عملكرد چند روز اخير سرپرست وزارت علوم همه به ويژه نخبگان دانشگاهي را شوكه كرده است. زيرا به نظر ميرسد اولويتهاي وزارت علوم دچار باز تعريف شدهاند. در حالي كه دانشگاهيان به خاطر داشتن سرپرست براي وزارتخانهشان تا حدودي خيالشان در آستانه بازگشايي دانشگاهها راحت ميشد؛ اما اقدامات متأثر از نگاههاي سياسي كه اين روزها اخبارش از حوالي ساختمان شهرك غرب به گوش ميرسد، موج جديدي از نگرانيها را ميان مخاطبان آموزش عالي گسترش داده است. محور اين نگرانيها تعميم تصميمات سياستزده در حوزه علم و آموزش است.
طبق قانون مصوب سال 83، توسعه علوم، تحقيقات و فناوري و تقويت روحيه تحقيق و تتبع و ترويج فكر خلاق و ارتقاي فرهنگ علم دوستي، اعتلاي موقعيت آموزشي، علمي و فني كشور، تعميق و گسترش علوم، معارف، ارزشهاي انساني و اسلامي و اعتلاي جلوههاي هنر و زيباييشناسي و ميراث علمي تمدن ايراني و اسلامي، تأمين نيروي انساني متخصص و توسعه منابع انساني كشور، ارتقاي سطح دانش و مهارتهاي فني و توسعه و ترويج فرهنگ تفكر علمي در جامعه و حفظ و تحكيم آزادي علمي و استقلال دانشگاهها، مراكز علمي و تحقيقاتي اهداف اصلي وزارت علوم، تحقيقات و فناوري برشمرده شدهاند. اما اين وزارتخانه در چند روزي كه از انتصاب سرپرستش ميگذرد، شاهد تصميماتي است كه در ذيل هيچ يك از اين اولويتهاي قانوني قرار نميگيرند.
مسائلي كه به حاشيههاي مضر، آن هم در مقطعي كه به حفظ سرعت رشد علمي نياز داريم، دامن ميزند. مسئله بورس يا محدود كردن اختيارات معاونين وزارت علوم اولويت اين وزارتخانه نيستند بنابراين پرداختن به آنها و به دنبال آن پيگيري رسانهاي آنها، انرژي زيادي از مجموعه آموزش عالي ميگيرد و مسائل مهمتر مثل بازگشايي دانشگاهها، نشاط محيطهاي علمي و رشد علمي را تحت تأثير قرار ميدهد و البته تنها مديريت بيتنش كه تصميمات به دور از انگيزههاي شخصي و تسويهحسابهاي حزبي را سرلوحه كار خود دارد ميتواند از افتادن وزارت علوم به اين ورطه جلوگيري كند.
زاهدي: وزارت علوم جاي تصميمات خلاف منافع ملي نيست
محمدمهدي زاهدي، رئيس كميسيون آموزش مجلس و وزير اسبق علوم با بيان اينكه وزارت علوم جاي تسويهحسابهاي شخصي و حزبي نيست، به «جوان» ميگويد: هيچگاه رسم نبوده وزير يا سرپرست تصميمات قبلي را زير سؤال ببرد. اما اخيراً در مورد پذيرفتهشدگان بورسيه وزارت علوم اين مسئله را ميبينيم.
وي اظهار ميكند: تصميمگيري به اين شكل بهنفع كشور نيست، ما بايد هميشه به تصميمات يكديگر احترام بگذاريم كما اينكه من وقتي وزارت علوم را از دكتر توفيقي تحويل گرفتم به تمامي تصميمات وي احترام گذاشتم.
نماينده مردم كرمان در مجلس خاطرنشان ميكند: وقتي يك وزير در جمهوري اسلامي ايران تصميمي ميگيرد همه ما موظف هستيم از آن تصميم اطاعت كنيم و آن را دنبال كنيم مگر اينكه تصميم گرفته شده بر خلاف منافع كشورمان باشد و بتوانيم با اسناد و مدارك اين ادعاي خود را ثابت كنيم. البته بعيد ميدانم وزيري در جمهوري اسلامي ايران بخشنامهاي را خلاف منافع ملي كشور تصويب كند. اميدوارم در اين نامه و بخشنامه ارسال شده تجديدنظر شود و انتظار مجلس نيز همين است. وي در عين حال ميگويد: كميسيون آموزش حتماً به مسئله پذيرفتهشدگان بورسيه و لغو مصوبه پيشين وزارت علوم ورود پيدا ميكند.
خسروي: تشنجات سياسي پيشرفت علم را تحت تأثير قرار ميدهد
ابوالقاسم خسروي سهلآبادي، عضو كميسيون آموزش مجلس نيز به «جوان» ميگويد: توصيه مقام معظم رهبري اين است كه رشد علمي در محيطهاي دانشگاهي متوقف نشود و ادامه پيدا كند و محيط دانشگاه از تشنجات سياسي و مديريتي و مسائلي كه باعث ميشوند هدف اصلي دانشگاه كه همان علم و آموزش است، تحتالشعاع قرار گيرد. وي ادامه ميدهد: چند سال است رشد علمي كشور رشد خوبي داشته و نتيجه آن هم كسب مقام اول علمي در خاورميانه و جايگاه شانزدهمي كشورمان در دنيا است. اين دستاورد آرامش محيطهاي دانشگاهي و تمركز بر مسائل علمي، پژوهشي و تحقيقاتي در كنار مسائل سياسي بدون سياستزدگي است. به نظر ميرسد با توجه به نگاه سياسي كه بعضي به وزارت علوم دارند بايد در عمل به توصيههاي رهبري در اين زمينه دقت بيشتري شود. اين نماينده مجلس خاطرنشان ميكند: پايبندي به شعار اعتدال دولت تدبير و اميد در وزارتخانههاي آموزشي يك اصل مهم است.
نگهبان: الان وقت آن نيست كه دانشگاهها را دچار چالش كنيم
محمود نگهبان سلامي، عضو كميسيون آموزش به «جوان» ميگويد: اين روزها و در آستانه بازگشايي دانشگاهها مباحث مختلفي در وزارت علوم مطرح ميشود كه با اقداماتي با نگاه سياسي به آرامش دانشگاهها كمك نميكند. مثلاً اگر در مصوبه بورسيه مشكل قانوني وجود دارد، وزارت علوم ميتواند آن را از مسيرش و با تعامل با كميسيون آموزش حل كند. وي ميافزايد: پاسخ اعتماد مجلس به رئيسجمهور و اعضاي كابينهاش اين است كه افراد معتدل، دانشمند، فرهيخته و اهل ولايت را براي اين وزارتخانهها معرفي كنند. الان وقت آن نيست كه با برخي اقدامات سياسي دانشگاهها كه محل توسعه و پيشرفت نظام هستند دچار چالش كنيم.