بايد در روستاهاي كوير مركزي ايران زندگي كني تا قدر آب را بهتر بداني. آنجا مردم براي به دست آوردن چند اينچ آب حلقه چاههاي متعدد را به طول 10تا 15 كيلومتر به هم متصل كردهاند تا بتوانند بهوسيله قنات آب را از دل كوه روي زمين بياورند، آن موقع است كه براي صرفهجويي به هر راهي دست ميزني، طرح قطرهاي، كوزهاي و...
بياييد با خودمان رو راست باشيم. 60درصد بيشتر از استانداردهاي جهاني مصرف ميكنيم و با آنكه ميدانيم به زودي ممكن است با قطع شدن آن مواجه شويم ولي حاضر نيستيم درست مصرف كنيم. ماشينمان را در حياط خانه با آب آشاميدني شستوشو ميدهيم، ميخواهيم مسواك بزنيم حاضر نيستيم شير آب را حين مسواك زدن ببنديم در حالي كه فقط با بستن شير موقع مسواك زدن ميتوانيم 12 ليتر آب را روزانه صرفهجويي كنيم. حياط را به جاي جارو كردن با آب گرد و خاكش را ميشوييم، باغچه و استخرمان را مملو از آب آشاميدن ميكنيم و... متأسفانه اين فرهنگ غلط مصرفي در خيلي از ما نهادينه شده است.
تنها ٣درصد از كل آب كره زمين كه براي مصارف بشر مانند كشاورزي و صنعت و شرب مناسب است شيرين است كه از اين مقدار نيز سه چهارم در يخهاي قطبي و خارج از دسترس انسان است. بنابراين درصد بسيار كمي از آب دنيا قابل استفاده است. از سوي ديگر در 30 سال اخير سطح آب در بسترهاي زيرزميني حدود 15 متر كاهش يافته است. در حالي كه با رشد جمعيت و گسترش شهرنشيني مصارف آبي افزايش مييابد.
درحال حاضر، ۹ كشور جهان ۶۰ درصد كل منابع آب شيرين را به خود اختصاص ميدهند: كانادا، چين، كلمبيا، پرو، برزيل، روسيه، ايالات متحده امريكا، اندونزي و هند.
در مقابل حدود ۸۰ كشور با كمبود آب مواجهاند كه برخي از آنها تقريباً به هيچ منبع آب شيرين قابل توجهي دسترسي ندارند: كويت، بحرين، مالت، امارات متحده عربي، سنگاپور، اردن و ليبي.
ايران جزو كشورهايي است كه از لحاظ اقليمي در مناطق خشك قرار دارد و ممكن است در آيندهاي نزديك به صورت حاد با مشكل كمبود آب مواجه شود.
در هر حال ما موظف هستيم، هيچ قطره آبي در هيچ گوشهاي از كشورمان را بيهوده هدر ندهيم لذا بايد درچگونگي مصرف آب و در فعاليتهاي شخصي و روزانه در راستاي صرفه جويي از آب پاكيزه مسئولانه و دلسوزانه عمل كنيم.
همه مقصريم
درست است كه مردم بايد نسبت به اجراي الگوي صحيح مصرف آب گام بردارند ولي به راستي مسئولان كشور چقدر سياستهايشان در راستاي ارتقاي آموزش سطح فرهنگ مصرفي آب بوده است؟ چقدر كارخانهها را براي توليد روشهاي كاهش مصرف آب تشويق كردهاند؟ مديران مرتبط با ساخت زيرساختهاي آب و فاضلاب چه اقدامات مثبتي انجام دادهاند؟ امروز كشورهايي مثل استراليا در حال صرف هزينههاي سنگين تحقيقاتي روي طرحهاي توليد آب از هوا هستند و تا حدودي هم در اين مسير موفق بودهاند، در كشور ما چه تحقيقاتي انجام شده است؟ اگر هم انجام شده چقدر مسئولان از محققان حمايت كردهاند؟ بر طبق آمار 70 درصد آب آشاميدني براي مصارف كشاورزي صرف ميشود كه بالغ بر 40 درصد آن بر اثر تبخير و استفاده از روشهاي سنتي غلط هدر ميرود. واقعا وزارتخانه كشاورزي براي تشويق كشاورزان در كاشت محصولات كم آب و اجراي راههاي صرفهجويي در مصرف آب چقدر موفق عمل كرده است؟
الان 30 سال است از توليد كولرهاي آبي ميگذرد و هر كولر به طور متغير 10 تا 20 ليتر آب را در ساعت هدر ميدهد ولي كدام كارخانه در جهت تغيير در سيستم كولرهاي آبي گام مؤثري برداشته است. كولرها همان عملكرد بادگيرها را دارند كه بعد از گذشت ساليان دراز همچنان نسبت به افزايش بازده آنها قدم مثبتي برداشته نشده است. از آنجا كه كارخانههاي توليد كولرآبي به راحتي توليدات خود را در بازار به فروش ميرسانند حاضر نيستند براي تحقيقات كاهش آب مصرفي هزينهاي صرف كنند.
هر چند وقت يكبار تركيدگي لوله آب در برخي از نواحي شهرها هزاران ليتر آب شرب كشور را به هدر ميدهد. به عنوان مثال به گفته برخي كارشناسان ۳۰ درصد از آب شرب تهران تنها به دليل لولههاي پوسيده هدر ميرود چراكه لولهكشي در تهران در سال ۱۳۲۷ انجام شده است و هم اكنون بسياري از لولههاي شهر پوسيدهاند و اين پوسيدگي مشكلات زيادي را براي مصرف بيش از اندازه آب از سوي ساكنان شهر تهران ايجاد كرده است. واقعاً مسئولان براي مواجهه با اين معضلات چه فكري كردهاند؟
بهتر نيست مسئولان به جاي اجراي طرحهايي مثل انتقال آب از خزر به كوير كه تا عمل هم فاصله زيادي دارد به دنبال راهكارهاي كوتاهمدت و مؤثرتري باشند.
آنچه مسلم است اينكه اگر قرار باشد مردم در مصرف آب صرفهجويي نكنند در آيندهاي نزديك كشور با بحران كمبود آب مواجه خواهد شد و براي مواجهه با اين مشكل احتياج به يك آموزش همگاني است.
