بهرغم مشكلات اقتصادي و معيشتي مرتبط با زندگي روزمره مردم، شتاب گرفتن سرعت پيشرفت علمي در كشور طي سالهاي اخير، يكي از واقعيتهاي انكارناپذير است. اين واقعيت آنچنان برجستگي دارد و از اهميت بالايي برخوردار است كه مراكز علمسنجي در دنيا به صورت مستمر آن را رصد كرده و در گزارشهاي آماري خود مورد توجه قرار ميدهند. حضرت امام خامنهاي (مدظله العالي) در ديدار روز سهشنبه مورخ 15 مرداد با جمعي از اساتيد، اعضاي هيئتهاي علمي و محققان دانشگاهي، با استناد به آمارهاي مراكز علمي دنيا در همين راستا فرمودند: «بر اساس اين آمارها، رشد علمي كشور در 12 سال گذشته، نسبت به قبل از آن 16 برابر شده و رشد پيشرفت علم در ايران 13 برابر متوسط دنياست.» معظمله با اشاره به برآوردهاي علمي از آينده پيشرفت علم در ايران فرمودند: «مراكز اطلاعرساني علمي در دنيا تأكيد دارند كه اگر پيشرفت علمي ايران به همين صورت ادامه پيدا كند، پنج سال ديگر، ايران رتبه چهارم علمي دنيا را به دست خواهد آورد.»
تصور كنيد پنج سال ديگر فرا رسيده و ايران به رتبه چهارم علمي جهان دست يافته باشد. تصور كنيد در كنار اين پيشرفت علمي، گامهاي مؤثري نيز براي تبديل دانش و علم به فناوري از سوي دستگاههاي مختلف طي اين مدت برداشته شود. با اين تصورات، ايران پنج سال آينده و در صورت استمرار اين حركت 10 يا 20 سال آينده، از چه جايگاه و موقعيتي در منطقه و جهان برخوردار خواهد بود؟ جواب بسيار روشن است. جواب آنچنان روشن است كه دشمنان ملت ايران، از برخوردار شدن ايران از چنين جايگاهي به شدت وحشت دارند. به خاطر همين وحشت است كه آنان تمام توان خود را بسيج كردهاند تا از پيشرفت علمي كشور و ديگر پيشرفتها جلوگيري كنند.
رهبر معظم انقلاب اسلامي در اين ديدار صميمي، «اقتدار ايران»، «اقتدار سياسي- اقتصادي ايران» و «عزت بيشتر ايرانيان در جامعه بينالملل» را، در گرو تقويت «گفتمان علمي، گفتمان پيشرفت علمي و گفتمان پيشرفت عمومي كشور» در دانشگاهها دانسته و اساتيد و محققان را نسبت به توطئهها و دسيسههاي دشمنان در كمين نشسته در اين مسير، هشدار دادند. ايشان در اين راستا ميفرمايند: «جبهه عنود لجوجي كه برخلاف ادعاهايش تنها از چند كشور معدود و سلطهطلب غربي تشكيل شده، در مقابل نظام اسلامي و ملت ايران صفآرايي كرده و از هيچ نوع كارشكني از جمله مانعتراشي در برابر پيشرفت علمي ايران خودداري نميكند.»
دولت يازدهم مسئوليت بزرگي در اين راستا بر دوش دارد. به طور قطع يكي از شاخصهاي مهم در ارزيابي عملكرد دولت آقاي روحاني در سال 1396، نقش دولت ايشان در پيشرفت علمي كشور خواهد بود. آيا دولت آقاي روحاني ميتواند با هوشمندي، عبور از موانع و گرفتار نشدن در كمين دشمنان كينهتوز، جايگاه ايران اسلامي را از نظر رتبه علمي در جهان طي چهار سال آينده به «رتبه چهارم» نزديك نمايد؟ جواب مثبت خواهد بود در صورتي كه دولت يازدهم بتواند سرعت رشد علمي را در كشور در همين سطح حفظ نموده و در صورت امكان بر سرعت آن بيفزايد.
رهبر فرزانه انقلاب اسلامي در ديدار با اساتيد، اعضاي هيئتهاي علمي و محققان دانشگاهها، به نقشههاي دشمنان در كمين نشسته در مسير پيشرفت علمي كشور اشاره فرمودند، كه بيش از همه دولتمردان و در رأس آنها جناب آقاي دكتر روحاني و وزير علوم دولت ايشان بايد به اين نقشهها توجه كنند.
معظمله ضمن درخواست از همه اساتيد، مديران، عناصر مؤثر و متنفذ در فضاي دانشگاهها، كه اجازه ندهند مسائل كماهميت غيراساسي در دانشگاهها موج آفريني كرده و فضاي عمومي دانشگاهها را از مسائل اساسي كشور دور سازد، فرمودند: «دشمناني وجود دارند كه ميخواهند حتي مسائل صنفي دانشگاهها را به سمت مسائل سياسي بكشانند، اما همه تلاش كنند كه دانشگاهها تحتالشعاع مسائل كوچك و تحت تأثير جريانهاي سياسي قرار نگيرد.»
در اين ميان يكي از عوامل كليدي و برجسته براي شكلدهي به فضاي عمومي دانشگاهها با بازگشايي آنها در مهرماه، رويكردهاي وزير علوم دولت آينده است. آيا وزير پيشنهادي آقاي روحاني به مجلس براي وزارت علوم، با رويكردي علمي و تلاش براي پيشرفت علمي كشور پا به اين وزارتخانه خواهد گذاشت يا اينكه داراي رويكردي سياسي خواهد بود؟ ملت ايران در دوره اصلاحات، نتايج رويكردهاي سياسي وزير علوم و رؤساي دانشگاهها را در قضاياي تلخي چون حوادث كوي دانشگاه در 18 تير 1378 تجربه كرده است. در آن دوران اصلاحطلبان با صراحت اعلام كردند اصلاحات داراي دو بال مطبوعات و جنبش دانشجويي است.
بر اساس اين نظريه، جريان اصلاحات خارج از دانشگاه، به دانشگاه و دانشجو به عنوان يك ابزار سياسي براي پيشبرد مقاصد خود نگريست و بر اساس اين نگرش ابزاري به دانشجو، فضاي دانشگاهها به سمت جنجالآفريني و تنشزايي پيش رفت. دانشگاه و دانشجو بايد در خدمت پيشرفت كشور و تأمين منافع ملي و تأثيرگذار بر جريانهاي سياسي و حاكميت با رويكردي عدالتخواهانه باشد.
در نقطه مقابل اين مطلوب، برخي از جريانهاي سياسي به دنبال آنند تا از دانشجو و دانشگاهها، در راستاي منافع گروهي و حزبي استفاده كنند.
در اين ميان، رئيس دولت يازدهم است كه با انتخاب وزير علوم شايسته و علممحور و متعهد يا كمك به تقويت گفتمان علمي، گفتمان پيشرفت در فضاي دانشگاهها خواهد كرد يا با انتخاب يك وزير با رويكرد سياسي، فضاي دانشگاهها را به سمت شرايط دوران اصلاحات خواهد كشاند؟ با توجه به ضرورت صيانت از گفتمان پيشرفت علمي كشور، اميد است هم جناب آقاي روحاني و هم مجلس شوراي اسلامي، در انتخاب وزير علوم به اين مهم توجه داشته باشند.