فرامرز حامديمنش با اينكه ديپلم حسابداري بازرگاني دارداما نخبگياش در موضوعات فني او را وادار به رفت و آمد در بخش هوافضاي دانشگاه امام حسين(ع) كرده است؛ آنطور كه خودش ميگويد از ۱۰ ـ ۱۲ سالگي علاقه وافري به ماشين و اجزاي ماشينآلات مختلف داشته و به قول معروف پيچ و مهرهها را چنان با هم جا به جا ميكرده كه قطعه نويي ميساخته است. با فرامرز حامدي نخبه بسيجي كه عضو كانون نخبگان بسيج علمي كشور است گفتوگويي داشتيم كه از نظرتان ميگذرد.
آقاي حامديمنش! ديپلم حسابداري كجا و كارهاي فني كجا؟
من علاقه زيادي به كارهاي فني و ماشينآلات دارم، در همين زمينه هم فعاليت ميكنم و خوشبختانه توانستهام با مطالعات شخصي در اين خصوص اطلاعات مختلف فني و مهندسي لازم را كسب كرده و هركاري را هم كه تا به حال انجام دادهام از تجربه فنيام بوده است. به عنوان نمونه در زمينه هيدروليك، شيرهاي هيدروليك، جعبه فرمان هيدروليك و مهندسي پزشكي شامل دستگاه ماساژ انگشتي و همچنين تونل باد، توربين باد عمودي و موارد ديگر دستگاههايي را طراحي كردهام.
درباره توربين باد عمودي توضيح ميدهيد؟ توربين بادي كه ابداع كردهام، در چهار مدل است كه توانايي توليد برق از ۳۰۰ وات تا ۱۰۰ كيلووات و از ۱۰۰كيلووات تا ۵/۱ مگاوات را داراست. اين توربينها قابليت كوچكسازي را دارند كه ميتواند براي تأمين برق منازل مورد استفاده قرار بگيرد. قابليتهاي مهم ديگر اين توربينها، كاركردشان در سرعت پايين باد است و اينكه كنترلي بوده و نيازي به سيستم پرهزينه ترمز ندارند؛ علاوه بر آن در هنگام كار آلودگي صوتي ايجاد نميكنند.
طرح توربين بادي در ابعاد، اندازهها و مقدار مختلف قابل توليد است كه اگر يك باغ توربين راه بيندازيم و ۱۰ توربين در آنجا بگذاريم به ميزان بسيار زيادي به برق كشور افزوده ميشود كه البته هزينهاش نيز بسيار كم است.
بايد بگويم طرح توربين بادي مدتها در ذهنم بود ولي به دليل نداشتن توانايي مالي نميتوانستم آن را به مرحله عمل و اجرا درآورم اما خوشبختانه با فرمايشات مقام معظم رهبري و نامگذاري امسال به عنوان سال «جهاد اقتصادي» و از سوي ديگر با حمايتهاي سازمان بسيج علمي پژوهشي كه پشتيباني از اختراعات را در دستور كار خود قرار دادهاند، توانستم طرح خود را به اجرا در آورم. البته من طرحهاي ديگري نيز دارم كه يكي از آنها طراحي يك واحد قدرت توربيني براي اتومبيل است كه در جهت جلوگيري از آلودگي هوا پشتيباني اختراع كردهام.
با توجه به اينكه كشور ما نياز به برق دارد و سال به سال هم به اين نياز افزوده ميشود و چرخه صنعت، شهرها و روستاها همگي به برق احتياج دارند، مستلزم يك برنامهريزي دقيق از سوي مسئولان است به طوري كه با حمايت از طرح توربين بادي ميتوانند در نقاط بادخيز كشور همچون سيستان و بلوچستان و بينالود كه اكثر مواقع بادهاي بسيار شديدي دارد، استفاده كنند و از نيروي باد آن به نحو احسن بهره ببرند بنابراين در نقاط مختلف كشور ميتوانيم توربين بادي را راهاندازي كنيم و از نيروي باد خدادادي كه رايگان است بهره برداري كرده و جلوي آلودگيهاي محيطي را بگيريم؛ با اين كار ميتوانيم كمي از انرژيهاي فسيليمان را براي آيندگان نگه داريم و اين كار از جمله فعاليتهايي است كه ميتواند ما را در رسيدن به جهاد اقتصادي كمك كند و تنها شرطش حمايت مسئولان است.
حمايت نهادهاي علمي كشور از شما چگونه است؟ در حال حاضر ارگانهاي مختلفي به منظور حمايت از نخبگان اعلام شده ولي اولين درخواست آنها اين است كه طرح را در اختيارشان قرار دهيم و آنها بررسي كنند و براي خود نتيجه بگيرند كه آيا ميشود يا نميشود، در اينجا اين سؤال پيش ميآيد اگر قرار بود همه بدانند كه ميشود يا نه، پس اختراع و مخترع چه معنايي دارد؛ من يكي از طرحهايم را به سازمان صنايع بردم و ساعتها بحث كرديم و در آخر گفتند نميشود و يكي از مسئولان آنجا با زبانبازي با من تماس گرفت تا با سؤالات خود اطلاعات بيشتري از طرح من به دست آورد اما در نهايت تعجب ديدم چند ماه بعد طرح مورد بحث را توسط اشخاص ديگري انجام دادهاند و در رسانهها نيز روي آن مانور دادند.
