همزمان با ششمين سفر جان كري وزير امورخارجه امريكا به خاورميانه كه بيشتر بر احياي مذاكرات متوقف شده سازش ميان تشكيلات خودگردان و رژيم صهيونيستي و ارائه طرح جديد در اين زمينه همراه بود، اتحاديه اروپا نيز از مصوبه دستورالعملهاي ماه ژوئن خود پردهبرداري كرد كه طبق آن شركتهاي اسرائيلي فعال در مناطق اشغالي سال 1967 شامل كرانه باختري و نوار غزه و بلنديهاي اشغالي جولان ديگر نميتوانند از كمكهاي مالي و اقتصادي و همچنين مزيتهاي گمركي اين اتحاديه براي فروش محصولات خود در اروپا برخوردار شوند. حال اين سؤال مطرح است كه آيا اروپا و امريكا اينبار واقعا قصد دارند رژيم صهيونيستي را براي التزام به تعهدات خود در قبال مذاكرات سازش وادار كنند؟
ششمين سفر طرح صلح جديد
جان كري وزير امورخارجه امريكا در ششمين سفر خود به خاورميانه چهارشنبه دو هفته قبل در نشست كميته پيگيري مصوبات اتحاديه عرب در امان پايتخت اردن حضور يافت و علاوه بر گفتوگو و تبادلنظر درباره مسائل سوريه و مصر در مصاحبه مطبوعاتي مشترك خود با ناصر جوده همتاي اردني خود از ارائه يك طرح سه وجهي براي از سرگيري مذاكرات سازش ميان تشكيلات خودگردان و رژيم صهيونيستي خبر داد. در اين طرح يكسري مشوقهاي اقتصادي براي طرف فلسطيني در نظر گرفته شده است تا با سرمايهگذاري در بخشهاي مختلف حوزه تحت كنترل تشكيلات خودگردان به نيازهاي اقتصادي و اجتماعي از جمله مسئله اشتغال پاسخ داده شود. نكته قابل تأمل در اين زمينه اين است كه قبل از جان كري، اين نتانياهو بود كه با ارائه طرح صلح اقتصادي كوشيد گفتوگو درباره مسائل حياتي باقيمانده را به حاشيه براند و از اين لحاظ اولويت قائل شدن به حوزه اقتصادي در طرح صلح كري به نوعي متأثر از طرح پيشنهادي نتانياهو بوده است. در حوزه امنيتي نيز گرچه به گفته جان كري تلاشهاي جان آلن، ژنرال بازنشسته امريكايي براي تهيه طرح جامع كماكان ادامه دارد اما در اين بخش اولويت با نيازهاي اسرائيل است و خود كري هم در سخنان خود به آن تصريح و تأكيد كرد اما وجه سياسي طرح كري كه قاعدتاً بايد مهمترين و حساسترين بخش آن باشد به صورت مبهم باقي مانده است و به درستي معلوم نيست كه آيا اراضي اشغالي 1967 حد و مرز بين دو طرف قرار خواهد گرفت يا نه؟ به همين علت شوراي انقلابي فتح طي دو نشستي كه در روزهاي پنجشنبه و جمعه برگزار كرد خواستار رفع ابهام در اين زمينه شد و از امريكا خواست كه موضوع بازگشت اسرائيل به پشت مرزهاي 67 را هم شفاف سازد و هم به صورت مكتوب در آورد. هرچند جان كري با سفر به رامالله و ملاقات مجدد با محمود عباس خواست نگرانيهاي فلسطينيها را در اين خصوص برطرف سازد اما موضعگيري صريح دفتر نخستوزيري اسرائيل بر نگرانيهاي طرف فلسطيني افزود. دراين بيانيه، رژيم صهيونيستي به صراحت مخالفت خود را با از سرگيري مذاكرات بر اساس بازگشت به مرزهاي 1967 اعلام كرد.
اروپا به كمك امريكا آمد
به محض اينكه مخالفتهاي رژيم صهيونيستي و به خصوص دولت نتانياهو با بازگشت اين رژيم به مرزهاي 1967 علني شد، اتحاديه اروپا دستورالعملهاي مصوب خود در ماه ژوئن را به جريان انداخت و آن را علني كرد. شركتها و مؤسسات اسرائيلي واقع يا فعال در مناطقي كه از زمان جنگ 1967 خاورميانه (كرانه باختري، شرق بيتالمقدس، نوار غزه و جولان) ضميمه اراضي اشغالي 1948 موسوم به اسرائيل شدهاند واجد شرايط كمكهاي مالي و وامهاي اين اتحاديه نخواهند بود. اين دستورالعمل تصريح ميكند «تمامي توافقات ميان دولت اسرائيل و اتحاديه اروپا، بايد بدون ابهام و به صراحت مشخص كنند كه درباره سرزمينهاي اشغال شده توسط اسرائيل در سال 1967صدق نميكند.» يكي از سخنگويان نماينده اتحاديه اروپا با اشاره به اراضي اشغالي سوريه و فلسطين توسط رژيم صهيونيستي توضيح داد: «اين مصوبهاي درباره نهادهاي اسرائيلي دريافت كننده كمكهاي مالي اتحاديه اروپاست و اسرائيل را از مناطق بلنديهاي جولان، نوار غزه، كرانه غربي رود اردن و شرق بيتالمقدس متمايز ميسازد.» با وجود اينكه اين مصوبه از سال آينده ميلادي اجرا خواهد شد اما به محض اعلام آن همه جناحهاي سياسي اعم از چپ و راست در اسرائيل عليه آن موضع گرفتند. نتانياهو نخستوزير اين رژيم در سخناني تهديدآميز تأكيد كرد: «من به عنوان نخستوزير اسرائيل اجازه نميدهم صدها هزار اسرائيلي كه در بلنديهاي جولان و بيتالمقدس، پايتخت اتحاد ما زندگي ميكنند، آسيب ببينند. ما اجازه نميدهيم خارجيها حرف خود را در مرزهاي ما ديكته كنند.» در پي اين اظهارات وزارت امور خارجه رژيم صهيونيستي همه سفراي اتحاديه را احضار و اعتراض خود را به طور رسمي در اختيار آنها قرار داد و در عين حال نسبت به لطمه خوردن روابط طرفين تهديد كرد. شايد اتخاذ چنين مواضعي از سوي نتانياهو با توجه به گرايش و سابقهكاري و سياسي وي چندان هم غيرمنتظره نبوده و نيست اما آنچه در اين ميان قابل تأمل است اينكه در اين ماجرا افرادي مثل شيمون پرز و تزيپي ليوني كه در ديد غربيها و اروپاييها به حمايت از صلح مشهورند به كمك نتانياهو رفتند و از اروپاييان خواستند در تصميم خود تجديد نظر كنند.
همچنانكه ملاحظه شد مهمترين مانع بر سر راه دور جديد تلاشهاي امريكا براي به جريان انداختن روند سازش به روال سابق از جانب رژيم صهيونيستي است و امريكا با وجود اينكه ابتكار از سرگيري مذاكرات را در دست دارد اما هيچ تمايلي براي اعمال فشار عليه اين رژيم ندارد و در اين خصوص از اروپا كمك گرفته است و اگر چه مصوبه اخير اين اتحاديه گامي به جلو محسوب ميشود اما با توجه به حضور مافياي صهيونيستي در اروپا هيچ تضميني به اجراي آن وجود ندارد.
