سخنگوي وزارت امور خارجه گزارشهاي غيررسمي در مورد انتقال پرونده هستهاي از شوراي عالي امنيت ملي به وزارت خارجه را تأييد نكرد و گفت كه هيچ تصميمي در اين باره گرفته نشده است.
به گزارش «جوان»، يك منبع ديپلماتيك روز دوشنبه در گفتوگو با رويترز گفته بود كه پرونده هستهاي ايران از شوراي عالي امنيت ملي به وزارت امور خارجه منتقل خواهد شد، ولي سيدعباس عراقچي كه خود نماينده وزارت خارجه در مذاكرات با 1+5 است در كنفرانس هفتگي خود با خبرنگاران گفت كه هنوز هيچ تصميمي درباره انتقال پرونده هستهاي از دبيرخانه شوراي عالي امنيت ملي به وزارت امور خارجه گرفته نشده است. عراقچي در عين حال تأكيد كرد: « در صورتي كه وزارت امور خارجه متصدي مذاكرات شود، از قابليتهاي لازم براي تصدي آن برخوردار است.»
بحث در مورد انتقال پرونده هستهاي از وزارت امور خارجه، بعد از انتخاب رئيسجمهور جديد تقويت شده و به خصوص بعد از تماس تلفني شنبه شب كاترين اشتون سرپرست تيم مذاكره كننده 1+5 با ايران، گمانهزنيها در اين باره بيشتر شده كه ممكن است وزارت امور خارجه مسئوليت مذاكرات آتي بر سر پرونده هستهاي را بر عهده بگيرد. منابع غربي در اين باره كه تماس تلفني اشتون نشان دهنده تعيين ظريف به عنوان رئيس تيم مذاكره كننده ايراني است ترديد دارند و المانيتور ديروز نوشت: «مقامات غربي ميگويند اينكه اشتون پيشنهاد ديدار با ظريف را داده به هيچ وجه نشاندهنده اين نيست كه انتظار ميرود ظريف مذاكرهكننده ارشد هستهاي ايران در مذاكرات با 1+5 باشد.»
سناريويي بينابيني
برخي منابع سناريويي ميانه مطرح ميكنند كه بر اساس آن، ممكن است بدون انتقال پرونده هستهاي به وزارت امور خارجه، محمدجواد ظريف رئيس تيم مذاكرهكننده ايراني باشد. اين همان سناريويي است كه در بخشي از دوران رياست حسن روحاني بر شوراي عالي امنيت ملي اجرا ميشد (سال 2003) و كمال خرازي وزير خارجه دولت اصلاحات بخشي از مذاكرات را با وزراي خارجه تروئيكاي اروپا انجام ميداد اما بعد از مدت كمي روحاني شخصا مسئوليت مذاكرات را عهدهدار شد. بخشي از سخنان ديروز عراقچي نيز احتمال اجرايي شدن اين سناريو را تقويت كرده است. سخنگوي دستگاه ديپلماسي با اشاره به نقش تصميمساز شوراي عالي امنيت ملي در تصميمات مهم كشور گفت: «موضوع روشن است؛ شوراي عالي امنيت ملي وظيفه تصميمگيري و تصميمسازي دارد و ماهيت آن اين گونه است.» وي افزود: « تمامي موضوعات مهم كشور در شوراي عالي امنيت ملي بررسي ميشود، ولي اجراي تصميمات شورا بر عهده نهاد مربوطه است.» به گفته او، در طول سالهاي گذشته، دبير شوراي عالي امنيت ملي فرد مذاكرهكننده با سه كشور اروپايي و كشورهاي ۱+۵ بوده است، ولي آقاي دكتر روحاني ميتواند وزير خارجه يا هر فرد ديگري را براي ادامه مذاكرات انتخاب كند.
