزمايشگاهي توليد ميشود، برخي ديگر نيمه صنعتي و هفت قلم به توليد انبوه رسيده است.
واكسن سه گانه ايراني هم در راه است
بنا بر اظهار رئيس مركز توسعه و هماهنگي تحقيقات فناوري وزارت بهداشت، توليد واكسن سهگانه نيز در دست اقدام و اقدامات بهينهسازي آن نيز در حال انجام شدن است. وي خاطرنشان كرد: ما در تلاشيم تا با اخذ گواهينامههاي بينالمللي براي اين محصولات براي صادرات آنها نيز مشكلي نداشته باشيم. رئيس مركز توسعه و هماهنگي تحقيقات فناوري وزارت بهداشت گفت: واكسنهاي بيماريهايي مثل سرخك، اوريون، سرخجه، واكسنهاي پنجگانه، واكسن چهارگانه، مالاريا، هپاتيت E نيز در دست توليد است و در آيندهاي نزديك با راه افتادن خط توليد اين واكسنها در داخل بابت تهيه اين اقلام دارويي نيز مشكلي نخواهيم داشت.
اوليا همچنين از توليد صد قلم ماده اوليه مورد نياز براي تحقيقات و آزمايشات علوم زيستي خبر داد و خاطرنشان كرد: فهرست اين داروها تهيه شده است و براي آن صد ميليارد تومان اعتبار پيشنهاد شده است و توليد اين داروها تا پنج سال آينده به بهرهبرداري خواهد رسيد.
امنيت سلامت با خودكفايي دارويي
خودكفايي در توليدات دارويي فقط به واسطه صرفهجويي ارزي مورد توجه نيستند بلكه اين توانايي حكايت از اقتدار علمي كشورمان آن هم بدون وابستگي به كشورهاي داراي اين دانشهاست و اين تكنولوژي امنيت سلامت را تضمين ميكند. بنابراين در اين ميان توجيه اقتصادي و ارزآوري يا به قول خودمانيتر، دو دو تا چهار تاي معمول جواب نميدهد زيرا وقتي پاي امنيت به ميان ميآيد نميتوان با دلار و ريال ارزشگذاري داشت. رئيس مركز توسعه و هماهنگي تحقيقات وزارت بهداشت گفت: بحث واكسنها در شرايط تحريم به مسئله امنيت سلامت باز ميگردد و توجيه اقتصادي براي آن معنا ندارد چراكه با وجود نرخ پايين، واردات به لحاظ اقتصادي معقولتر است، اما علاوه بر تأمين امنيت سلامت، كسب دانش فني و قدرت علمي در شرايط كنوني تحريم اهميت زيادي دارد.
ايران يكي از 6 كشور توليد كننده واكسن آنفلوآنزا
پروژه ساخت واكسن آنفلوآنزا اما از سال 78 در انستيتو پاستور كليد خورد و قرار شد در سال 81 با هزينه يك ميليارد توماني طرح پايلوت اين پروژه انجام شود. اين طرح سرانجام در روزهاي آخر دولت دهم به مرحله توليد صنعتي رسيد. دكتر مهدي صابرفر، مدير پروژه توليد واكسن در پارك فناوري پرديس گفت: روش توليد اين واكسن تخم مرغي است كه از 900 ميليون دوز واكسن كه سالانه در دنيا توليد ميشود 820 ميليون دوز به اين روش انجام ميگيرد. خط توليد اين واكسن يك ماه پيش با ظرفيت 100 هزار دوز در سال آغاز شد. اما بنا به تأكيد مدير پروژه توليد اين واكسن كشورمان توانايي توليد سالانه 4 ميليون واكسن آنفلوآنزا دارد و اگر بتوانيم به ظرفيت توليد سالانه 4 ميليون دوز واكسن در سال برسيم، قادر خواهيم بود يكي از معدود كشورهاي صادر كننده اين واكسن در دنيا قرار بگيريم.
صابرفر گفت: ويروس و تخممرغ تهيه اين واكسن از سازمان جهاني بهداشت و ساير كشورها وارد ميشود و هم اكنون تنها شش كشور جهان قادر به توليد اين واكسن هستند. رئيس مركز توسعه و هماهنگي تحقيقات فناوري وزارت بهداشت اظهار داشت: حالا واكسن آنفلوآنزا به توليد انبوه رسيده و به بازار عرضه شده است و امسال ديگر ميتوانيم بدون دغدغه تحريم و چالشهاي ارز و انتقال اعتبارات براي خريد دارو، واكسن آنفلوآنزاي ايراني را با خيالي آسوده در داروخانهها پيدا كنيم.
