اول شهريور ماه زادروز پزشك بزرگ تاريخ سرزمينمان ابوعلي سينا است؛ بهترين روز است كه ميتواند به نام پزشكان اين سرزمين برگزيده شود؛ سپيد پوشاني كه به قداست خدمت به مردم در جامعه، جايگاه و رتبه ويژهاي را از آن خود كردهاند و يكي از مهمترين حلقههاي بهداشت و سلامت جامعه را تشكيل ميدهند و امروز بهانه خوبي است تا مطالبات پزشكان از دولت تازه نفسمان را يادآور شويم.
تعهد و اخلاق، اصليترين مطالبهاي است كه مردم و دولت از جامعه پزشكي دارند. اين مطالبات اما به همين دو مورد ختم نميشود و شايد شامل يك ليست بلند بالا شود. اما حالا كه قرار است يك روز از سال به نام سفيد پوشان عرصه سلامت نامگذاري شود، بياييد به سراغ خواسته و چشمداشتهاي جامعه پزشكي از دولت برويم؛ مطالباتي كه بيترديد با خواستههاي عمومي جامعه از رئيس جمهور يازدهم همپوشاني دارد. پس ميتوان گفت هر چند اين گزارش مطالبات 116هزار پزشك كشور است اما مخاطبش همه مردم جامعهاند.
1- بازگرداندن قداست به جامعه پزشكي
بي ترديد يكي از اصليترين خواستههاي پزشكان از مسئولان كشور بازگرداندن قداست هميشگي به جامعه پزشكي است.
زير ميزي و برخي ديگر از بياخلاقيها امراضي است كه بر پيكره جامعه سفيدپوش متولي سلامت نشسته است. هر چند مطابق برخي از آمار تنها 5 درصد از پزشكان زير ميزي بگيرند اما همين 5 درصد توانستهاند در سالهاي اخير تقدس چهره جامعه پزشكان را مخدوش سازند. نگاه درآمدزايي به بيمار و بيماري داشتن اما موضوعي است كه اكثريت جامعه پزشكان از آن مبرا هستند و برخورد منفعلانه دولت و مسئولان با افراد متخلف در اين زمينه سبب شده است تا در لباس سپيد سپيد پوشان سلامت، لكهاي سياه بنشيند و ذهنيتي نادرست از پزشكان در اذهان عمومي جامعه نقش بندد. بر همين اساس يكي از اصليترين مطالبات آحاد جامعه پزشكي از مسئولان، نظارت جدي و برخورد با متخلفاني است كه به سلامت مردم به ديده تجارت مينگرند.
2- برقراري توازن ميان درآمد پزشكان
توزيع كاريكاتوري درآمدها ميان خادمان سلامت يكي از نكاتي است كه همواره پزشكان را با تبعيض مواجه كرده است و چالشهايي را در جامعه سفيدپوش كشورمان موجب شده است. در اين بين پزشكان عمومي به عنوان نخستين و مهمترين حلقه در نظام بهداشت و درمان بيشترين بار اين تبعيض را بر دوش ميكشند. به گفته وزير بهداشت سابق، پزشكان عمومي و متخصص تفاوت درآمدشان 20 تا 200 برابر است و در حالي كه يك پزشك متخصص در برخي موارد درآمدهاي نجومي چند صد ميليوني دارد، برخي از پزشكان عمومي درآمدشان در حد درآمد يك كارمند ساده است، همين مسئله نيز موجب شده تا با بيكاري گسترده پزشكان عمومي مواجه باشيم به گونهاي كه بسياري از اين پزشكان به مشاغلي غير از تخصص خود روي آوردهاند.
رئيس سازمان بسيج جامعه پزشكي كشور نيز توزيع منابع و فرصتها در بين پزشكان را ناعادلانه ميداند و معتقد است: به همين دليل اغلب پزشكان عمومي به مشاغل ديگر روي آورده، مهاجرت كرده و به كاري غير از پزشكي مشغولند. به باور وي اشتغال پزشكان در مشاغلي به غير از حرفه اصلي خود يعني نخبگان را ميگيريم و بعد ناكارآمد تحويل جامعه ميدهيم.
3- ارتقاي جايگاه پزشكان عمومي
برنامه پزشك خانواده و برقراري نظام ارجاع بيترديد يكي از بهترين راهكارها براي مديريت شايسته نظام سلامت و ارتقاي جايگاه پزشكان عمومي است اما اجراي شتابزده و بدون فراهم آمدن زير ساختهاي لازم سبب شد تا اين طرح در ذهن مردم مخدوش شود.