البته دوباره ميخواستند با طرح اينكه ميتوانم با كامل كردن طرح از وام استفاده كنم، به دنبال دستيابي به ادامه اطلاعاتم درباره آن طرح باشند، به نظر ميرسد مسئولان بايد براي امنيت طرحهاي ارائه شده فكري اساسي كنند.
البته مسائلي كه گفتم در نهادهاي ديگر نيز وجود دارد و متأسفانه وقتي جوانان نخبه چنين رفتارهايي را ميبينند ناراضي شده و ذهن خلاقشان از نوآوري باز ميماند. من از اين فرصت استفاده كرده و از رهبر فرزانه انقلاب اسلامي و مسئولان تقاضا دارم افراد صالح را در اين سمتها قرار دهند تا دست خيانتكاران و ضدانقلاب كه ناكامي ما در رسيدن به پيشرفت و خودكفايي را دنبال ميكنند براي هميشه كوتاه كنند.
يكي ديگر از مشكلاتي كه در زمينه تحقيق پژوهشگران وجود دارد، تامين اعتبارات طرحها است؛ ما در زمينه تحقيق مشكلي نداريم اما در زمينه ماديات اين طرحها با مشكل مواجه هستيم؛ هر كدام از اين طرحها زماني را ميبرد كه ما بايد با هزينه خودمان آن را انجام دهيم.
فرض كنيد من ميخواهم روي طرحي كار كنم اين زماني را ميبرد و من بايد درآمدي داشته باشم تا بتوانم اين كار را انجام دهم و نميشود محققان براي تامين مايحتاج زندگيشان صبح تا شب كار كنند و بعد از آن به فكر طرح و ايدههايشان باشند پس من بايد درآمدي داشته باشم و در كنار درآمدم هزينه طرحهايم را نيز تامين كنم كه البته با يك مديريت ساده و صحيح ميتوان اين مشكل را براي پژوهشگران حل كرد البته ا گر مسئولان دلشان بسوزد ميتوانند به راحتي از مشكلات محققان گرهگشايي كنند.
در حال حاضر بسيج هزينه طرحهاي من را تامين كرده است، در چنين شرايطي من محقق ميروم طرحم را انجام داده و به آنها تحويل ميدهم چون روي طرح كارشده است اما گاهي محققي بودجه را ميگيرد و نميتواند طرحش را درست از آب در بياورد بنابراين بودجه طرح هدر ميرود.
مسئولان بايد بيايند چنين كارهايي را انجام دهند كه هماكنون اين مسئله در بسيج اجرا ميشود اما در جايي مانند سازمان صنايع وجود ندارد و متاسفانه گاهي افرادي هستند كه اصلا قابل اعتماد نيستند و تنها به دنبال دستيابي به طرحهاي پژوهگشران هستند.
تعريف شما از يك فرد نخبه چيست؟ من هم مانند خيليها معتقدم كه ايرانيان از نظر هوش و ذكاوت در سطح بسيار بالايي قرار دارند كه بايد از اين نعمت الهي به نحو احسن بهرهبرداري شود و به وسيله مطالعه و آشناشدن با تكنولوژيهاي ساخت و استفاده از قدرت تجسم در ذهن خلاقيتهاي خود را شكوفا سازند.
من بر اساس علاقهاي كه داشتم با سيستمهاي ساخت و تكنولوژي آشنا شدم من در ذهن خودم خيلي راحت ميتوانم اجسام را تجسم كنم و قطعهاي را كه ميخواهم بسازم بگويم به چه شكلي ميتواند در بيايد و تقريبا از اين روش براي طرحهايم استفاده ميكنم. البته به مسائلي همچون استحكام، سايشخوردگي و مواردي كه نياز به سازه دارد نيز فكر ميكنم.
آيا شما فرمول خاصي براي رسيدن به موفقيت پيشنهاد ميكنيد؟ هر كس براي رسيدن به اهداف خود روشي را در پيش ميگيرد. بگذاريد از تجربهام در اختراع توربين بادي بگويم. چند سال پيش به منجيل رفته بودم و نزديكي توربينهاي افقي بودم پس از صحبت با شخصي كه آنجا مشغول كار بود، متوجه اشكالاتي همچون آلودگي صوتي، هزينه بالاي ساخت، هزينه بسيار بالاي نگهداري و تعميرات شدم.
