«ثروتهاي باد آورده از واردات بيرويه مكملهاي غذايي در سالهاي گذشته» واقعيتي است كه روز گذشته رئيس شوراي سياستگذاري نخستين همايش مكملهاي غذايي از آن پرده برداشت.
مكملهاي غذايي، رژيمي و دارويي در سالهاي اخير و با تغيير سبك زندگي و سبد تغذيه مردم جامعه جايگاه و اهميت ويژهاي يافتهاند، اما اين حوزه نيز از تقلب، رانت و سودجويي در امان نمانده است. بر همين اساس عباس كبرياييزاده، رئيس شوراي سياستگذاري نخستين همايش مكملهاي غذايي، رژيمي و دارويي كه قرار است از 20 تا 22 شهريور ماه امسال در هتل المپيك تهران برگزار شود، با انتقاد از عملكرد وزارت بهداشت در صدور مجوز واردات مكملهاي غذايي طي سالهاي گذشته گفت: در نتيجه واردات بيرويه مكملهاي غذايي به صورت لجامگسيخته، عدهاي ناگهان به ثروتهاي بادآورده رسيدند و با وجود انتقاد مكتوب ما به وزارت بهداشت، كسي توجه نكرد.
فقط 20 درصد از مردم غذاي كامل ميخورند
مكملهاي غذايي همانگونه كه از نامشان پيداست براي تأمين ريزمغذيهاي مورد نياز بدن به كمك ميآيند بنابر همين نكته است كه دكتر سيدعلي كشاورز، مدير گروه تغذيه بيوشيمي دانشگاه علوم پزشكي و دبير علمي همايش مكملهاي غذايي درباره ضرورت مصرف مكملها به «جوان» ميگويد: اگر سبد غذاي مصرف ما كامل، خوب و متعادل باشد به هيچ وجه نيازي به مكملها نداريم، اما مطالعات علمي نشان ميدهد فقط 20 درصد از مردم غذاي كامل ميخورند و 80 درصد عادات غذايي نامناسبي دارند كه اين مسئله سبب ميشود تا ريزمغذيهاي مورد نياز بدنشان را از تغذيه دريافت نكرده و به مصرف مكملها احتياج پيدا كنند. وي گسترش مصرف فستفودها و زندگي ماشيني را از عواملي ميداند كه بازار مصرف مكملهاي غذايي را داغ كرده و موجب شده است تا به جز گروههاي خاص بيماران، زنان باردار، كودكان و سالمندان، حداقل 30 درصد مردم عادي نيز به مكملهاي غذايي احتياج يابند.
ارتباط بين گراني مواد غذايي و نياز به مكملها
با وجود اين اما به باور مدير كل اسبق داروي وزارت بهداشت واردات مكملها در وادي سوداگري و فرصتطلبي برخيها قرار گرفته است و در برههاي به صورت لجام گسيخته و غير ضروري نسبت به واردات مكملها اقدام شده است كه اين واردات هيچگونه مستندات علمي نداشت. كبريايي زاده با تأكيد بر اينكه واردات مكملها بايد ضابطهمند شود، افزود: اگر بر اساس دستورالعملهاي وزارت بهداشت، توليد و واردات مكملها نظارت شود، استفاده از اين فرآوردهها، مفيد است. بنا به تأكيد وي توليد و واردات اين فرآوردهها بايد به سمت تركيبات ضروري سوق داده شود و برويم به اين سمت كه مصرف مكملهاي حاوي روي، آهن و... ترويج شود. به گفته رئيس گروه تغذيه دانشگاه علوم پزشكي تهران نيز آهن، ويتامين D و ويتامين
2B از مهمترين ريزمغذيهايي هستند كه در كشورمان با كمبود آنها مواجهيم. كشاورز تصريح ميكند: منبع عمده ويتأمين 2B شير و لبنيات است. به گفته وي تا چند سال پيش ميزان مصرف شير در بين مردم حدود ۸۰ تا ۸۵ ليتر در سال بود كه بايد دو برابر ميشد، اما در يكسال گذشته به علت گران شدن لبنيات، متوسط ميزان مصرف آن به كمتر از ۶۰ ليتر كاهش پيدا كرده كه واقعاً جاي نگراني دارد و با هيچ غذاي ديگري قابل جبران نيست.
مكملهاي تقلبي در بازار مصرف
نياز به مكملهاي غذايي با تغيير سبك زندگي مردم كشورمان اما آب گل آلودي را بهوجود آورده كه به سودجويان فرصت صيد ماهي داده است و در بازار مكملهاي غذايي، انواعي از مكملهاي قاچاق يا مكملهاي تقلبي هم راه يافتهاند. بنا به تأكيد كبرياييزاده مسئله مهم ديگر در مورد مكملها اين است كه بر خلاف داروها كه فرمولاسيون و دوز مشخص دارند، ميتوانند با فرمولاسيون و دوزهاي مختلف توليد شود به همين علت امكان توليد تقلبي و قاچاق آنها به مراتب بيش از داروست. وي با عنوان اين مطلب كه امكان شناسايي مكملهاي تقلبي و اصلي بعد از توليد آنها وجود ندارد، تأكيد كرد: مصرفكنندگان فقط بايد از محصولات و فرآوردههايي استفادهكننده كه از مجاري رسمي وارد و توليد شده باشند. بنا به تأكيد كشاورز خطر مكملهاي زيرزميني حتي از داروهاي تقلبي بيشتر است زيرا گستره بيشتري از مردم جامعه و گروههاي حساستر از آنها استفاده ميكنند. وي درعين حال بر قوانين و استانداردهاي سختگيرانه وزارت بهداشت درباره مكملهاي وارداتي تأكيد دارد.
نمره قبولي به مكملهاي داخلي
اسطوره ذهني برتري كيفيت محصولات خارجي در حوزه دارو و مكمل نيز ورود يافته است اما بنا به تأكيد دبير علمي و رئيس شوراي سياستگذاري همايش مكملهاي غذايي، مكملهاي توليد داخل هر چند پر تعداد نيستند، اما از منظر كيفيت خوب و مورد تأييد هستند.
