پس از ماجراي نخ بخيه غيراستاندارد چيني و مواد و لوازم دندانپزشكي بيكيفيت چيني، اين بار به گفته مديركل تجهيزات پزشكي هلال احمر، نوبت سرنگهاي غيراستريل چيني است كه بيايند و از مسير تزريقات سلامت مردم را به خطر بيندازند؛ اما اصلاً نگران نباشيد انگار اين حكايت هم شايعه بوده است و رئيس اداره كل تجهيزات پزشكي سازمان غذا و دارو، به سرعت خبر غيراستريل بودن سرنگهاي چيني را كذب محض خواند. مهندس رضا شاهمرادي در همين حال از كشف سرسوزنهاي زنگ زده و سرنگهاي حاوي مو از سرنگهاي توليدي سها هلال خبر داده است كه با آنها نيز برخورد شده و در بازار نيستند.
به هر حال ما كه ديگر به شكلگيري شايعه از يك سو و تكذيب و انكار مسئولان از سوي ديگر عادت كردهايم هرچند شايعات سريالي چيني همانند سريالهاي كرهاي، طولاني و دنبالهدار شدهاند. خلاصه اينكه هر از گاهي خبر ورود و استفاده از تجهيزات پزشكي غيراستاندارد و تقلبي چيني مسئولان را براي پاسخگويي به خبرنگاران يا قرار گرفتن پشت تريبون و قرائت تكذيبيه به زحمت مياندازد.
شكلگيري، پخش و سپس تكذيب چنين شايعاتي اما از چند منظر قابل بررسي است.
۱- يا اين شايعات، شايعه نيست و حقيقت دارد. در اين صورت بهتر است مسئولان وزارت بهداشت به جاي تكذيب و تهديد به شكايت، مسئوليت و تعهد خود را نسبت به مردم جديتر بگيرند و ضمن انجام وظايف بازرسي و كشف چنين كالاهايي، هشدار و اطلاعرساني به مردم و اهالي نظام سلامت را هم در دستور كارقرار دهند.
۲- نكته قابل تأمل ديگر در اين موضوع، شايعه بودن يا به عبارت دقيقتر كذب بودن اين اخبار سريالي است. با اين پيش فرض بايد ديد پشت پرده اين ماجرا چه كساني قرار دارند و دستهاي پنهاني كه اين اخبار سلسله وار را از كلاف دروغ ميبافند و به بازار افكار عمومي عرضه ميكنند چه اهدافي دارند. شناسايي، معرفي و پيشگيري از تكرار رفتارهاي مغرضانه اين افراد بيترديد ميتواند تضميني براي سلامت رواني جامعه باشد، چرا كه پخش اين اخبار كذب مردم و بيماران را نسبت به نظام سلامت بدبين ميكند. اين در حالي است كه خيلي وقتها ما ناگزيريم از تجهيزات پزشكي از سرنگ گرفته تا نخ بخيه استفاده كنيم.
۳- اگرچه در بيشتر مواقع شايعه را با دروغ مترادف ميگيريم، اما خيلي وقتها هم شايعه پايي در حقيقت دارد. به قول قديميها «تا نباشد چيزكي مردم نگويند چيزها». ماجراي يك كلاغ، چهل كلاغ را هم كه شنيدهايد؛ در اين داستان هم هر چند ۳۹ كلاغش دروغ اما يك كلاغ اول راست بود.
در ماجراي تجهيزات پزشكي غيراستاندارد، قاچاق و حتي آلوده چيني هم شايد بتوان به رگه هايي از حقيقت دست يافت. همچنان كه رئيس اداره كل تجهيزات پزشكي سازمان غذا و دارو نيز در پاسخ به سؤال فارس درباره سرنگهاي وارداتي قاچاق ميگويد:«نمي توانم به اين سؤال پاسخ بدهم اما تمام سرنگهايي كه با مجوز وزارت بهداشت وارد شده باشند، هيچ مشكلي ندارند.» يا سرسوزنهاي زنگ زده و سرنگهاي حاوي موي شركت سها هلال كه وي به آنها اشاره ميكند بيانگر امكان گسترده وقوع تخلفات در حوزههاي مختلف از جمله حوزه فراگير و پر اهميتي همانند سلامت است. پس شايد اينجا هم بتوان رگههايي از حقيقت را پيدا كرد و اساساً ماهيت سازمانهاي نظارتي براي جلوگيري و كنترل چنين تخلفاتي است به شرطي كه سازمانهايي از جمله سازمان غذا و دارو اداره تجهيزات پزشكي اين سازمان با جديت به وظايف و تعهدات خود عمل كنند.
۴- نظارت، نظارت و بازهم نظارت بيترديد شاهكليد حل تمام چالشها و به خصوص چالشهاي نظام سلامت است، زيرا اين جا ديگر با جان مردم سر و كار داريم. به طور يقين اگر مردم نظارت مستمر و دقيق مسئولان را لمس كنند، خريدار شايعهها و اخبار كذب نخواهند بود و اين موضوع مسئوليت خطير اين نهادها را بيش از پيش به رخ ميكشد.