پس از آن در زمينه ايروديناميك و برق مطالعه كرده و با توجه به تجربيات و آشنايي كه با تكنولوژيهاي ساخت در ذهن خود داشتم روشهاي ساخت را مرور و سازه ساخته شده را مجسم كردم و سپس به روي كاغذ آوردم و در رايانه به اجرا در آوردم. بعد از آن براي اطمينان به سازمان بسيج علمي پژوهشي مراجعه كرده و از مهندسان بسيجي حاضر در آنجا نظرخواهي كردم كه با حمايت مالي بسيج توانستم طرح تنظيم شده را اجرا كنم.
به نظر من اگر كسي بتواند روي كاري كه انجام ميدهد تسلط داشته باشد، خيلي راحت ميتواند بسياري از كارها را انجام دهد؛ در حال حاضر نيز من با افرادي كه از لحاظ تئوري آموزش ديدهاند همكاري ميكنم و تيم خوبي تشكيل دادهايم كه در آن اكثر طراحيها را من انجام ميدهم.
در حال حاضر مشغول چه فعاليتهايي هستيد؟ يكي از كارهايم اين است كه وقتي دستگاههاي شهربازي را ميسازند، جزئيات طراحياش را بررسي ميكنم كه ايمني بيشتري داشته باشد و نيز دستگاه سبكسازي شود؛ در كل تغييراتي را در حال حركت وسايل بازي انجام ميدهم كه دستگاه مقاومت بيشتري داشته باشد. علاوه بر آن به دانشجويان رشته هوافضا كه در دانشگاه امام حسين(ع) مراحل انجام تز را ميگذرانند كمك ميكنم وسيله مورد نظر يا قطعات را ميسازم و اصلاحات كار آنها را نيز انجام ميدهم.
فكر ميكنيد رسانه ملي چقدر توانسته اين ذهنيت را به جامعه بدهد كه بسيجيبودن تعارضي با نخبهبودن ندارد؟ من از اطلاعرساني، معرفي و پيگيري رسانه ملي قدرداني ميكنم، آن در زمان برپايي نمايشگاه اختراعات در دانشگاه اميركبير اين برنامه را به نحو شايستهاي پوشش خبري دادند و حداقل چندين بار در زمان برگزاري آن نمايشگاه و پس از آن نيز با من مصاحبه كردند.
مهندسان بسيجي در سازندگي كشور چه نقشي دارند؟ در حال حاضر اكثر مخترعان از طريق بسيج فعاليت ميكنند كه نشاندهنده نقش مهندسين بسيجي است كه آنها به كسي مانند من كه علم تئوري ندارم كمك كرده و مرا به مهندسان كشور معرفي كردند كه با هم يك تيم تشكيل داديم و در حال حاضر در دانشگاه امام حسين(ع) و دانشگاه امير كبير قسمت عملياتي طرحها را من و قسمت محاسباتي را مهندسان انجام ميدهند.
چه ضرورتي براي تشكيل بسيج مهندسين در كشور وجود دارد؟ روز اولي كه دستور تشكيل بسيج صادر شد براي اين بود كه بتوانند همه نيروها را با هم در بخشهاي مختلف جمع كنند و از وجود افراد با دانش بالا براي ارتقاي كشور استفاده كنند چرا كه وقتي همه نيروها با هم يكجا جمع ميشوند بازدهي بالاتري را نسبت به كارهاي تكنفره دارد.
در حال حاضر ميبينيد كه اين نوع تفكر بسيجي چگونه استكبار جهاني را به چالش انداخته تا آنجا كه بسيجيان نخبه ما را به شهادت ميرسانند؛ پيشرفتهايي كه در انرژي هستهاي، تسليحات نظامي، هوا فضا، علوم پزشكي، دارو سازي، الكترونيك و بسياري از علوم ديگر انجام شده توسط مبتكران و نخبگان ايران اسلامي و افراد بسيجي است كه لازم است مسئولان حمايتهاي بي شائبه خود را در اين راستا به گونهاي انجام دهند تا راه موفقيت براي نسلهاي آينده نيز گشوده باشد.
چه پيامي را براي مهندسان بسيجي كشور داريد؟ من كوچكتر از آن هستم كه بخواهم پيامي دهم اما محققاني هستند كه چون نامهربانيهايي را از سمت برخي مسئولان ميبينند زود نااميد ميشوند به عنوان نمونه وقتي در قسمت وزرا طرح يا لايحهاي را براي كمك به نخبگان تصويب ميكنند وقتي اين مسئله به زيردستان ميرسد كار پژوهشگران را پيش نميبرند و شروع به اذيت و بروكراسيهاي اداري ميكنند كه متاسفانه بيشترين صدمات را محققان كشورمان از همين مسئله ميخورند.
اما در عين حال محققان و پژوهشگران كشورمان نبايد به هيچ عنوان به خاطر چنين مسائلي سرد و نااميد شوند بلكه سعي كنند با مراكزي همچون بسيج فعاليت كرده و اميدوارم بتوانيم دست در دست يكديگر كاري براي كشورمان انجام دهيم همان طور كه تا به امروز خدا را شكر اين كار انجام شده است.