در حالي كه مذاكرات در سطوح عالي ادامه دارد تا مشخص شود كه چه فرد و نهادي هدايت مذاكرات هستهاي را عهدهدار خواهد شد، تاكنون گزينههاي مختلفي در اين باره مطرح شده است. مناظره سوم انتخابات باعث شد كه بلافاصله بعد از تعيين نتيجه انتخابات، توجهها به سمت علي اكبر ولايتي مشاور ارشد مقام معظم رهبري و وزير خارجه اسبق ايران جلب شود. با اين حال، طي هفتهاي اخير گزينههاي ديگري نيز مانند محمد فروزنده و بعد محمد شريعتمداري و طي يكي دو روز اخير هم محمدباقر ذوالقدر مطرح شدهاند. با اين حال، موافقان انتقال پرونده هستهاي، تجربه محمدجواد ظريف و عضويت او در تيم مذاكرهكننده ايراني را جزو نقاط قوت او محسوب ميكنند. جواد شيخالاسلام مشاور امور بينالملل رئيس مجلس شوراي اسلامي ديروز در گفت و گو با باشگاه خبرنگاران گفت: انتقال پرونده هستهاي از شوراي امنيت ملي به وزارت امور خارجه باعث تغيير ماهيت آن از امنيتي به سياسي ميشود كه مطمئناً در روند پيشرفت اين مسئله تأثير مثبت و بسزايي دارد.
منتقدان معتقدند كه امنيتي شدن يا امنيتي نشدن مسئله هستهاي تصميمي نيست كه تهران در مورد آن تصميمگيري كرده باشد و انتقال اين پرونده از وزارت خارجه به شوراي امنيت، اثري بر خارج شدن آن از حوزه امنيتي ندارد. مسئله ديگري كه منتقدين به آن اشاره ميكنند اين است كه حتي اگر اين پرونده به وزير يا وزارت خارجه منتقل شود، طبق اصل 76 قانون اساسي، سياستهاي دفاعي- امنيتي كشور، در محدوده سياستهاي كلي تعيين شده از طرف رهبري، در اين شورا تصميمگيري ميشود. به اين ترتيب، اين شورا نقش كليدي خود را در اين مسئله حفظ خواهد كرد؛ موضوعي كه سخنگوي وزارت خارجه در موضعگيري ديروز خود، آن را با اين جمله بيان كرد: « شوراي عالي امنيت ملي وظيفه تصميمگيري و تصميمسازي دارد.»
سلطان قابوس كانال عمان را فعال ميكند؟!
سخنگوي وزارت امور خارجه ديروز در بخشي از كنفرانس مطبوعاتي خود اعلام كرد كه پادشاه عمان اولين مهمان خارجي رئيسجمهور جديد خواهد بود. به گفته عراقچي، سلطان عمان درخواست كرده بود كه اولين مهمان خارجي رئيسجمهور كشورمان باشد و در همين راستا هفته آينده به تهران سفر ميكند. عراقچي گفت: سفر هفته آينده سلطان عمان به ايران نيز در همين راستا تنظيم شده. ايران و عمان در دو سوي خليج فارس هستند و همواره همكاري نزديك داشتهاند. دولت عمان نيز هميشه نسبت به ايران احساسات برادرانه خود را نشان داده و اين مسئله را در عمل ثابت كرده است. عراقچي با بيان اينكه عمان حافظ منافع ايران در انگليس است، اظهار داشت: انتخاب عمان به عنوان حافظ منافع در انگليس از سوي ايران به دليل روابط دوستانه دو كشور بود و خوشحاليم كه سلطان عمان اولين مهمان خارجي آقاي روحاني خواهد بود و اين سفر حتماً باعث ميشود روابط دو كشور از عمق بيشتري برخوردار شود. سايت ايران هستهاي سفر سلطان قابوس را نشاندهنده فعال شدن كانل اين كشور براي مذاكره مستقيم با امريكا دانسته و نوشت: «انتخاب سلطان قابوس به عنوان نخستين مهمان خارجي دولت روحاني معاني بسيار مهم تري دارد...»