رئيسزاده نيز با تأكيد بر اين موضوع معتقد است: حتي فرصت ارائه خدمت هم عادلانه توزيع نشده است. حجم عظيمي از جامعه پزشكي كشور، پزشكان عمومي هستند كه نزديك به 80 هزار نفر ميشوند و نزديك به 36 هزار پزشك متخصص داريم اما به دليل فقدان سياستگذاري درست، مردم تمايل دارند به سمت متخصص و فوق تخصص بروند كه گاهي غيرضروري هم است.
يكي از دلايلي كه موجب شده تا آزمون دستياري پزشكي با حساسيتي غير قابل انتظار مواجه شود نيز همين تفاوت جايگاه و درآمدهاي پزشكان متخصص و عمومي است. بر همين اساس جامعه 80 هزار نفري پزشكان عمومي و حتي تمامي اعضاي جامعه پزشكي انتظار دارند دولت و مسئولان وزارت بهداشت ساختار نظام سلامت را اصلاح كرده و جايگاه پزشكان عمومي را هم شأن زحمات و ارزشمنديشان ببينند.
4- تقسيم عادلانه پزشكان در كشور
بيترديد تقسيم نامناسب امكانات در كشور موجب شده است تا پايتخت و شهرهاي بزرگ با انباشتي از پزشك مواجه شده و شهرها و مناطق دورافتاده خالي از حضور پزشكان متخصص باشد و حتي با كمبود پزشكان عمومي مواجه شوند، آن هم در شرايطي كه درصد بالايي از پزشكان عمومي- بر اساس برخي آمار نزديك به 40 هزار پزشك عمومي- بيكارند يا در مشاغل ديگري فعاليت دارند كه اين به معناي هدر رفت منابع و نيروي انساني متخصص است. با توزيع مناسب امكانات به طور يقين پزشكان خود داوطلب حضور در نقاط مختلف كشور خواهند بود و با چنين تدبيري بسياري از چالشهاي ديگر نظام بهداشت و درمان هم حل ميشود.
5- رسيدگي به آشفته بازار دارو و تجهيزات پزشكي
چالشهاي بازار دارو زخم كهنهاي است كه با تحريمها و تغيير نرخ ارز سر باز كرد. بازار سياه و مافياي دارو در كشور واقعيتي تلخ است كه درد و رنج بيماري را براي بيماران و خانوادههاي آنان دو چندان و درمان بيماري را براي پزشكان سختتر ميكند. بديهي است زماني كه شمار كمبودهاي دارويي سه رقمي شد، پزشكان در صف اول نگرانيها براي وضعيت بيماران و درمان آنان ايستاده بودند چراكه تخصص آنان، معناي اين كمبودها را برايشان واضحتر بيان مينمود. در حال حاضر هر چند وضعيت كمبودهاي دارويي بهتر شده و شاهد ترخيص داروها از گمركات هستيم اما بدون شك آرامش پزشكان براي درمان بيماران با اطمينان از در دسترس بودن دارو و تجهيزات پزشكي رقم ميخورد. همچنين همراهي و همدلي اين سفيدپوشان در مديريت كمبودهاي دارويي و عبور از اين بحران را نبايد ناديده گرفت.
6- پاي كار آمدن بيمهها و واقعي شدن تعرفه ها
تعرفههاي درماني در كشور واقعي نيست، اين موضوع حقيقتي غيرقابل انكار است و دولتها به دليل كمبود منابع هنوز عزمي براي واقعي ديدن اين تعرفهها نداشتهاند و در اين بين حق و حقوق مردم و پزشكان ناديده انگاشته ميشود. بنا به تأكيد رئيسزاده هر چند زير ميزي گرفتن پزشكان تصوير نادرستي را از نظام سلامت به تصوير ميكشد اما اشكال عمده اين رفتار در ساختار سياستگذاري بيمهاي كشور است كه اگر ميتوانست رابطه مالي پزشك و بيمار را حل كنند، شاهد حداقل ناملايمات هم نبوديم. وي اين اشكال را متوجه متصديان و ساختار بيمهاي كشور ميداند.
اينها اصليترين مطالباتي است كه پزشكان به عنوان يكي از مهمترين و تأثيرگذارترين اقشار جامعه از دولت جديد انتظار دارند و با تحقق اين مطالبات نظام سلامت، به راستي سلامت خواهد شد.
